ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/298ހައިކޯޓު · 27 އޮގަސްޓް 2020 · ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

ފާޠިމަތު ޖަމްޝީދާ ވ. ފާޠިމަތު ޙުސައިން

ބައެއް ބަދަލުކުރި
ހައިކޯޓު · 27 އޮގަސްޓް 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2747/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން 641/2007-MC/C އެއްބަސްވުން ފިޔަވައި އެހެން އެއްބަސްވުންތައް ބާޠިލުކޮށް، އެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތަށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ތާޑް، ފޯތު، ފިފްތު ފުލޯރ ލިބިދެވޭނެ ކަމަށާއި، ގްރައުންޑް ފުލޯރ ވާރިޘުންނާ ޙަވާލުކުރަން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބަންޑާރަ ގޯތީގެ ވެރިފަރާތް ކަމުގައިވާ މަރުޙޫމާ، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތާ ދެމެދު 2007 ގައި ޢިމާރާތުގެ ބައެއް ފުލޯރ ފުލޯރއަކަށް މަހަކަށް 1 ރުފިޔާގެ ކުލިއަށް 15 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް އެއްބަސްވިއެވެ. މަރުޙޫމާ ނިޔާވުމަށްފަހު ތަރިކަ ބެހުމުން ހ.ޖީމާގެ ބައި ވާރިޘެއްގެ ވާރިޘުންނަށް ލިބުނުއިރު، އެ ވާރިޘުންގެ ފަރާތުން ޢިމާރާތް ހުސްކޮށްދިނުމަށް އެދި ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަރުވެފައިވާ ފަރާތަކާއި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތާ ދެމެދު ވެފައިވާ، ފުލޯރއަކަށް މަހަކަށް 1 ރުފިޔާގެ ކުލިއަށް 15 އަހަރަށް ޢިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިން އެއްބަސްވުމަކީ، ތަރިކައާބެހޭ ދަޢުވާގެ ޤާނޫނުގެ މުއްދަތުގައި ދަޢުވާ ނުކުރެވި ހުރިއިރު، މަރުޙޫމާގެ ވާރިޘުންގެ ނުރުހުމުގައި އެވާރިޘުންގެ މައްޗަށް ދެމެހެއްޓެންޖެހޭ އެއްބަސްވުމެއްތޯ؛ އަދި އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތް ޢިމާރާތުގެ ފުލޯރތަކުން ނެރެވޭނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ދަށުކޯޓުން އެއްބަސްވުމުގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރުމެއްނެތި ވާރިޘުންގެ ޙައްޤު ގެއްލޭގޮތަށް ޙުކުމްކުރި ކަމަށާއި، 1 ރުފިޔާގެ ކުލިއަކީ ޝަރުޢީ ގޮތުން އަގެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެ މުޤާބިލެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ، އެއްބަސްވުމުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވާރިޘުން އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ތަރިކައާބެހޭ ދަޢްވާގެ ޤާނޫނުގެ 60 ދުވަހުގެ މުއްދަތުގައި ވަޞިއްޔަތް ދެމެހެއްޓުމަށް ދަޢުވާ ނުކުރާތީ ވާރިޘުންގެ މައްޗަށް އެއްބަސްވުން ދެމެހެއްޓެން ޖެހޭނީ އީކުއިޓީގެ ހަމައިން ކަމަށާއި، 4 ފުލޯރ ފުލޯރއަކަށް 1 ރުފިޔާގެ ކުލިއަށް ދިނުމަކީ މަޤްބޫލު މުޤާބިލަކަށް ނުވާތީ ދެމެހެއްޓެން ނުޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2747/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި؛ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގެ ބައެއް ބާޠިލުކޮށް ތާޑް، ފޯތު، ފިފްތު ފުލޯރވެސް ހުސްކޮށް ވާރިޘުންނާ ޙަވާލުކުރަން އަންގައިފި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

މީހަކު މަރުވުމަށްފަހު އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ދަރަންޏެއް ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތެއް ފަދަ ކަމެއް އޮވެގެން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަކު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 25/75 (ތަރިކައާބެހޭ ދަޢްވާގެ ޤާނޫނު) ގައިވާ މުއްދަތުގެ (މަރުވާ ދުވަހުން ފެށިގެން 60 ދުވަސް) ތެރޭގައި ކަމާބެހޭ ކޯޓަށް އެކަން ހުށަހަޅަންވާނެ ކަމާއި، އެގޮތަށް ނުހުށަހަޅައިފިނަމަ ޤާނޫނީ ގޮތުން ބެލެވޭނީ އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ދަރަންޏެއް ނުވަތަ ވަޞިއްޔަތެއް ނުވަތަ އެފަދަ ކަމެއްގެ ދަޢުވާއެއް ކުރާ މީހަކު ނެތީ ކަމަށެވެ. (ޕެރ. 20)

HN2މަދަނީ › ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

އެއްބަސްވުމެއްގައި، ބައިވެރިއަކު މަރުވެއްޖެނަމަ ވާރިޘުން އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ވަޞިއްޔަތްކުރާ މާއްދާއެއް އޮތަސް، އެ ވަޞިއްޔަތް ދެމެހެއްޓެން ބޭނުންވާ ފަރާތުން ތަރިކައާބެހޭ ދަޢްވާގެ ޤާނޫނުގައިވާ މުއްދަތުގައި ކަމާބެހޭ ކޯޓަށް އެކަން ހުށަހަޅަން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 20)

HN3މަދަނީ › ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

ދެފަރާތުގެ ދެމެދު ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގައި ދީފައިވާ މުޤާބިލަކީ މަޤްބޫލު ނުވަތަ ކުފޫ ހަމަވާ އެއްޗެއްތޯ ކޯޓުން ބަލަން ނުޖެހޭ ނަމަވެސް، އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއަކު މަރުވުމުން އޭނާގެ އިލްތިޒާމްތައް ތިންވަނަ ފަރާތެއް ކަމުގައިވާ ވާރިޘުންގެ މައްޗަށް ފުރޮޅިގެންދާއިރު، ޤާނޫނީ މުއްދަތުގައި ވާރިޘުންނާ ދެކޮޅަށް ދަޢުވާ ނުކުރެވިފައިވާ ޙާލަތުގައި، އެ އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ޢަދާލާ ވަލް އިންޞާފުގެ (އީކުއިޓީ) ހަމައިން ވާރިޘުންނަށް އަންގަންވީ ސަބަބެއް އޮތްތޯ ބަލާއިރު، އެއްބަސްވުމުގެ މުޤާބިލަކީ މަޤްބޫލު އެއްޗެއްތޯ ކޯޓަށް ބެލިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 21)

HN4މަދަނީ › ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

6 ބުރީގެ ޢިމާރާތެއްގެ 4 ފުލޯރ، ފުލޯރއަކަށް މަހަކަށް 1 ރުފިޔާގެ ކުލިއަށް ދީފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް، ވާރިޘުންގެ ނުރުހުމުގައި އީކުއިޓީގެ ހަމައިން ދެމެހެއްޓެންޖެހޭފަދަ މަޤުބޫލު މުޤާބިލެއް އެ އެއްބަސްވުމުގައި ނެތެވެ. (ޕެރ. 21، ޙުކުމް)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 25/75 (ތަރިކައާބެހޭ ދަޢްވާގެ ޤާނޫނު)
  • މަދަނީ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 641/2007-MC/C އެއްބަސްވުމުގެ 4 ވަނަ މާއްދާ އާއި 11 ވަނަ މާއްދާ
  • މަދަނީ ކޯޓުގެ ނަންބަރު MC/2008/1658
  • މަދަނީ ކޯޓުގެ ނަންބަރު MC/2008/1750
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު C/2014-Cv/595
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު C/2016-Cv/584
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު C/2017-Cv/1022
  • ފެމެލީ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/C-Fm/2316
  • ފެމެލީ ކޯޓުގެ ނަންބަރު C/2016-Fm/13

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ