ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/047ހައިކޯޓު · 25 މާރިޗު 2021 · ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

ފާޔިމަތު ރަޝީދާ ވ. ގަން އެއަރޕޯޓް ކޮމްޕެނީ ލޓޑ

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 25 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1274/Cv-C/2015ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކުންފުނި އުވާލަން ނިންމާ އޮޕަރޭޝަން ހުއްޓާލުމުން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 31 (ހ) ގެ ދަށުން ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލްވެފައިވާތީ ތަންފީޛީ މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ނޯޓިހެއް ނުދީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ކަމަށް ބުނެ ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅުމުން، މުވައްޒަފަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިވެފައިވާ މީހެއްކަމުގައި ނުބަލައި ވަޒީފާއާ ގުޅޭ ކަންކަން ހަމަޖެއްސުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން (VTR/2011/130) ނިންމިއެވެ. އެ ނިންމުން ތަންފީޛުކޮށް ވަޒީފާ އަނބުރާ ދިނުމާއި ފާއިތުވި މުއްދަތުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކަށް އެދި ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުމެއް ތަންފީޛުކުރުމަށް އެދުނު މައްސަލައެއްގައި، ވަޒީފާދޭ ކުންފުނި އުވާލަން ނިންމުމުން ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލްވި ކަމަށް ބުނެ، ވަކިކުރި ތާރީޚާއި އެއްބަސްވުން ބާޠިލްވި ތާރީޚާ ދެމެދުގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތަކަށް އެދުނު އެދުމާމެދު ގޮތެއް ނުނިންމައި ސިވިލް ކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމުން ޞައްޙަތޯ؛ އަދި ތަންފީޛަށް އެދުމުގައި ލަސްވުމުން (delay defeats equity) ފަރުވާ ނުލިބޭނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ 2011/HC-A/288 ގެ އުޞޫލުން ވަޒީފާގައި ދެމިހުރި މީހެއްކަމުގައި ބަލަންޖެހޭތީ ވަކިކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެން އެއްބަސްވުން ބާޠިލްވާ ތާރީޚާ ހަމައަށް މުސާރަ ލިބެންޖެހޭ ކަމަށެވެ. ކުންފުނިން ބުނީ ޓްރައިބިއުނަލުން މުސާރައާ ބެހޭ ގޮތެއް ނުނިންމާ ކަމަށާއި ތަންފީޛަށް ލަސްކޮށް އެދުމަކީ delay defeats equity އާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުންފުނި އުވާލުމުގެ މަރުޙަލާގައިވާ ކަން ޚަޞްމުންނާ ޙިއްސާނުކޮށް ގޮތެއް ނިންމާފައިވުމާއި، އިޢާދަކުރުމުގެ އަމުރުގެ ނަތީޖާއަކީ މުސާރަ ލިބުން ކަމުގައިވާއިރު ދެވަނަ ފަރުވާއާމެދު ސިވިލް ކޯޓުން ގޮތެއް ނުނިންމުމުން، ގެއްލުން ކުޑަކުރުމުގެ ޒިންމާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އެ ފަރުވާއާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް މައްސަލަ ސިވިލް ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ފެނުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1274/Cv-C/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި (ސިވިލް ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ރައުޔުގައި)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ މަރުޙަލާގައި ޝަރީޢަތުގެ ސަމާލުކަމަށް އަންނަ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ކުރިން، އެކަން ޚަޞްމުންނާ ޙިއްސާކޮށް އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 1.9)

HN2މަދަނީ › ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

"ވަޒީފާއިން ވަކިވެފައިވާ މީހެއްކަމުގައި ނުބެލުމަށް" ނުވަތަ "ވަޒީފާ އަނބުރާ އިޢާދަކުރުމަށް" ކުރާ އަމުރެއްގެ ނަތީޖާއަކީ އެމީހަކަށް އެއިރު ލިބެމުންދިޔަ މުސާރަ ލިބިގެންދިއުމެވެ؛ ވަކިކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެން އަލުން އިޢާދަކުރާ ތާރީޚާ ހަމައަށް މުސާރަ ނަގައިނުދެވޭނެ ކަމަށް މާނަކުރުމަކީ އެ އަމުރުގެ މަޤްޞަދު ގެއްލިގެންދާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 2.9)

HN3މަދަނީ › ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

ޤާނޫނުގައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާއަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅައި ނިންމުމެއް ހޯދިފައިވާއިރު، އެ ނިންމުން ތަންފީޛުކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ޒިންމާ އޮތް ފަރާތުން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި އެ ޒިންމާ އަދާނުކޮށް، "delay defeats equity" ގެ މަބްދައަށް ޙަވާލާދީ ފަރުވާ ނުދިނުމަށް އެދެވޭކަށް ނެތެވެ؛ އިކުއިޓީގެ ހަމަތަކުން ފަރުވާއަށް އެދޭ ފަރާތަކީ ސާފު ޠާހިރު އަތަކާއެކު (clean hands) ހުންނަ ފަރާތަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3.9)

HN4މަދަނީ › ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ޤާނޫނީ ޒިންމާ އަދާނުކުރުމުން ގެއްލުމެއް ލިބޭނަމަ، އެ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ (duty to mitigate) ގެއްލުން ލިބޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ތަންފީޛުކުރުމުގެ ގޮތުން މުސާރަ ނަގައިދިނުމުގައި މިކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 4.9)

HN5މަދަނީ › ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

ތަންފީޛީ މައްސަލައެއްގައި ދަޢުވާ ފޯމުގައި އެދިފައިވާ ފަރުވާއެއްގެ މައްޗަށް ދަށުކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާނަމަ، އެ ފަރުވާއާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 5.9-6.9)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ 5 ވަނަ ނަންބަރު
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު SC/2015/04 ސަރކިއުލަރ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/288

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ