—

ދަޢުވާގެ ޚުލާޞާގައި ދަޢުވާކޮށްފައިވަނީ "ކެނަބިސް ޓްރެފިކް" ކުރުމާގުޅޭ މާއްދާއެއްގެ ދަށުންކަމަށް ލިޔެވިފައިވިނަމަވެސް، މައްސަލައިގައި ފެނިފައިވަނީ ޑައިމޯފިންކަން އެނގެން އޮތުމުން، އެމާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާކޮށްފައިވަނީ ލިޔުމުގެ ކުށަކުންކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ހ))

މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ދެވިހިފާފައިނުވާ މީހެއްގެ އަތުގައި، 4 (ހަތަރެއް) ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ޢަދަދަކަށް ޑައިމޯފިން ހުރެއްޖެނަމަ، އެއެއްޗެއް އޭނާގެ އަތުގައި އެހުރީ، އެއެއްޗެއް ޓްރެފިކްކުރުމަށް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ނ))

އެމީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައި ހުއްޓާ ފެންނަ މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ އެމީހަކު އުފުލަންޖެހޭނެއެވެ. ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތީން އެފަދަ މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތެއް ނުދެއްކޭނަމަ، އެތަކެއްޗާމެދު ޖަވާބުދާރީވެ، އެތަކެތީގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ އެތަކެތި އެމީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައި ހުއްޓާ ފެނުނު މީހާއެވެ. (ޕެރ. 4(ރ))

އެމީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނިފައިވާއިރު، އެތަކެތި އެއީ އެމީހާގެ އެއްޗެއްނޫންކަމަށް ނުވަތަ އެހެން މީހެއްގެ ތަކެތިކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކުން، ނުވަތަ އެހެން މީހަކު އެއީ އޭނާގެ އެއްޗެއްކަމަށް ބުނުމަކުން، އެ ވާހަކަތައް ދައްކާފައިވާ ވަގުތާއި، ޙާލަތާއި އަދި އެކަމުގައި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބަލައި، ނަޒަރުކުރުމެއް ނެތި، ހަމައެކަނި އެ ބުނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އެތަކެތި ހިޔާޒަތުގެ ދަށުން ފެނުނު މީހާ އެމަސްތުވާތަކެއްޗާމެދު އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާއިން ބަރީއަވެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 4(ރ))

ޙަޤީޤީ ޙިޔާޒަތު (actual possession) ގެ ޙާލަތަކީ ތިމާގެ ސީދާ އަތުގައި ނުވަތަ ލައިގެންހުރި އެއްޗެއްގައި ނުވަތަ އަތުގައި އޮތް އެއްޗެއްގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ އެހެން މީހެއްގެ ކޮންޓްރޯލް ނެތް، ސީދާ ތިމާގެ ބެލުމާއި ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައިހުރި ތަނެއްގައި މަސްތުވާތަކެތި ހުރުމެވެ. (ޕެރ. 4(ރ))

މަޢުނަވީ ޙިޔާޒަތު (constructive possession) ގެ ޙާލަތަކީ މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް ތިމާގެ ޙަޤީޤީ ޙިޔާޒަތުގައި ނެތްނަމަވެސް، އެތަކެތި ތިމާ ހުރިތަނުގައި ހުރިކަމަށް ނުވަތަ ތިމާގެ އެއްޗެއް ތެރޭގައި އެތަކެތި ހުރިކަން އެނގުމާއެކު، އެއެއްޗެއްގެ މައްޗަށް އެމީހާގެ ކޮންޓްރޯލް އޮތުމެވެ. އެނގުމުގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި އެއީ މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއްކަން އެނގިފައިވުން ވެސް ހިމެނޭއިރު، ކޮންޓްރޯލް އޮތްކަމަށް ބެލެވޭނީ، އެއެއްޗެއް ތިމާ ބޭނުންވެއްޖެނަމަ ނެގޭގޮތަށް ނުވަތަ ތިމާގެ ޙަޤީޤީ ޙިޔާޒަތުގެ ދަށަށް ގެނެވޭ ގޮތަށް ހުރުމާއި، ނުވަތަ އެއެއްޗެއް އޮތް ތަނުގެ މައްޗަށް ތިމާގެ ކޮންޓްރޯލާއި ބާރު އޮތުމުންނެވެ. (ޕެރ. 4(ރ))

މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނު ތަނަކީ އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން އުޅޭ ތަނެއްނަމަ، ނުވަތަ އެތަނުގައި އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ބަޔަކު ތިބިނަމަ، އެތަކެތި އެތަނުގައި ހުރި މީހެއްގެ އަތުގައި ހުރިތަކެތިކަމަށް ބެލުމަށްޓަކައި، އެމީހާގެ ލޮލުގެ މައްޗަށް އެތަކެތި ފެންނަން ހުރުން، ނުވަތަ އެމީހާގެ އެއްޗެއްގެ ތެރެއިން ފެނުން، ނުވަތަ ހައްޔަރުކުރުމުގައި ޝައްކު ކުރެވޭފަދަ ގޮތަކަށް ޢަމަލުތައް ހުރުންފަދަ އިތުރު ޤަރީނާތަކެއް ހުންނަން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 4(ރ))

ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭ މިންގަނޑަކީ، އެމީހަކު ކުށެއްކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވުމެވެ. ހުށަހެޅޭ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ފަނޑިޔާރު ތަޤްޔީމް (evaluation) ކޮށް ވަޒަންކުރުމަށް ފަހު، ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތަކުން ނުކުންނަ ނަތީޖާތަކުގެ މައްޗަށް ބުރަވެހުރެ، ޔަޤީނާ ގާތްކުރާ މިންވަރަށް އިޤުތިނާޢު (convince) ވެގެން މެނުވީ ކުށެއް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް ޙުކުމް ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ބ))

ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ކޯޓުން ކުރާ ޙުކުމް ބިނާވާންޖެހޭނީ އަބަދުވެސް ޤާނޫނީ ގޮތުން ޞައްޙަ ދަލީލުތަކާއި ޤަރީނާތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 4(ބ))