ހުރަވީ އިންޓަނޭޝަނަލް އަދި އިތުރު ފަރާތްތައް ވ. މޯލްޑިވްސް އިސްލާމިކް ބޭންކް އަދި އަނޮން ސޮންގްޕަންޔާ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނު، ޤާނޫނު ނަންބަރު: 91/4 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 26 ވަނަ މާއްދާ، ޗެރިޓީ ފައިސާއާގުޅޭ

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2256/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

"އެކުގައި އަދި ވަކިން" (joint and several) ގެރެންޓީ ދީފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެކަކު ބޭންކުގެ އެދުމުގެ މަތިން ދަޢުވާއިން އުނިކުރުމަކީ ގޯސް ނިންމުމެއްތޯއާއި، ފެސިލިޓީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ނަގާ ޗެރިޓީ ފައިސާ އެކައުންޓް ބަންދުވަންދެން ދައްކަންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ކޮންޓްރެކްޓުގައި ނުވަތަ ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާނަމަ، ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިން ދަރަންޏާމެދު ނުވަތަ ކުރަންޖެހޭ ކަމަކާމެދު ހުރިހާ ބައިވެރިން އެކުގައިވެސް އަދި ވަކިވަކިންވެސް މަސްއޫލުވާން ޖެހޭނެއެވެ؛ ބައިވެރިން މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭނީ އެއްބަސްވުމަށް ބިނާކޮށް، "އެކުގައި" (joint)، "ވަކިން" (several) ނުވަތަ "އެކުގައި އަދި ވަކިން" (joint and several) ގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 18-19)
2. "އެކުގައި" މަސްއޫލިއްޔަތަކީ އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި އޮންނަ އެއް މަސްއޫލިއްޔަތެއްކަމުން އެކަކު ވަޢުދު ފުއްދުމުން އެހެންނިން ވީއްލިގެންދެއެވެ؛ "ވަކިން" މަސްއޫލިއްޔަތުގައި ކޮންމެ މީހެއްގެ ވަޢުދަކީ ވަކި ވަޢުދެކެވެ؛ "އެކުގައި އަދި ވަކިން" މަސްއޫލިއްޔަތުގައި އެކުގައި އުފުލަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތާއެކު، ކޮންމެ މީހަކު ވަކިން މުޅި މަސްއޫލިއްޔަތަށް ޒިންމާވާ ޒިންމާވެސް އުފެދެއެވެ. (ޕެރ. 19)
3. އަރަނިވެރިޔާއަށް ވަޢުދުވީ މީހުންގެ ތެރެއިން ވަކި މީހެއްގެ ފަހަތުން ނުވަތަ ހުރިހާ އެންމެންގެ ފަހަތުން ދިއުމަކީ އަރަނިވެރިޔާއަށް އޮތް މިނިވަންކަމެކެވެ؛ "އެކުގައި އަދި ވަކިން" ދީފައިވާ ގެރެންޓީއެއްގައި ގެރެންޓަރުންގެ ތެރެއިން ވަކި މީހަކު ދަޢުވާއިން އުނިކުރުމަކީ އަރަނިވެރިޔާގެ އިޚްތިޔާރުގައި އޮތް ކަމެކެވެ؛ އެކަމުން އެހެން ގެރެންޓަރުންނަށް ގެއްލުމެއް ވާނަމަ، އެއީ ގެރެންޓަރުން އެކަކު އަނެކަކާ ހަމަޖައްސަންޖެހޭ، އަރަނިވެރިޔާއާ ނުބެހޭ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 20-22)
4. ދަށު ކޯޓުގައި ނަގާފައިނުވާ، ތެދުދޮގު ބެލިފައިނުވާ ޙަޤީޤަތްތަކެއް (ސޮއި ނުކުރާކަމަށް ބުނުން ފަދަ) އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ތަޙްޤީޤުކޮށް ގޮތެއް ނުނިންމޭނެއެވެ. (ޕެރ. 23-24)
5. ފެސިލިޓީ ޝެޑިއުލާ އެއްގޮތަށް ފައިސާ ނުދައްކާ ލަސްވާ ޙާލަތުގައި ޗެރިޓީ ފަންޑަށް ފައިސާ ޖަމާކުރަން އެއްބަސްވެފައިވާނަމަ، އެއީ ދެ ފަރާތުން އެއްބަސްވި ގޮތަކަށްވާތީ، ފެސިލިޓީއަށް ފައިސާ ނުދައްކާ އޮންނަހާ ހިނދަކު އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތަށް ޗެރިޓީ ފައިސާ ދައްކަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 25-27)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 26 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ