ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/44ހައިކޯޓު · 21 ނޮވެމްބަރު 2017 · މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ މައްސަލަ

—

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ފަހުގެ ޙުކުމަކުން ތަފާތުކޮށްފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 21 ނޮވެމްބަރު 2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޖުވެނައިލް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ކޮންމެ ކުއްޖަކު 16 އަހަރާއި 8 މަސް ޖަލަށްލުމަށާއި 66,666.66 ރުފިޔާ ޖޫރިމަނާކުރުމަށް ޙުކުމްކޮށް، ޙުކުމުގެ މުއްދަތު އިޞްލާޙީ މަރުކަޒެއްގައި ބޭތިއްބުމަށް އަމުރުކުރި.
ވާޤިޢާ
ފުލުހުންނަށް ލިބުނު މަޢުލޫމާތަކާ ގުޅިގެން ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ގެސްޓްހައުސެއް ބަލައިފާސްކުރިއިރު، ދެ ކުޑަކުދިން ތިބި ކޮޓަރީގެ އެނދުގެ ދަށުން 88 ރަބަރު ޕެކެޓެއްގައި 46.1242 ގްރާމް ކެނަބިސް ފެނުމުން، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 106 (ހ) އާއި (ނ) ގެ ދަށުން ކެނަބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ކުރި.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖެއްގެ މައްޗަށް ސާބިތުކުރި ކެނަބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށުގައި، ގެސްޓްހައުސް ބަލައިފާސްކުރުމާއި ހައްޔަރުކުރުމާއި ބަޔާންތައް ހޯދުމުގެ ޤާނޫނީ ޞައްޙަކަމާއި، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގެ ޞައްޙަކަމާއި، ކޮޓަރިއެއްގައި ތިބި ދެމީހަކަށް ޙިޔާޒަތު ކަނޑައެޅުމާއި، ކުށް ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ކޮޓަރި ބަލައިފާސްކުރި ކަމަށާއި، ކުށެއް ކުރަނިކޮށް ނުފެނި ހައްޔަރުކުރި ކަމަށާއި، ބަޔާންތައް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދި ކަމަށާއި، ތަޙުލީލު ރިޕޯޓު 2014/HC-A/323 ގެ މިންގަނޑާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ޙިޔާޒަތު ކަނޑައެޅުމާއި 144 ވަނަ މާއްދާ ތަޠުބީޤުކުރުން ސާބިޤަތަކާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ޝައްކު ނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުނުވާ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުގެ ޖަވާބު ޙުކުމުގައި ވަކިން ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވޭ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މުޅި ގެސްޓްހައުސަށް ދޫކުރި ކޯޓު އަމުރު ކައުންޓަރުގެ ފަރާތަށް ދައްކައި ބަލައިފާސްކުރުމާއި ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމުން ހައްޔަރުކުރުން ޞައްޙަ؛ ބަޔާންތައް ހޯދީ ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން؛ ތަޙުލީލު ކުރީ ޖީސީއެމްއެސް މެޝިނުން ކަމުން ފޮޓޯ ރިޕޯޓެއް ލާޒިމްނުވޭ؛ ކޮޓަރި ކުއްޔަށް ހިފީ އަދި ކޮންޓްރޯލް ލިބިގެންވީ އެ ދެ ކުދިންނަށް ކަމުން ތަކެތީގެ ޒިންމާ ދެފަރާތުން ހަމަހަމައަށް ނަގަންޖެހޭ؛ އެހެންކަމުން ޝައްކު ނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވި.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ކޯޓު އަމުރަކީ މުޅި ގެސްޓްހައުސް ބަލައި ފާސްކުރުމަށް ދޫކޮށްފައިވާ އަމުރަކަށްވާއިރު، ގެސްޓް ހައުސްގެ ކޮންމެ ކޮޓަރިއަކަށް ވަނުމުގެ ކުރިން ކޯޓު އަމުރު ދެއްކުން ލާޒިމްނޫނެވެ. ގެސްޓް ހައުސްގެ ކައުންޓަރުގައި އިންނަ ފަރާތަކީ ގެސްޓް ހައުސްގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ ހަވާލުކޮށްފައިވާ ފަރާތަކަށް ވާހިނދު، އެ ފަރާތަށް ކޯޓު އަމުރު ދައްކައި އެތަން ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ ކަންތައްތައް އަމުރުގައި ވާގޮތުގެ މަތިން ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުގެ ޤާނޫނީ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް މީހެއްގެ އަތުގައި ހުރުމަކީ އިސްތިސްނާއެއް ނެތި މުޠްލަޤް މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭ ކުށެއްކަމަށްވެފައި، މީހަކު ހައްޔަރުކުރެވުނު ތަނުން ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމަކީ އޭނާ މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރަނީކަމަށް، ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރަން އުޅޭކަމަށް ބުއްދިއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ފަދަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއްކަމަށް ޤާނޫނީގޮތުން ބަލަންޖެހެއެވެ. އެޙާލަތުގައި ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި މީހަކު ހައްޔަރުކުރުމަށް ކޯޓު އަމުރެއް އޮތުން ލާޒިމް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

ހަމައެކަނި ފިޒިކަލް އެޕެއަރެންސްއަށް ބަލައި ތަޙުލީލުކުރެވޭ ތަކެތި އެގޮތަށް ތަޙުލީލުކުރެވުނު ސަބަބު ތަޙުލީލު ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށް، ފޮޓޯ ރިޕޯޓެއް އެޓޭޗްކުރަން ޖެހޭ ނަމަވެސް، ފޮޓޯ ރިޕޯޓެއް އޮތުން ލާޒިމްވާނީ ހަމައެކަނި ފިޒިކަލް އެގްޒަމިނޭޝަންގެ މައްޗަށް ބުރަވެ ކެނެބިސްގެ ބާވަތް ދެނެގަނެފައިވާނަމައެވެ. މަސްތުވާތަކެތި ޖީސީއެމްއެސް މެތޮޑުން ތަޙުލީލުކޮށް، މެޝިން ރިޕޯޓު ތަޙުލީލު ރިޕޯޓާ އެޓޭޗްކުރެވިފައިވާނަމަ، ފޮޓޯ ރިޕޯޓެއް އޮތުމަކީ ކޮންމެހެން ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮޓަރިއެއްގެ ތެރެއިން މަސްތުވާތަކެތި ފެނިފައިވީނަމަވެސް، އިތުރު ހެއްކާއި ޤަރީނާއާ ނުލައި، އެކޮޓަރިއެއްގައި ދިރިއުޅޭ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ވަކިމިވެނި މީހެއްގެ މައްޗަށް އެކަމުގެ ޒިންމާ ހަމައެކަނި އުފުލަންޖެހޭ ގޮތްވުމަށް ބިނާކުރާނެ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލެއް ނެތްނަމަ، ވަކި މީހަކު އެތަނަކުން ފެންނަ އެއްޗަކަށް ޒިންމާނުކުރުވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމުގެ އިތުރުން، އެތަކެއްޗަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކުގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި އެމީހުންނަށް އެނގިގެން އެތަނުގައި ހުރި ތަކެތިކަން ހާމަކޮށްދޭ ހެއްކާއި ޤަރީނާ ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ، އެ އުޞޫލު ނުހިނގައެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 141 ވަނަ މާއްދާ (އިޞްލާޙާއެކު 143 ވަނަ މާއްދާ) ގެ (ރ) އަދި (ޅ) ގައިވާ ގޮތުން، މީހެއްގެ ކޮންޓްރޯލްގައި ހުންނަ ތަނަކުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމާއި، މީހެއްގެ އަތުގައި ހުރީކަމަށް މާނަކުރެވިދާނެ އެހެން ގޮތަކަށްވެސް މަސްތުވާތަކެތި ހުރެއްޖެކަމަށް ވާނަމަ، އެހެން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު މީހާގެ އަތުގައި މަސްތުވާއެއްޗެއް ހުރީކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް މީހެއްގެ އަތުގައި ހުރުމަކީ އިސްތިސްނާއެއްނެތި، މުޠްލަޤު މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަން ޖެހޭ ކުށެކެވެ. މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާއާއި 142 (144) ވަނަ މާއްދާއާއި 137 (139) ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އަށް ބެލުމުން 14 ގްރާމަށްވުރެ ގިނައިން މީހެއްގެ އަތުން ކެނެބިސް ފެނުމަކީ ކުށުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލުމަށް ފުދޭ ކާފީ ޤާނޫނީ ޤަރީނާއެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 144 ވަނަ މާއްދާ (އިޞްލާޙާއެކު 146 ވަނަ މާއްދާ) ގައިވާ ގޮތުން، އެކަކަށްވުރެ ގިނަމީހުންނަށް އެނގިގެން، އެމީހުންގެ ރުހުމާއެކު، އޭގެތެރެއިން ވަކި މީހެއްގެ އަތުގައި މަސްތުވާތަކެތި ހުރެއްޖެނަމަ، އެއިން ކޮންމެ މީހެއްގެ އަތުގައި ވަކިވަކިން މަސްތުވާތަކެތި އެ ޢަދަދަށް ހުރީ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. މަސްތުވާތަކެތި އަތުގައި ހުރުމާއި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ތަފާތު ކުށްތަކެއް ކަމުން، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން މަސްތުވާތަކެތި އަތުގައި ހުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 03 (ބ))

ކޮންމެ މައްސަލައަކީ ތަފާތު ވާޤިޢާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ މައްސަލައެކެވެ. ދެމީހަކު އެއްތަނެއްގައި އެއްވަގުތެއްގައި ތިބިނަމަވެސް، އެކަކުގެ ޙިޔާޒަތުގެ ދަށުގައި ހުރި މަސްތުވާތަކެތި އަނެއް މީހާގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ނުވަތަ އޭނާއަށް އެނގިގެންކަމެއް ހެކިން ނޭނގޭނަމަ، އެ ތަކެތި އަނެކާގެ އަތުން ފެނުނީ ކަމަށް ނުބެލެވޭނެ ނަމަވެސް، ތަކެތި އެތަނުގައި ހުރީ ދެފަރާތަށް އެނގިގެން، އެފަރާތުގެ ރުހުމުގައިކަން އެނގެން އޮތްނަމަ އެ އުޞޫލު ނުހިނގައެވެ. (ޕެރ. 03 (ބ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 47 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/5 (ފުލުހުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާ
  • ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރުތަކާއި، އިޚްތިޔާރުތަކުގެ ބޭނުން ހިފުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 9 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 106 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 141 ވަނަ މާއްދާ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/37 އިން އައި ބަދަލާއެކު 143 ވަނަ މާއްދާ) ގެ (ރ) އަދި (ޅ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 144 ވަނަ މާއްދާ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/37 އިން އައި ބަދަލާއެކު 146 ވަނަ މާއްދާ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 142 ވަނަ މާއްދާ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/37 އިން އައި ބަދަލާއެކު 144 ވަނަ މާއްދާ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 137 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/37 އިން އައި ބަދަލާއެކު 139 ވަނަ މާއްދާ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/37 (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) އަށް 2 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ޔޫ.އެން.އޯ.ޑީ.ސީ މެނުއަލް
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/07 ޤަޟިއްޔާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2008/SC-A/08 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/323 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2008/HC-A/202 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2009/HC-A/265 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/221 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/215 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ