ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/399ހައިކޯޓު · 24 ނޮވެމްބަރު 2020 · ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

ޢަލީ ރަޝީދު ވ. މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ދީދީ

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 24 ނޮވެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 587/Cv-C/2019ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ތަން ހުސްކޮށް ޙަވާލުކުރުމަށާއި، ފާއިތުވި މުއްދަތުގެ ކުލި 36،290.32 ރުފިޔާ ދެއްކުމަށާއި، ތަން ހުސްކުރާ ހިނދާ ހަމައަށް މަހަކު 75،000 ރުފިޔާ ކުލި ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުރީގެ ވެރިފަރާތާ ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން، މަހަކު 25،000 ރުފިޔާއަށް، ކުރިއަށް އޮތް އެތައް އަހަރެއްގެ މުއްދަތަކަށް ގޯއްޗެއްގައިވާ ފިހާރައެއް ކުއްޔަށް ހިފައި އެޑްވާންސް ދައްކާފައިވެއެވެ. އޭގެފަހުން ގޯތި ލާޖައްސައި މިލްކުވެރިކަން އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ބަދަލުވުމުން، އެ ފަރާތުން ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކަމަށް އަންގައި، މަހަކު 75،000 ރުފިޔާގެ ކުއްޔަކަށް ހުށަހަޅައި، ތަން ހުސްކުރުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ޢިމާރާތެއްގެ މިލްކުވެރިކަން ލާޖެއްސުމުގެ ސަބަބުން އެހެން ފަރާތަކަށް ބަދަލުވުމުން، ކުރީގެ ވެރިފަރާތާ ވެފައިވާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވޭތޯއާއި، އަލަށް މިލްކުވެރިވި ފަރާތަށް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ކުލި ބޮޑުކޮށް ތަން ހުސްކުރުވިދާނެތޯ؛ އަދި ކުރީގެ ވެރިފަރާތުގެ ހެކިބަސް ނުނެގުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ލާޖެއްސުމުގައި ކުރީގެ ވެރިފަރާތުން ކުލީގެ އެއްބަސްވުމަށް އިޙްތިރާމްކުރުމުގެ ޝަރުޠެއް ކުރި ކަމަށާއި، އެކަން ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ހެކިބަސް ނުނެގި ކަމަށާއި، ސަބަބެއްނެތި ކުލި ބޮޑުކުރީކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހެކިބަސް ނުނެގި ސަބަބުތައް ރަނގަޅު ނޫނެވެ. ލާޖެއްސުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ފުށުނާރައެވެ. ފިހާރަ ކުއްޔަށް ދީފައިވާކަން އަލަށް މިލްކުވެރިވި ފަރާތަށް އެނގޭނެއެވެ. 2015/SC-A/06 ގެ އުޞޫލުން އަލަށް މިލްކުވެރިވި ފަރާތް ކުލީގެ އެއްބަސްވުމަށް ބަރޯސާވާއިރު، އެއްފަރާތުން ބާޠިލުކުރުމަކީ ޞައްޙަ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 587/Cv-C/2019
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

ހެކިވެރިޔާގެ އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތު ހިމެނޭ ކަމެއްގައި ދޭ ހެކިބަހެއްވިޔަސް، އެ ހެކިބަހަށް ބާރުދޭ އިތުރު ހެކި ނުވަތަ ޤަރީނާ ހުރެއްޖެނަމަ ނުވަތަ އިތުރު ޤަރީނާއިން ގުޅުވާލެވޭނަމަ (corroborate) އެ ހެކިބަސް ރައްދުނުކޮށް ބަލައިގަނެ ވަޒަންކުރެވިދާނެއެވެ؛ މިނިވަން ހެއްކެއްގެ ބުރަދަން ނުދެވުނަސް ޤަރީނާއެއްގެ ބުރަދަން ދެވިދާނެއެވެ.

HN2މަދަނީ › ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

ކަމެއް ސާބިތުކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ޚަޞްމުންނަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއްކަމުން ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކޯޓުން ފަހިކޮށްދޭންވާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް މިއީ މުޠުލަޤު ޙައްޤެއް ނޫނެވެ. ހުށަހަޅާ ހެކިބަސް އެ ހެކިބަސް ނަގަން އެދޭ ބޭނުމާ ގުޅިފައިނުވާ ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ހެކިބަސް ނުނެގުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.

HN3މަދަނީ › ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް އޮތުމަކީ އޭގެޒާތުގައި ޢިމާރާތުގެ މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ؛ ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތުގެ އިލްތިޒާމުތައް ޢިމާރާތް ލިބޭ ފަރާތަށް (އަލް ޚަލަފު އަލް ޚާއްޞް / singular successor) ނަޤުލުވާ އުޞޫލުން މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ (2015/SC-A/06).

HN4މަދަނީ › ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ތަނެއްގެ މިލްކުވެރިކަން އަލަށް ލިބޭ ފަރާތަކީ ކުރީގެ މިލްކުވެރިޔާގެ މަޤާމަށް އަންނަ ފަރާތެއްކަމުން، ކުރީގެ މިލްކުވެރިޔާއާ ވެފައިވާ ޞައްޙަ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމަކަށް، ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ ސަބަބެއް ނެތްނަމަ، އަލަށް މިލްކުވެރިވާ ފަރާތުން އިޙްތިރާމްކުރަންޖެހޭނެއެވެ.

HN5މަދަނީ › ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

ފިހާރައެއް ފާޅުގައި ހުރި ގޯއްޗެއްގެ މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުވާ މުޢާމަލާތަކަށް ވަންނަ ފަރާތަކަށް، އެ ތަނަކީ ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ތަނެއްކަން އެނގޭނެކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ.

HN6މަދަނީ › ގޯތި ގެދޮރުން މީހުންނާއި މުދާ ނެރުން

ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތި ނުވަތަ ދެފަރާތުގެ އެއްބަސްވުމެއް ނެތި، ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއް އެއްފަރާތުން ބާޠިލުކޮށް އަންގައިގެން ބާޠިލެއް ނުވާނެއެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވަންދެން އެއްބަސްވުން ދެމިގެންދާނެއެވެ. އަދި އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ކުލި ބޮޑުކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/01
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/02
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/36
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/26
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/SC-A/06

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން މަޒީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ