ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/355ހައިކޯޓު · 18 އޮކްޓޫބަރު 2018 · ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ބޯލްޑަރސް އެންޑް ބުލްސް ޕވޓ ލޓޑ ވ. ވިމްލާ ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެންޑް ޓްރޭޑް ޕވޓ ލޓޑ

ބައެއް ބަދަލުކުރި
ހައިކޯޓު · 18 އޮކްޓޫބަރު 2018ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 179/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން 1,732,000 ރުފިޔާ 1 މަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކޮށް، އެ ފައިސާ ދައްކަންދެން ކުއްޔަށްދިން ތަނުގައިވާ ތަކެތީގެ މައްޗަށް އިކުއިޓަބަލް ލިއެން ލިބިގެންވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކ. ތިލަފުށީގެ ކޮށީގެ ބައެއް 2014 އޭޕްރީލް 1 އިން ފެށިގެން 6 މަހަށް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހުވެސް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން 2015 ޑިސެމްބަރާ ހަމައަށް ތަން ބޭނުންކުރިއެވެ. ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުން ކުލި އަދި ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި 1,732,000 ރުފިޔާ އަދި ބިމުގައިވާ ވެހިކަލްތަކުގެ މައްޗަށް އިކުއިޓަބަލް ލިއެން އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ލިޔުމުން ވެފައިވާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ތަން ބޭނުންކުރަމުން ގެންދިޔަ މުއްދަތަށް އެއްބަސްވުމުގައިވާ ކުލި އަދި ޖޫރިމަނާ ނެގޭތޯ؛ އަދި ދަރަނި ސާބިތުވުމާއެކު ދެއްކުމަށް މުއްދަތު ދީފައިވާ ޙާލަތެއްގައި ދަރަނިވެރިޔާގެ މުދަލުގެ މައްޗަށް "އިކުއިޓަބަލް ލިއެން" ކަނޑައެޅުން ޞައްޙަތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ޖޫރިމަނާ ނެގުން ޚިލާފު ކަމަށާއި، ލިއެން ކަނޑައަޅާއިރު މުދަލުގެ އަގާއި ލިބިދާނެ ގެއްލުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދެފަރާތުގެ ޢަމަލާއި ސިޓީތަކުން އެއްބަސްވުން ޟިމްނީކޮށް ދެމެހެއްޓިފައިވާތީ ކުލި އަދި ޖޫރިމަނާ އަރާނެއެވެ. ނަމަވެސް ދަރަނި ކުރިން ސާބިތުވެފައި ނުވާ، ދެއްކުމަށް މުއްދަތު ދީފައިވާ މައްސަލައެއްގައި އިކުއިޓަބަލް ލިއެން ކަނޑައެޅުމަކީ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 179/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި: ކުލި އަދި ޖޫރިމަނާ ދެއްކުމުގެ ނިންމުން ތާއީދުކޮށް، އިކުއިޓަބަލް ލިއެން ކަނޑައެޅި ބައި ބާޠިލުކުރި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ކޮންޓްރެކްޓަކީ ޤާނޫނަކުން ވަކިގޮތަކަށް އޮތުން ލާޒިމުނުކުރާހާ ހިނދަކު ވަކިގޮތަކަށް (ލިޔުމުން) އޮތުން ލާޒިމުކުރާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.2)

ލިޔުމުން ވެފައިވާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހުވެސް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ތަން ބޭނުންކުރަމުން ގޮސް، ވެރިފަރާތުން އެ ފަރާތް ނެރުމަށް މަސައްކަތް ނުކޮށް، ކުރިން ދައްކަމުން އައި ކުލި ދައްކަމުން ދާނަމަ، ދެފަރާތުގެ ޢަމަލުން އެ އެއްބަސްވުން ދެމެހެއްޓުމަށް ޟިމްނީކޮށް އެއްބަސްވެފައިވާކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން އެ މުއްދަތަށް އެއްބަސްވުމުގައިވާ ކުލި އަދި ޖޫރިމަނާ އަރާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)

ދެފަރާތުން ބަދަލުކުރި ސިޓީތަކުގައި ކުލި އަދި ޖޫރިމަނާއަށް އިންކާރުނުކޮށް ހަމައެކަނި ޖޫރިމަނާއަށް ލުޔެއް އެދިފައިވާނަމަ، އެއީ ޖޫރިމަނާ ދައްކަންޖެހޭ އެއްޗެއްކަން ޤަބޫލުކުރުމެކެވެ. (ޕެރ. 3.2)

އިކުއިޓަބަލް ލިއެންއަކީ ދަރަނި އަދާކުރަންދެން ދަރަނިވެރިޔާގެ މުދާ (ޚާއްޞަކޮށް އަރަނިވެރިޔާގެ ޙިޔާޒަތުގައިވާ މުދާ) ހިފެހެއްޓުމުގެ ޙައްޤު އަރަނިވެރިޔާއަށް ދޭ ކޯޓު އަމުރެއް ކަމުގައިވާއިރު، މިބާވަތުގެ ރެމެޑީ ނަގައިދެވޭނީ ޤާނޫނީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން އެކަމަށް އަދުލުވެރި ޙައްލެއް ނުހޯދޭ ޙާލަތެއްގައެވެ. (ޕެރ. 3.3)

ދަރަންޏެއް ކުރިން ކޯޓަކުން ސާބިތުކޮށް ޙުކުމް ތަންފީޛުނުކުރެވިގެން ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއް ނޫން، ދަރަނި ދެއްކުމާމެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން ހުށަހަޅާ ދަޢުވާއެއްގައި، ދަރަނި ސާބިތުކޮށް ދެއްކުމަށް މުއްދަތު ކަނޑައަޅާއިރު، ދަރަނިވެރިޔާ ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރާ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް އޭނާގެ މުދަލުގެ މައްޗަށް އިކުއިޓަބަލް ލިއެން ކަނޑައެޅުމަކީ ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކުގައި ޢާއްމުކޮށް ޢަމަލުކުރާ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3.3)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާއި ބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާ
  • ދެފަރާތުގެ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމުގެ 4 ވަނަ މާއްދާ (ކުލި ލަސްވުމުން ދުވާލަކު 500 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙަސަން ޢަލީ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ