ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-N-A/019ހައިކޯޓު · 18 މާރިޗު 2021 · ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު ނަބީޙް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 18 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ހދ. ހިރިމަރަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 04/B6C/2016ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހދ. ހިރިމަރަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ހައްޔަރުކުރި ތާރީޚުގެ ތަފާތާއި ހެކިބަހުގެ ތަފާތުތަކާއި ވީޑިއޯ/ކޮންޓްރޯލްޑް ޑެލިވަރީ ނުހިންގުމަށް ބަލައި ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ފުލުހުން ހިންގި އޮޕަރޭޝަނެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދައްކައިދިން ދެ ތަނަކުން ޖުމްލަ 20 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ކެނެބިސް ހިމެނޭ ސެލޯފިންކޮޅުތައް ފެނުނެވެ؛ ތަޙްޤީޤުގައި އޭނާ އިޢުތިރާފުވެ، ޝަރީޢަތުގައި ރުޖޫޢަވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ހިޔާޒަތުން 20 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ކެނެބިސް ފެނިފައިވާ ޙާލަތުގައި، ދަށުކޯޓުން ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމި ނިންމުން ޞައްޙަތޯ؛ އަދި އިސްތިއުނާފު ހުށަހެޅީ މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހުތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ސުޕްރީމް ކޯޓާއި ހައިކޯޓުގެ ސާބިޤާތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51(އ) އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފު ހުށަހެޅީ މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު ކަމަށް އިޖުރާއީ ނުކުތާއެއް ނެގިއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އިސްތިއުނާފު ހުށަހެޅީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައެވެ؛ ތާރީޚުގެ ތަފާތަކީ ލިޔުމުގެ ކުށެކެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދެއްކި ތަންތަނުން ފެނުނު މަސްތުވާތަކެތި ވަނީ އޭނާގެ ހިޔާޒަތުގައި ކަމުން އަދި 14 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ކަމުން، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ހދ. ހިރިމަރަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 04/B6C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވެ އުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއި 100,000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފުކުރާނީ ޙުކުމްކުރާތާ 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމި ކޯޓަށް ފޯމު ހުށަހަޅައިގެންނެވެ؛ އެ 10 ދުވަސް ގުނާނީ މައްސަލަ ނިންމި ދުވަހާއި މުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަހާއި އެދެމެދަށް އަންނަ ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތައް ނުހިމެނޭ ގޮތަށެވެ؛ އަދި އީ-މެއިލް މެދުވެރިކޮށް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 10.1-10.3)

HN2ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅާ އިސްތިއުނާފު ފޯމާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ހައިސިއްޔަތެއް ދަށުކޯޓަކަށް ޤާނޫނީގޮތުން ލިބިގެންނުވާތީ، ދަށުކޯޓުން ފޯމު ހައިކޯޓަށް ފޮނުވުމުގެ ބަދަލުގައި މުއްދަތު ހަމަވެފައިވާކަމަށް ބުނެ ފޯމު ބަލައިނުގަތުމަކީ ޤާނޫނީ ބާރެއް ލިބިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 10.4)

HN3ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ވެވޭ އިޢުތިރާފަކީ އެއަށް ބާރުދޭ ޤަރީނާތަކާއި ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ޤަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވިދާނެއެވެ؛ ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ، ރުޖޫޢަވުމާއި އެ ބިނާކުރި ސަބަބުތައް ވަޒަންކުރަންޖެހެއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބުނި ތަނަކުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނިއްޖެނަމަ، ބުނި ބަސް އަނބުރާ ގެނެސްގެން އެ ފެނުން ނަފީއެއް ނުވެ، އެއީ ފާޅުވެ ފެންނަ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެއްކަމުން، އެ ނަފީކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެވެ. (ޕެރ. 13.1-13.2)

HN4ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

ހެކިބަހުގައި ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރިކަމަށް ދަށުކޯޓުން ބުނާނަމަ ފުށުއެރުންތަކަކީ ކޮބައިކަން ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ؛ ހެކިވެރިން ތިބި ތަނާއި ޙާލަތުގެ ސަބަބުން ހެކިބަހުގައި ތަފާތުތައް ހުރުމަކީ ޤަބޫލުކުރަންޖެހޭ ޙަޤީޤަތެއް ކަމުން، މެޓީރިއަލް ތަފާތުތަކެއް ނޫންނަމަ އެ ހެކިބަހަށް ފުރިހަމައަށް ބުރަދަން ދޭންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 13.3)

HN5ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

މަސްތުވާތަކެތި ހޯދައި ތަޙްލީލުކުރި ގޮތާމެދު ސުވާލު އުފައްދާފައި ނުވާނަމަ، ތަޙްލީލު ރިޕޯޓަކީ ބުރަދަން ދޭންޖެހޭ ހެއްކެކެވެ. (ޕެރ. 13.4)

HN6ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

މީހެއްގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައިވާ ތަނެއްގައި ނުވަތަ އެއްޗެއްގައި ހުރި މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ، އެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ އެހެން ފަރާތެއް ނުދައްކާނަމަ، އުފުލަންޖެހޭނީ އެތަކެތި ހިޔާޒަތުން ފެނުނު މީހާއެވެ؛ މަޢުނަވީ ހިޔާޒަތުގައި އެ އެއްޗެއް ހުރިކަން އަދި އެއީ މަސްތުވާ އެއްޗެއްކަން އެނގުމާއި، ބޭނުންވެއްޖެނަމަ ނެގޭ ގޮތަށް ކޮންޓްރޯލް އޮތުން ހިމެނެއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ފުލުހުންނަށް ދައްކައިދިން ތަނަކުން ފެނުނު މަސްތުވާތަކެތި ވަނީ އޭނާގެ ޙަޤީޤީ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައެވެ. (ޕެރ. 13.5-13.6)

HN7ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ދެވިހިފާފައިނުވާ މީހެއްގެ އަތުގައި 14 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ކެނެބިސް ހުރުމަކީ ޓްރެފިކްކުރުމަށް އެ ހުރީކަމަށް ބެލެވޭ ޙާލަތެކެވެ؛ ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެފައިވާ ޙާލަތުގައި ދެވިހިފާފައިވާކަން ބެލެވޭނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތްނަމަ އެ މީހަކީ ޕެޑްލަރެއްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 14.1-14.2)

HN8ޖިނާއީ › ކެނެބިސް ޓްރެފިކް ކުރުން

ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކުރާ މީހާއަށް ކަނޑައަޅަނީ އުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު ޤާނޫނުގައިވާ އެންމެ ދަށް ޖޫރިމަނާ (100,000 ރުފިޔާ) އެވެ. (ޕެރ. 16)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 108 ވަނަ މާއްދާ (ކުރީގެ 106) ގެ (ހ) އާއި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ، 20 ވަނަ މާއްދާ، 139 ވަނަ މާއްދާ (ކުރީގެ 137) ގެ (ބ)، 143 ވަނަ މާއްދާ (ކުރީގެ 141) ގެ (ރ)، 144 ވަނަ މާއްދާ (ކުރީގެ 142)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 150 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 151 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ރ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 127 ވަނަ މާއްދާގެ (މ) އާއި (ފ)
  • ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 163 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)، 164 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު HDB/95/2019/370-196 (27 ޖަނަވަރީ 2019) ސަރކިއުލަރ
  • A/18-2009/SC
  • A/14-2012/HC
  • އާދަމް ޝަރީފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް (ސުޕްރީމް ކޯޓު)
  • ޢަލީ ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް (ހައިކޯޓު)
  • A/120-2011/HC
  • 08/A-2008/SC
  • A/07-2010/SC
  • A/24-2010/SC
  • A/109-2014/HC
  • A/97-2015/HC

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ