ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/03ހައިކޯޓު · 14 ޖަނަވަރީ 2021 · ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ޢަލީ އިބްރާޙީމް މަނިކު ވ. މުޙައްމަދު ފައުޒީ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 14 ޖަނަވަރީ 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1154/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ހެކިބަހާއި ލިޔެކިޔުމުން ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ހުރަސް ނޭޅުމަށް ބިމުގެ ވެރިފަރާތަށާއި، މަހުން މަހަށް ކުލި ދެއްކުމަށް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން 404 އަކަފޫޓުގެ ބިމެއް، ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތުގެ ޚަރަދުގައި ޢިމާރާތެއް ކޮށް ބޭނުންކުރުމަށް ދިގު މުއްދަތަކަށް މަހަކު 12,000 ރުފިޔާގެ ކުއްޔަށް ދީ، 400,000 ރުފިޔާ ލިބުނެވެ. ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުގެ އަތުގައިވި ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުން ވެރިފަރާތުން ވީދާލައި، އެއްބަސްވުމަށް އިންކާރުކޮށް ތަން ހުސްކުރަން އެންގިކަމަށް ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ވީދާލިކަމަށް ބުނާ ލިޔުމުން ވެވުނު ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއް ހެކިވެރިންގެ ހެކިބަހާއި ދެފަރާތުގެ މުޢާމަލާތުން ސާބިތުވޭތޯއާއި، ކުލި ދެއްކުން ހުއްޓާލުމުގެ ސަބަބުން ތަން ހުސްކުރަން އެންގުމަށް ބަލާއިރު އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރުމަށް އަމުރުކުރި ސިވިލް ކޯޓުގެ ޙުކުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ މުދަލުގެ ޙައްޤާ ޚިލާފު ޙުކުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ބިމުގެ ވެރިފަރާތުން ބުނީ ކުލި ނުދައްކާތީ ތަން އަތުލީ ކަމަށާއި، ޙުކުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ މުދަލުގެ ޙައްޤާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމަށާއި، ޢަހުދަށް ވަފާތެރިވުމުގެ ޤާޢިދާއާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، 400,000 ރުފިޔާ އެޑްވާންސް ކުލީގެ ގޮތުގައި ދިންކަން ސާބިތުނުވާ ކަމަށެވެ. ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ބުނީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވީ ވެރިފަރާތުން ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އެއްބަސްވުމުގެ އަސްލު ވީދާލާފައިވާއިރު ބެސްޓް އެވިޑެންސް ރޫލްގެ ދަށުން ހެކިބަހާއި ދެފަރާތުގެ މުޢާމަލާތުން އެއްބަސްވުން ސާބިތުވެއެވެ. ވެރިފަރާތުން ކުލި ދައްކަންޖެހޭ ކަމަށް ބުނުމުން އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަން ދޭހަވެއެވެ. ޙުކުމުން ކުލިނުދައްކާ ހުރުމުގެ ޙައްޤެއް ނުދޭތީ މުދަލުގެ ޙައްޤާ ޚިލާފެއް ނުވެ، ކުލި ނުދެއްކުމާ ގުޅިގެން ވެރިފަރާތުން ދަޢުވާއެއް ކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1154/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ދަށު ކޯޓުތަކާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުގެ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ، ނިންމުން ބިނާވެފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބު ހުރުން ނުވަތަ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް ހެދިފައިވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ކަންކަން ހުރުން ފަދަ ޙާލަތްތަކުގައެވެ.

HN2މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ދެފަރާތުގެ ދެމެދު އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާކަމަށް ބުނާނަމަ އެކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާކަމަށް ބުނާ ފަރާތެވެ.

HN3މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ބިމުގެ ޤާނޫނާއި ގޯއްޗާއި ގޯތީގައި ހަދާ ޢިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން، ގޯއްޗެއް ނުވަތަ ޢިމާރާތެއް 1 އަހަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ދެވޭނީ ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމަށްފަހުގައެވެ.

HN4މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ހެކީގެ ޢާންމު އުޞޫލަކީ 'ބެސްޓް އެވިޑެންސް ރޫލް' ކަމުން، ލިޔުމެއްގެ އަސްލަށް އެންމެ މަތީ ދަރަޖަ ދެވި، އަސްލު ނެތްނަމަ ކޮޕީ ބަލައިގަނެ، ކޮޕީވެސް ނެތްނަމަ ހެކިވެރިންގެ ހެކިބަހުން އެއްބަސްވުން ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ؛ ލިޔުމުން ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއް ވީދާލައި ނައްތާލާފައިވާނަމަ ހެކިބަހުންނާއި ދެފަރާތުގެ މުޢާމަލާތުން އެއްބަސްވުން ވުޖޫދުވިކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ.

HN5މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ދެފަރާތުގެ ދެމެދުވާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރުމަށާއި ކުލި ދެއްކުމަށް އަމުރުކުރާ ޙުކުމަކުން، ކުލިނުދައްކާ ބިމުގައި ހުރުމުގެ ޙައްޤެއް ނުދޭތީ، ބިމުގެ ވެރިފަރާތުގެ މުދާ ހޯދުމާއި ގެންގުޅުމުގެ ދުސްތޫރީ ޙައްޤު ނިގުޅައިގަނެވޭ ކަމަކަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ ޤާނޫނީ ހުއްޖަތެއް ނުދައްކާ އެ ޙައްޤާ ޚިލާފުވާކަމަށް ބުނުމުން ނުފުދޭނެއެވެ.

HN6މަދަނީ › ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން

ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ކުލި ދެއްކުން ހުއްޓާލާފައިވާނަމަ އެކަމާ ގުޅިގެން ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތަށް ލިބިގެންވާއިރު، އެފަދަ ދަޢުވާއެއް ނުކޮށް އެ ނުކުތާ އިސްތިއުނާފުގައި ނެގުމުން ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ؛ އަދި ކުލި ދައްކަންޖެހޭކަމަށް ބުނުމުން އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަން ދޭހަވެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު)
  • ގޯއްޗާއި ގޯތީގައި ހަދާ ޢިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) - އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ ޙާލަތްތަކާބެހޭ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީ - މުދާ ހޯދުމާއި މިލްކުކުރުމުގެ ޙައްޤާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ 2015/Cv-C/1072 (ހެކީގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި ބާޠިލުވި ޤަޟިއްޔާ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު · ތާއީދުކުރެއްވީ: ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ