ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖުޑީޝަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން ވ. ޝަޒްމާ ތައުފީޤު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: ވަޒީފާއާބެހޭ، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމުގެ ލިޔުމާއި ވަޒީފާއަދާކުރިކަމުގެ ލިޔުން ދިނުމުގައި ބޭކާރު ލަސްވުންތައް ހިމެނުން، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމުގެ ލިޔުން ދިނުމަށް ގަވާއިދު ތަސައްވަރުކުރާ އެންމެ ދިގު މުއްދަތު- ބަދަލު ނަގައިދިނުން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 164/VTR/2023

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ވަޒީފާއިން ވަކިވާން އެދުނު މުވައްޒަފަކަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމުގެ ލިޔުމާއި ވަޒީފާ އަދާކުރިކަމުގެ ލިޔުން ދިނުމަށް ހޭދަވި މުއްދަތަކީ އެކަށީގެންނުވާ ދިގު މުއްދަތެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމުމަކީ ޤާނޫނާއި ސާބިތު އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ހައިކޯޓުގައި އެޑްމިނިސްޓްރޭޓިވް އޮފިސަރެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި މުވައްޒަފަކު 2022 ޑިސެމްބަރުގައި ވަޒީފާއިން ވަކިވާން އެދި ލިޔުމެއް ހުށަހެޅިއެވެ. ނޯޓިސްގެ ފައިސާ 7 މޭ 2023 ގައި ދައްކައި ނިންމި ނަމަވެސް، ތަކުރާރުކޮށް އެދުމަށްފަހުވެސް ވަކިކުރިކަމުގެ ލިޔުމާއި ވަޒީފާ އަދާކުރިކަމުގެ ލިޔުން ލިބުނީ 2023 އޮގަސްޓުގައެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން (164/VTR/2023) ލިޔުން ދިނުމަށް 8 މަހާއި 8 ދުވަސް ހޭދަވުމަކީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތެއް ކަމަށާއި، ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރިކަން ނޭނގޭތީ، 1 މަހުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތް (11,629 ރުފިޔާ) ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ދިނުމަށް ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ޑީ.ޖޭ.އޭ އިން ބުނީ ހިއުމަން ރިސޯސް ކޮމިޓީން ގޮތް ނިންމުމަށް ހޭދަވި މުއްދަތަކީ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއް ކަމަށާއި، ގެއްލުމެއް ބުނެދީފައިނުވާއިރު ބަދަލު ނަގައިދިނުމަކީ އާމިނަތު ޝީނީޒް އާއި ޢަލީ ޝާހް ޤަޟިއްޔާތަކާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފު ބުނީ ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން އެހެން ވަޒީފާއަކަށް ކުރިމަތިނުލެވި ގެއްލުންވި ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ގަވާއިދުގައި ވަކިކުރުމަށް 1 މަސް ތަޞައްވުރުކުރާއިރު، ލަސްވުމުގެ ސަބަބު ސާބިތުކުރާނެ ހެއްކެއް ޑީ.ޖޭ.އޭ އިން ހުށަހަޅާފައި ނުވެއެވެ. ބަދަލާމެދު ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާއިރު، ބަދަލަކީ އިޖުރާއަތު އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ހިނގުން ކަށަވަރުކުރުމަށް ދޭންޖެހޭ ބަދަލެކެވެ. ޢަލީ ޝާހް ޤަޟިއްޔާއަކީ ސުލޫކީ ފިޔަވަޅަކާ ގުޅޭ ތަފާތު ޙާލަތެކެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުންނާ ގުޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ކޯޓުތަކުގައި ދަޢުވާ ލިބިގަނެ ދަޢުވާ ކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖުޑީޝަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނަށް ކަމުން، ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފުގައި ޚަޞްމެއްގެ ގޮތުގައި ޑީ.ޖޭ.އޭ ހަމަޖައްސައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދެވުނެވެ. (ޕެރ. 2-3)
2. ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުންގެ ގަވާއިދު 2011 ގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރަށް ބަލާއިރު، ވަކި މުއްދަތަކަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ އިޤްރާރެއް ނެތް މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިވާން އެދެފިނަމަ، ވަކިކުރުމަށް ގަވާއިދު ތަޞައްވުރުކުރާ އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ 1 މަސްދުވަހެވެ؛ ނޯޓިސް ނުދީ ވަކިވާން އެދޭ މުވައްޒަފަކަށް ވަކިކުރިކަމުގެ ލިޔުން ދިނުމަށް މުއްދަތެއް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 21.3)
3. ޤާނޫނަކުން ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅާފައިނުވާ ކަމެއް ކުރަންޖެހޭނީ މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން، ބޭކާރު ލަސްވުންތައް ނުހިމެނޭ ގޮތަށް އެކަށީގެންވާ އަވަސްމިނެއްގައެވެ؛ ލަސްވުމަކީ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްކަން ސާބިތުކުރުމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ހެކި ހުށަނާޅައި، ސަބަބެއް ނުބުނެ 3 މަސް ލަސްކުރުމަކީ އެ މިންގަނޑު ފުރިހަމަވާ ގޮތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 21.5-21.6)
4. ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް އޮންނަ އިޚްތިޔާރީ ބާރަކީ މުޠުލަޤު ބާރެއް ނޫނެވެ؛ ދެފަރާތަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންވާނެއެވެ؛ ޖަވާބު ފޯމާއި އަޑުއެހުމުގައި ބަދަލާމެދު ދެކޭގޮތް ބަޔާންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާނަމަ އެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 22.2، 22.2.1، 22.2.4)
5. ވަޒީފާގެ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި ދެވޭ ބަދަލުގެ މިންވަރާއި ފަރުވާ ކަނޑައަޅާނީ އެ މައްސަލައެއްގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތަށް ބަލައިގެންނެވެ؛ މުވައްޒަފަކު އެދިގެން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ ޙާލަތުގައި ސަބަބެއް ނެތި ލިޔުންތައް ލަސްކުރުމުން ބަދަލު ނަގައިނުދީފިނަމަ މުވައްޒަފުގެ ޙައްޤުތައް ގެއްލި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތް ޒިންމާތަކުގައި ފަރުވާކުޑަކުރުމަށް ހިތްވަރު ލިބޭނެތީ، އިޖުރާއަތު އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ހިނގުން ކަށަވަރުކުރުމަށް ބަދަލު ނަގައިދޭން ޖެހެއެވެ؛ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރިކަމުގެ ހެކި ނެތުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އެދުނު މިންވަރަށްވުރެ ކުޑަ ބަދަލެއް ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 22.2.2-22.2.3)
6. ސުލޫކީ ސަބަބަކާ ގުޅިގެން ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ދިގު މުއްދަތެއް ނެގުމަކީ އެކަނި އިޖުރާއީ އަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުވާ ކަމުގެ ސަބަބަކަށް ނުވާނެ ކަމުގެ އުޞޫލު، މުވައްޒަފަކު އަމިއްލައަށް ވަކިވާން އެދުމުން ސަބަބެއް ނެތި ލިޔުން ލަސްކުރާ މައްސަލައަކަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 23.2-23.3)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުންގެ ގަވާއިދު 2011 (ގަވާއިދު ނަންބަރު R-18/2011) ގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރު
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 87 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2022/R-14 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ގަވާއިދު) ގެ 68 ވަނަ މާއްދާ
• 2022/SC-A/72 (ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. ޢަބްދުﷲ ޝާކިރު އަދި އިތުރު 9 ފަރާތެއް)
• 2018/HC-A/395 (ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. އާމިނަތު ޝީނީޒް)
• 2020/HC-A/11 (މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސަރވިސް ވ. ޢަލީ ޝާހް)
• 2022/SC-A/23
• 2018/HC-A/111