އަޙްމަދު ޝިޔާޒު ވ. ޝެހެނާޒް އަހްމަދު ރިޒާ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3739/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މައުޟޫޢީ ޙުކުމުގައި ޢަދަދެއް ކަނޑައެޅިފައި ނުވާއިރު (އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއެއްގެ ދަށުން ފައިސާ ދައްކަމުން ގެންދިއުމަށް އެންގުމުން)، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ މައްސަލައިގައި ދައްކަންޖެހޭ ޢަދަދާއި މުއްދަތު ކަނޑައެޅުމަކީ މައްސަލައިގެ މައުޟޫއު އަލުން ހުޅުވައި ބެލުމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާގެ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤަށް ހުރަސް އެޅިފައިވާކަމަށް ބުނާނަމަ، ހުރަސް އެޅުނު ގޮތާއި އޭގެ ނަތީޖާ ބަޔާންކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ؛ މައުޟޫޢީ ޤަޟިއްޔާއާއި ތަންފީޛީ ޤަޟިއްޔާ ދެ ޤަޟިއްޔާވެސް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާނަމަ އެ ޙައްޤަށް ހުރަސް އެޅިފައެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 18، 20)
2. ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުން ޤަވާޢިދެއްގެ މަޤްޞަދު ގެއްލޭކަމަށް ބުނާނަމަ، ޙުކުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކޮން ކަމަކުން އެ މަޤްޞަދު ގެއްލޭކަން ބަޔާންކޮށް އެކަށީގެންވާ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ހުށަހަޅަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 22)
3. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު ސިޔާމް ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލުގެ މަތިން، ތަންފީޛުގެ މަރުޙަލާގައި ތަންފީޛުކުރަން އެދޭ މައްސަލައިގެ މައުޟޫއު އަލުން ހުޅުވައި ނުބެލޭނެއެވެ؛ އަދި ތިންވަނަ ފަރާތެއް ޟާމިނުވުމަށް އެއްބަސްވާ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ ދަރަނި ސާބިތުކުރި ޤަޟިއްޔާގެ ޚަޞްމެއް ނޫން ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ދަރަނި ދެއްކުމުގެ އިލްތިޒާމް ބަދަލު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 31، 32)
4. ޙުކުމަކުން ކުރަން އަންގާފައިވާ، ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ބަހުސެއް ނެތް، އަދި ދެފަރާތް އެއްބަސްވެގެން ހެދި އެއްބަސްވުމުގައިވާ ޢަދަދާއި ތާރީޚު ފަދަ ތަފްސީލުތައް ތަންފީޛުގެ މައްސަލައިގައި ބަޔާންކުރުމަކީ މައްސަލައިގެ މައުޟޫއު އަލުން ހުޅުވައި ބެލުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 34)
5. ޙުކުމެއް އިސްތިއުނާފުކޮށް އޭގެ ބަދަލެއް ނައިސްފައިވާނަމަ އެ ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ޙުކުމް ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ފައިސާ ނުދައްކާނަމަ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ޙުކުމް ލިބުނު ފަރާތަށް އޮވެއެވެ. (ޕެރ. 33)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާ
• ރަހުނެއް ނުހިމެނޭ ސާބިތު ދަރަނީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދު
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/32 (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު ސިޔާމް) ގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ 6 ވަނަ ނުކުތާ