މިނިސްޓްރީ އޮފް ނޭޝަނަލް ޕްލޭނިންގ، ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ވ. އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީސް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ ނިންމުން، އިންފޮމޭޝަން އޮފިސަރ ނިސްބަތްވާ ދައުލަތުގެ އިދާރާގެ ޒިންމާ

ދަށު ކޯޓު: އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީސް ICOM-C/2022/213

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އަމީނީ މަގު ހެދުމުގެ މަޝްރޫޢުގެ ތަފްޞީލީ ޑިޒައިން ކުރެހުންތަކާއި މިނިސްޓްރީއާއި އާރްޑީސީއާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ކޮޕީ ހާމަކުރުމަށް އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރު އެންގީ، އެ މަޢުލޫމާތަކީ މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުގެ ޤާނޫނުގެ އިސްތިސްނާއަކަށް ފެތޭ މަޢުލޫމާތެއްކަން މިނިސްޓްރީން ސާބިތުކޮށްދީފައިވަނިކޮށްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ފަރުދަކު އަމީނީ މަގު ތަރައްޤީކުރުމުގެ މަޝްރޫޢާ ގުޅޭ ހަތް މަޢުލޫމާތަކަށް މިނިސްޓްރީއަށް އެދުނެވެ. މުއްދަތުގައި ޖަވާބު ނުލިބުމުން އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅުނެވެ. ދެން މިނިސްޓްރީން ތަފްޞީލީ ޑިޒައިން ކުރެހުންތަކާއި އާރްޑީސީއާ ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ކޮޕީ ހާމަނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ޖަވާބު ދިނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރު ނިންމީ، އެ ދެ މަޢުލޫމާތަކީ އިސްތިސްނާ ލިބޭ މަޢުލޫމާތެއްކަން ސާބިތުކޮށްދީފައިނުވާތީ 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދޫކުރުމަށް މިނިސްޓްރީއަށް އަންގަންއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ ފިޑިކް އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކޮންޓްރެކްޓަރުގެ ޑޮކިއުމަންޓްތައް ތިންވަނަ ފަރާތަކާ ހިއްސާކުރުން މަނާކަމަށާއި، ސިއްރު ނުހިފެހެއްޓިކަމުގެ ދަޢުވާ އުފުލިދާނެކަމަށާއި، ވިޔަފާރީގެ މަޞްލަޙަތަށް ގެއްލުން ވާނެކަމަށެވެ. ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީހުން ބުނީ ކޮންޓްރެކްޓަކުން ޙައްޤު ހަނިނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި ޢާންމު މަޞްލަޙަތު ބޮޑީ ހާމަކުރުމުގައި ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: އިންފޮމޭޝަން އޮފިސަރުގެ ނިންމުމުގައި އިންކާރުކުރި ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ އިލްތިމާސްގެ މަރުޙަލާގައި އައު ސަބަބުތަކެއް ހުށަނާޅުއްވޭނެއެވެ. އައިކޮމްގައި ފާހަގަކުރި ވިޔަފާރީގެ އިސްތިސްނާ ސާބިތުކޮށްދީފައިނުވާއިރު، އާރްޑީސީއަކީ ދައުލަތުގެ ކުންފުންޏަކަށްވާތީ ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާތަކުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤެއް ކަމަށާއި، ދީމިޤްރާޠީ މުޖުތަމަޢުގައި ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުމާއި ޚިޔާލު ފާޅުކުރުން ފަދަ އެހެން ޙައްޤުތަކަށް ވާޞިލުވާ ފާލަމެއް ކަމަށް؛ ދައުލަތުގެ ބާރުތައް ފެށިގެން އަންނަނީ ރައްޔިތުންގެ ކިބައިން ކަމުން ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކުގައިވާ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރަންޖެހޭނެ.
2. އިންފޮމޭޝަން އޮފިސަރުގެ ނިންމުމެއް އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރަށް އިލްތިމާސްކުރުމުން، ޤާނޫނުގެ (ލިޔުމުގައި '53' ވަނަ) މާއްދާގެ ދަށުން ދައުލަތުގެ އިދާރާއިން ދެ ކަމެއް ސާބިތުކުރަންޖެހޭނެ: މަޢުލޫމާތު ނުދިނީ ޤާނޫނުގައިވާ ސަބަބަކަށް ބިނާކޮށްކަމާއި، ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތަށް އިދާރާއިން ޢަމަލުކޮށްފައިވާކަން.
3. މަޢުލޫމާތު ދިނުމަށް އިންކާރުކުރާއިރު ޤާނޫނުގެ އިސްތިސްނާތަކުން ކޮން އިސްތިސްނާއަކަށް ފެތޭތީކަން ބަޔާންކުރަންޖެހޭނެ؛ އިލްތިމާސްގެ މަރުޙަލާއަކީ ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއް މުރާޖަޢާކުރާ މަރުޙަލާއެއް ކަމުން، ކުރީ މަރުޙަލާގައި ފާހަގަނުކުރާ މުޅިން އައު އިސްތިސްނާއަކަށް ނުވަތަ އައު ސަބަބަކަށް ބިނާކޮށް އެ މަރުޙަލާގައި ހާމަކުރުމަށް އިންކާރުކުރުމުގެ ޖާގައެއް ނެތް.
4. ވިޔަފާރީގެ މަޞްލަޙަތާ ގުޅޭ އިސްތިސްނާ ފެތޭނީ، މަޢުލޫމާތު ހޯދާފައިވަނީ ހާމަނުކުރާނެކަމަށް ކަނޑައެޅިގެން އެއްބަސްވެގެން ކަމާއި، އެ މަޢުލޫމާތުގައި ވިޔަފާރީގެ ސިއްރެއް ހިމެނުން ނުވަތަ ހާމަކޮށްފިނަމަ ތިންވަނަ ފަރާތުގެ ވިޔަފާރީގެ ނުވަތަ މާލީ މަޞްލަޙަތަށް ނުރަނގަޅު އަސަރު ފޯރުން ފުރިހަމަވާނަމައެވެ؛ ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް 'ތިންވަނަ ފަރާތް' ގެ މާނައިގައި ނުހިމެނޭތީ، ދައުލަތުގެ ކުންފުންޏެއްގެ (އާރްޑީސީ) މަޞްލަޙަތު މި އިސްތިސްނާގެ ދަށުން ހިމާޔަތެއް ނުލިބޭ.
5. (އައިކޮމްގެ ނިންމުމަށް ތާއީދުކޮށް) ކޮންޓްރެކްޓެއްގައިވާ ސިއްރުކުރުމުގެ ޝަރުޠަކުން މަޢުލޫމާތު ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ހަނިނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، މުޅި ކޮންޓްރެކްޓު ބްލެންކެޓްކޮށް ހިފެހެއްޓިނުވާނެ ކަމަށާއި، އިސްތިސްނާ ބައެއް ހިމެނޭނަމަ އެ ބައި އުނިކޮށް ބާކީ ބައި ދޫކުރަންވާނެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 29 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '33')، 16 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '36') އަދި 4 ވަނަ މާއްދާ (ބާރުތައް ރައްޔިތުންގެ ކިބައިގައި) (ފުޓްނޯޓުގައި '1')
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2014 (މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުގެ ޤާނޫނު)، ލިޔުމުގައި ފެންނަ ގޮތުން '53 ވަނަ މާއްދާ' (އިލްތިމާސް)، '35 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)' (ވިޔަފާރީގެ މަޢުލޫމާތު)، '33 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)'، '32 ވަނަ މާއްދާ' (ޢާންމު މަޞްލަޙަތު)، '33 ވަނަ މާއްދާ' (ބައެއް ދޫކުރުން)، '33 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)' (ތިންވަނަ ފަރާތުގެ މާނަ) އަދި ހަތްވަނަ ބާބު
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ
• Universal Declaration of Human Rights, Article 19
• International Covenant on Civil and Political Rights (1966), Article 19
• Stephen Jackley v The Information Commissioner (UK) - ދައުލަތުގެ ބަހުސް
• Streetwork UK and Glasgow City Council (Decision 104/2008) - އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ ބަހުސް