ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/525ހައިކޯޓު · 20 މާރިޗު 2019 · ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

މަރްޔަމް ޢަލީ ވ. އަޙްމަދު ނަދީމް

ބައެއް ބަދަލުކުރި
ހައިކޯޓު · 20 މާރިޗު 2019ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1811/Cv-C/2015ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެ މަސައްކަތް ހުއްޓުވާފައިވާކަން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީން ކަނޑައެޅި ރ. 696,388 ސީދާ ބަދަލުގެ ގޮތުގައްޔާއި، އޭގެ 15% (ރ. 104,458.20) ފެންނަ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި، ޖުމްލަ ރ. 800,846.20 ނަގައިދިނުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ހުޅުމާލެއިން ލިބިފައިވާ ބިމުގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ޚަރަދުގައި 4 ބުރީގެ ޢިމާރާތެއް ކޮށް، ވަކި ފްލޯތަކެއް ވަކި މުއްދަތަކަށް އޭނާއަށް ދިނުމަށް އަނގަބަހުން އެއްބަސްވެ، 2 ޝީޓް އެޅިފަހުން ދެބަސްވުން އުފެދި މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމުން، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރި މައްސަލައެކެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ލިޔުމުން ސޮއިކުރެވިފައިނުވާ ނަމަވެސް ބިމެއްގައި ޢިމާރާތް ކުރުމަށް ދެފަރާތުގެ ދެމެދު އަނގަބަހުން ކޮންޓްރެކްޓެއް ވުޖޫދުވެފައި ވޭތޯއާއި، އެކަމަށް ރުހުން ދީފައިވަނީ ނުރަނގަޅު ނުފޫޒެއްގެ ދަށުން ތޯއާއި، އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމުން ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީގެ އަގާއި އޭގެ އިތުރަށް 15% ނުސީދާ ބަދަލު ނަގައިދިނުން ޞައްޙަ ތޯއެވެ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާކަމަށާއި، ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ނެތްކަމަށާއި، ޢާއިލީ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން އިޢުތިރާޒުކުރަން ނުކެރުނުކަމަށާއި، ހެކިން ނުގެނެސް ނިންމާފައިވާކަމަށާއި، ބަދަލުގެ މިންވަރު ސާބިތުނުވާކަމަށާއި ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީގެ އުޞޫލު ރަނގަޅުނޫންކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފައުންޑޭޝަން ހުއްދަ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނަމުގައި ހޯދުމާއި، 3 ޑްރާފްޓް އެކުލަވާލެވުމާއި، މަސައްކަތާމެދު ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުން އަނގަބަހުން ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއް ސާބިތުވާކަމަށާއި، ނުރަނގަޅު ނުފޫޒެއް ސާބިތުނުވާކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ. ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީގެ އަގު ޤާއިމްކޮށް، އެއް ކުންފުންޏެއްގެ ފައިދާގެ މިންވަރަށް ބަލައި ކަނޑައެޅި 15% ބަދަލު ޢަދުލުވެރި ނޫންކަމަށް ބަލައި އުނިކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1811/Cv-C/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި (15% ނުސީދާ ބަދަލު އުނިކޮށް، ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީގެ ރ. 696,388 ޤާއިމްކުރި)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ޤާނޫނުގައި ވަކި ގޮތަކަށް އެކުލަވާލުން ލާޒިމް ނުކުރާ ކޮންޓްރެކްޓަކީ އެއްފަރާތުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއް އަނެއްފަރާތުން ޤަބޫލުކުރުމުން ވުޖޫދަށް އަންނަ ކޮންޓްރެކްޓެއް ކަމާއި، އެފަދަ ކޮންޓްރެކްޓަކީ ކިތާބީ ކޮންޓްރެކްޓަކަށް ވާން ނުޖެހޭ ކަމާއި، ކޮންޓްރެކްޓް ވުޖޫދަކީ ތަފާތު ވަސީލަތްތަކުން ސާބިތުކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ހ)؛ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2009/SC-A/30)

HN2މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ތަފްސީލީ ލިޔުމެއްގައި ސޮއިކުރެވިފައި ނުވިނަމަވެސް، ދެފަރާތުގެ ވާހަކަތަކާއި، އެއްބަސްވުމުގެ ޑްރާފްޓްތަކާއި، ހުއްދަ ހޯދުމާއި މަސައްކަތާމެދު ދެފަރާތް ޢަމަލުކުރި ގޮތުން، އަނގަބަހުން ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަން ސާބިތުވެދާނެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ހ)، (ރ))

HN3މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިން ރުހުން ދޭންވާނީ މަޖްބޫރުކަމެއް ނެތި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ކަމާއި، ނުރަނގަޅު ނުފޫޒުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި ބައިވެރިކުރުވާނަމަ އެއީ ބާޠިލް ކޮންޓްރެކްޓެކެވެ. ނަމަވެސް ޢާއިލީ ގުޅުމެއް އޮތުން އެކަނި ނުރަނގަޅު ނުފޫޒު ސާބިތުނުވާއިރު، އެކަން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ބަޔާންކޮށް ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ށ))

HN4މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ދަޢުވާގައި އެދޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ޢަދަދާމެދު ދެފަރާތް އެއްބަސްނުވާނަމަ، ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހަދާފައިވާ ޝަރުޢީ އަގު ކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވައިގެން އަގު ކަނޑައެޅުމަކީ ޢާންމު ގޮތެއްގައި ޢަމަލުކުރާ ގޮތެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ނ))

HN5މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމުން އަނެއް ބައިވެރިޔާއަށް ލިބޭ ސީދާ ގެއްލުމާއި ބައިވެރިންނަށް އެނގިފައިވާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ހަމައެކަނި އެއް ކުންފުންޏެއްގެ ފައިދާގެ މިންގަނޑަށް ބަލައި، ތަކެތީގެ އަގަށް އައި ބަދަލާއި ދާއިރާގެ އެހެން ކުންފުނިތަކުގެ މިންވަރު ނުބަލާ ނުސީދާ ބަދަލު (15%) ކަނޑައެޅުމަކީ ޢަދުލުއިންޞާފުގެ ހަމަތަކާ އެއްގޮތް ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ނ))

HN6މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

މަދަނީ ޚުޞޫމަތްތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ކަމާއި، ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން ކުރާ ދިފާޢީ ދަޢުވާ (ދަފްޢު) ސާބިތުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހެނީ އެ ދަފްޢު ކުރާ ފަރާތުންނެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 3 (ރ)؛ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) - ނުރަނގަޅު ނުފޫޒާބެހޭ ޙުކުމްތައް
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
  • ޝަރުޢީ އަގު ކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު (ސުޕްރީމް ކޯޓު)
  • 2009/SC-A/30
  • 2010/SC-A/02

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ