Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2025/HC-I-SH/1 · 23 ޖަނަވަރީ 2025 · އިންތިޚާބީ ޝަކުވާ

އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ވ. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން

ނަތީޖާ: ކޮމިޝަނުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް، ކެންޑިޑަސީ ބަލައިގަތުމަށް އަމުރުކުރި

ކީވޯޑުތައް: އިންތިޚާބީ ޝަކުވާ، ޤާނޫނު ނަންބަރު:2008/11 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 17 ވަނަ މާއްދާގެ 1 ވަނަ ނަންބަރު، 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، ޤާނޫނު ނަންބަރު:2010/10 (ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބުގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)، ކެންޑަޑަސީ ފޯމާއި ގުޅޭ

ދަށު ކޯޓު: އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން LCE/BE/2025/7

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ލޯކަލް ކައުންސިލް ބައި-އިލެކްޝަނަކަށް އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް ހުށަހެޅި ކެންޑިޑަސީ، ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ކޮޕީ ނުލިބޭކަމަށް ބުނެ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޤަބޫލުނުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނިންމި ނިންމުމެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ހދ. މަކުނުދޫ ކައުންސިލުގެ ބައި-އިލެކްޝަނަށް އަމިއްލަގޮތުން ކުރިމަތިލުމަށް ސުންގަޑީގެ ކުރިން ފޯމު އީމެއިލް ކުރުމުން ނުލިބޭކަމަށް ބުނެ، ބަހާލައިގެން އަލުން ފޮނުވުމުން ލިބިއްޖެކަމަށް ބުނެ ކޮމިޝަނުން އިދާރީ ފީ ދެއްކުމަށް ޕޭމަންޓް އެޕްރޫވްކުރިއެވެ. ފަހުން އައިޑީކާޑުގެ ކޮޕީ ނުލިބޭތީ ކެންޑިޑަސީ ޤަބޫލުނުކުރާކަމަށް އަންގައި، އަނެއް ކެންޑިޑޭޓް އިންތިޚާބުވެއްޖެކަމަށް އިޢުލާންކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ކޮޕީ ހުށަހަޅާފައިނުވާތީ ކެންޑިޑަސީ ޤަބޫލުނުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ފަރާތުން ބުނީ ކާޑުގެ ކޮޕީ ފޮނުވިކަމަށާއި، ފީ ބަލައިގަތުމުން ހުރިހާ ލިޔުމެއް ލިބިފައިވާކަމަށް ބަލަންޖެހޭކަމަށާއި، 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ޚިލާފަށް ކޮމިޝަނުން ހުށަހެޅުން ރަނގަޅަށް ނުބަލާކަމަށެވެ. ކޮމިޝަނުން ބުނީ ފައިލް ސައިޒް 10MB އަށްވުރެ ބޮޑުވެގެން ކާޑު ހިމެނޭ މެއިލް ނުލިބޭކަމަށާއި ފީ ދެއްކުމަށް ފުރުޞަތު ދިނީ ސުންގަޑީގެ ކުރިން ރަސީދު ހުށަހެޅޭތޯކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ހުރިހާ ލިޔެކިޔުން ލިބިއްޖެކަމަށް ބުނެ ފީ ބަލައިގަތުމުން ކާޑުވެސް ލިބިފައިވާކަމަށް ބަލަންޖެހޭކަމަށާއި، ނުލިބުނުކަމަށް ބެލިނަމަވެސް އެކަން ދިމާވީ ކޮމިޝަނުގެ އިޖުރާއަތާއި ގޯހުން ކަމަށްވާތީ، އިޖުރާއަތު މާނަކުރަންވާނީ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމުގެ އަސާސީ ޙައްޤު ލިބިދެވޭ ގޮތަށްކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާއާއި ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބުގެ ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލާ މީހާ ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތާއެކު އިދާރީ ފީ ނުވަތަ ޑިޕޮޒިޓް ދެއްކިކަން އަންގައިދޭ ލިޔުމެއް ހުށަހަޅަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 17)
  2. ފައިސާ ބަލައިގަންނާނީ އެޕްލިކޭޝަން ފޯމާއި ހުށަހަޅަންޖެހޭ އެންމެހާ ލިޔެކިޔުން ލިބުމުން ކަމަށް ކޮމިޝަނުގެ އިޢުލާނުގައިވާ އިޖުރާއަތު، ޢަމަލުކުރެވޭނެ ގޮތަކަށް މާނަކުރެވޭނީ 'ފައިސާ ދެއްކި ލިޔުން ފިޔަވައި' ހުރިހާ ލިޔެކިޔުން ލިބުމުން ކަމަށެވެ. (ޕެރ. 18–19)
  3. އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ކެންޑިޑަސީ ޤަބޫލުކުރިކަން ނުވަތަ ނުކުރާކަން އެންގުމުގެ ކުރިން ހުށަހަޅަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ހަމައަށް ހުރިތޯ ކޮމިޝަނުން ޔަޤީންކުރަންވާނެއެވެ. އެކަން ޔަޤީން ނުކޮށް ލިޔެކިޔުން ލިބިއްޖެކަމަށް ބުނެ ފައިސާ ބަލައިގަނެވޭ ގޮތް ހެދުމަކީ ޤާނޫނާ ފުށުއަރާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 20–21)
  4. ހުރިހާ ލިޔެކިޔުން ލިބިއްޖެކަމަށް ބުނެ ކޮމިޝަނުން ބަނޑޭރި ޕޭ މެދުވެރިކޮށް ފައިސާ ބަލައިގަތްނަމަ، ސަބަބުވެރި ހަމައަކުން ބަލާއިރު ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ކޮޕީވެސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިފައިވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރަންޖެހެއެވެ. ކާޑު ނުލިބި ހުރެ ފައިސާ ދެއްކޭ ގޮތް ހެދުމަކީ ކޮމިޝަނަށް ހެދިފައިވާ ގޯހެކެވެ. (ޕެރ. 22–23)
  5. ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔުމެއް މަދުނަމަ ފައިސާ ބަލައިގަތުމުގެ ކުރިން ކެންޑިޑޭޓަށް އެކަން އެންގުމަކީ ކޮމިޝަނުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޕެރ. 24)
  6. 1MB ވަޒަންކުރުމުގައި ޑެސިމަލް (1000KB) އާއި ބައިނަރީ (1024KB) ހަމަތަކުގެ ތަފާތު އޮތުމުން، އީމެއިލްގެ ސައިޒް ލިމިޓް ހަމަކުރުމަށް ބަލާ ހަމަ ކޮމިޝަނުން އަންގައިދޭން ޖެހެއެވެ. ޑިޖިޓަލް ގޮތުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއް ކޮމިޝަނަށް ނުލިބޭނަމަ ކެންޑިޑޭޓަށް އޮޓޯ-ޖެނެރޭޓެޑް މެސެޖަކުން ނުވަތަ އީމެއިލަކުން އެކަން އެނގޭނެ ގޮތެއްވެސް، ވަގުތުން ކުރެވޭ މުވާޞަލާތުގެ ރެކޯޑު ރައްކާކުރެވޭނެ ގޮތެއްވެސް އޮންނަން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 29–30)
  7. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން އަސާސީ ޙައްޤެއް ހިފެހެއްޓިއްޖެނަމަ އެކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ހިފެހެއްޓި ފަރާތުގައެވެ. ކޮމިޝަނުގެ އިޖުރާއަތު މާނަކުރަންވާނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމުގެ އަސާސީ ޙައްޤު ލިބިދެވޭ ގޮތަށް، ކޮމިޝަނާ އެއްކޮޅަށް ނޫން ގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 32–33)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.