ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/130,131,132,133,134,135,136ހައިކޯޓު · 21 ސެޕްޓެމްބަރު 2020 · ޚިޔާނާތްތެރިވުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަހްމަދު އަދީބު ޢަބްދުލްޣަފޫރު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 21 ސެޕްޓެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145/DF/2019/444ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގެ ތެރޭގައި، އިޢުތިރާފުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ބަލައި، އެ އެއްބަސްވުން ޞައްޙަ ނޫންކަމަށް ބަލައި 07 ދަޢުވާ ހުށަހަޅާ ފޯމު ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، އަހްމަދު އަދީބު ޢަބްދުލްޣަފޫރުގެ މައްޗަށް ޚިޔާނާތްތެރިވުމުގައި ބައިވެރިވުމާއި، މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ނާޖާއިޒު ފައިދާ ހޯދައިދިނުމާއި، ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމާއި، މަނީ ލޯންޑަރިންގގެ 07 ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ. ދެފަރާތުގެ މެދުގައި އިޢުތިރާފުގެ އެއްބަސްވުމެއް އެކުލަވާލެވިފައިވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އިޢުތިރާފުގެ އެއްބަސްވުމެއް ޞައްޙަ ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ދަޢުވާއަށް އިޢުތިރާފުވޭތޯ ނުވަތަ އިންކާރުކުރޭތޯ ނުބަލައި، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތާއި އެއްކުށަކަށް ދެފަހަރު އަދަބު ނުދިނުމުގެ ސަބަބުތައް ފާހަގަކޮށް 07 ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބާޠިލުކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކުރެވުނު ކަމެއްތޯ؛ އަދި އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވާއިރު މުއްތަހަމުގެ ބަންދާމެދު ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތް.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތުން ބުނީ އިޢުތިރާފުގެ އެއްބަސްވުން ހެދުމުގެ އިޚްތިޔާރު ނެތްކަމަށް ނިންމުމަކީ ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނެތް ނިންމުމެއްކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ބައެއް މާއްދާތަކާއި ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 106-109 ވަނަ މާއްދާތަކާ ޚިލާފަށް ނިންމާފައިވާކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ މި ދަޢުވާތައް މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭ ދަޢުވާތަކެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި ފަނޑިޔާރުގެ ދައުރަކީ އިޢުތިރާފުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައެޅުމެއް ނޫންކަމާއި، އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވުމުގެ ޙައްޤު އަބަދުވެސް ލިބިގެންވާތީ އެފަދަ ތަޙްޤީޤަކީ ބޭކާރު ބަހުޘެއްކަމާއި، ދަޢުވާއަށް އިޢުތިރާފުވޭތޯ އިންކާރުކުރޭތޯ ނުބަލައި ކުރެވުނު ނިންމުންތަކަކީ ބާޠިލު އިޖުރާއަތެއްގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު ނިންމުންތަކެއްކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145/DF/2019/444
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުންތައް ބާޠިލު، އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުން ފެށިގެން އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޚިޔާނާތްތެރިވުން

އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުން ކުރިއަށް ގެންދަންވާނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ތޭރަވަނަ ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ނުވަތަ ދިފާޢުން ހުށަހެޅުމަކާ ނުލައި ޤާޟީގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުން އިޢުތިރާފުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ތަޙްޤީޤީ ނަޒަރަކުން ބެލުމަކީ އެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކުރެވޭ އިޖުރާއަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 4)

HN2ޖިނާއީ › ޚިޔާނާތްތެރިވުން

އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމެއްގައި އިޢުތިރާފުގެ އެއްބަސްވުމަކާ ބެހޭގޮތުން ފަނޑިޔާރުގެ ދައުރަކީ އެ އެއްބަސްވުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައެޅުމެއް ނޫން؛ އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާނެތޯ ބެލުމާއި، ވެފައިވާނަމަ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެ ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކުރުމުގެ ޙައްޤު މުއްތަހަމަށް ލިބިގެންވާކަން ބަޔާންކޮށްދިނުމާއި، އެއްބަސްވުން ބަލައިގަތުމާއި ނުގަތުމުގެ މައްޗަށް ގޮތެއް ނިންމުމެވެ. (ޕެރ. 5)

HN3ޖިނާއީ › ޚިޔާނާތްތެރިވުން

އިޢުތިރާފުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ތެރެއިން ވާ އިޢުތިރާފަކީ އެ އެއްބަސްވުން ޞައްޙަވިޔަސް ނުވިޔަސް މުއްތަހަމަށް ރުޖޫޢަވުމުގެ ޙައްޤު އޮތް އިޢުތިރާފެކެވެ. ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ކަންކަން މުއްތަހަމާ ދެކޮޅަށް ބޭނުން ނުކުރެވޭނެއެވެ. ކޯޓުން އެއްބަސްވުން ބަލައިނުގަންނަނަމަ ފަނޑިޔާރު ހާމަކުރަންޖެހެނީ އެ އެއްބަސްވުން ބަލައިނުގަންނަކަމެވެ؛ އިޢުތިރާފުގެ އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާ ގޮތަކީ ހުށަހެޅިފައިވާ ދަޢުވާއެއް ބާޠިލުކުރުމުގެ ހުއްޖަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 5)

HN4ޖިނާއީ › ޚިޔާނާތްތެރިވުން

ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުން، ދަޢުވާއަށް އިޢުތިރާފުވޭތޯ ނުވަތަ އިންކާރުކުރޭތޯ ބެލުމަށްފަހުގައި މެނުވީ (ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތާއި އެއްކުށަކަށް ދެފަހަރަށް އަދަބު ނުދިނުމުގެ ފަދަ) އިތުރު ހުށަހެޅުންތައް ހުށަހެޅުމެއް ނެތެވެ. އިންކާރުކުރުމުން ދަޢުވާ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭނެއެވެ؛ އިޢުތިރާފުވާނަމަ އަވަސް ނިޔާގެ ގޮތުގައި ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. ދަޢުވާއަށް އިޢުތިރާފުވޭތޯ އިންކާރުކުރޭތޯ ނުބަލައި ނިންމާ ނިންމުންތަކަކީ ބާޠިލު އިޖުރާއަތެއްގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ނިންމުންތަކެކެވެ. (ޕެރ. 6)

HN5ޖިނާއީ › ޚިޔާނާތްތެރިވުން

އިސްތިއުނާފީ ޤަޟިއްޔާ ނިމުމާއެކު ހައިކޯޓުގެ ބަންދުގެ އަމުރު ނިމުމަކަށް އަންނާތީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށްތަކުގެ ސީރިއަސްކަމާއި ބަންދުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ސަބަބުތަކަށް ބަދަލެއް އައިސްފައިނުވާނަމަ، ދަށުކޯޓުން ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންދެން ހައިކޯޓުގެ ބަންދުގެ އަމުރު ދަމަހައްޓަންޖެހެއެވެ. ދަޢުވާ ތަހުވީލުކުރުމާއެކު ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ދަށުކޯޓަށް ހުށަހަޅާނީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލެވެ. (ޕެރ. 8)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ ތޭރަވަނަ ބާބު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 105، 106 ވަނަ މާއްދާ، 106 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 108 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، (ރ)، (ބ)، (ޅ)، (ކ) އަދި (ވ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 109 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 110 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 111 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 199 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު)ގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު)ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދު (2011)ގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ގަވާއިދުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/14 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނު)ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)ގެ (2)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޝަރީޢަތުގެ ވީޑިއޯ

ހައިކޯޓުގެ ޔޫޓިއުބް ޗެނަލުން، މައްސަލަ ނަންބަރުން ގުޅާފައި.

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ