Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2023/HC-B12/9 · 13 މާރިޗު 2023 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން ޢަބްދުލްމަޖީދު

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު (ތަޙުލީލުން ދޭހަވާގޮތުން؛ ނިންމުމުގެ ބައި ކިޔޭގޮތެއް ނެތް)

ކީވޯޑުތައް: ކޯޓު އަމުރު

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B9(66-2023)/2023/02

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ އުފުލުމަށްފަހު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޞައްޙަތޯ؛ ޚާއްޞަކޮށް ހެކިބަސް ދޭން ހުރި ފަރާތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި އުފުލައި، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ދައުލަތުން އެދުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކުރިއެވެ؛ 10 އަހަރު ތެރޭ ރިކޯޑެއް ނެތުމާއި، ބޮޑު ކުށެއްވުމަކީ ހަމައެކަނި ބަންދުކުރާ ސަބަބެއް ނޫންކަމާއި، ދަޢުވާ އުފުލުމުން ހެކީގެ ނުފޫޒުގެ ޙާލަތު ބަދަލުވީކަން ސަބަބުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ ކުރީގެ ހައިކޯޓު ނިންމުމާ ޚިލާފަށް ނިންމިކަމަށާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފުކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ހެކިން ތިބީ ފުލުހުންކަމަށާއި ނުފޫޒު ފޯރުވި ކަމެއް ދައްކާފައި ނުވާކަމަށާއި ކައިރި މާޒީގައި ރިކޯޑެއް ނެތްކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ހެއްކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ސާބިތުނުވި ނަމަވެސް، ތުހުމަތުކުރެވޭ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށާއި ބަރުދަނާއި ވެށިން ފެނުނު ތަކެތި ބަލާއިރު މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްކަމަށް ބުރަވެވުނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައި ހެއްކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތްކަމަށް ކުރިން ކަނޑައެޅިފައިވިނަމަވެސް، ސުވާލުކުރަންޖެހޭ ފަރާތްތަކާ ސުވާލުކޮށް ދަޢުވާ އުފުލުމުން ޙާލަތު ބަދަލުވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ހަމައެކަނި ދަޢުވާ އުފުލުމަކީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ޙާލަތެއް ނޫނެވެ.
  2. މައްސަލައިގައި ޢާންމު ފަރާތެއް ހެކިބަސް ދޭން ހުރުމަކީ (ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ރަޙުމަތްތެރިއެއްގެ އަނބިމީހާ ކަމުގައި ވިޔަސް) ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތްކަމަށް ބެލޭނެ ކާފީ މިންގަނޑެއް ނޫނެވެ؛ އެ އިޙްތިމާލު އުފެދޭ ގޮތް ދައުލަތުން ބަޔާންކޮށްދޭންޖެހެއެވެ.
  3. މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށެއްގެ ތުހުމަތު ކުރެވުމަކީ ހަމައެކަނި އެ ސަބަބަށްޓަކައި ބަންދުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގައި މުހިންމީ ކުށުގެ ޒާތަށްވުރެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއާއި ކުށާ ގުޅުވައިދޭ ހެކި ހުރުމެވެ (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ޤަޟިއްޔާ).
  4. ޖިސްމާނީ އަނިޔާއެއް ލިބެނިވި ޢަމަލެއް ނުވިނަމަވެސް މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށްތަކަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ކުށްތަކެވެ. އެފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ބަންދާމެދު ނިންމާއިރު ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކަށް ބަލައި ކުށުގެ ޢަމަލުގައި އެމީހާގެ ބައިވެރިވުން އޮތް ނިސްބަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މުޖުތަމަޢަށް އޮތް ނުރައްކާތެރިކަމުގެ މިންވަރު ބަލަންވާނެއެވެ.
  5. ފެނިފައިވާ މަސްތުވާތަކެތީގެ ބަރުދަނާއި ކުށުގެ ވެށިން ފެނުނު ތަކެތި (ބަރުދަން ކިރާ ކައްޓާ، ހުސް ޕެކެޓް) ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ދައްކާނަމަ، ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބުރަވެވެއެވެ؛ ހެކި ދަށްކަމުން ޙާލަތު ބަދަލުވާނަމަ އެކަން ބަންދުން ދޫކޮށްލާ އަމުރުގައި ތަފްޞީލުކުރަންވާނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.