މުޙައްމަދު ސަޢީދު ވ. ގއ. ދާންދޫ ކައުންސިލްގެ އިދާރާ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ގއ. ދާންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 07/P5C/2017

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ތަންފީޛުކުރުމަށް އެދުނު ޤަޟިއްޔާ ނޫން އެހެން ޤަޟިއްޔާއަކަށް ޙަވާލާދީ ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް ތަންފީޛީ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަމަށް ނިންމި ނިންމުން ބަދަލުކުރަންޖެހޭތޯ، ބިމުގެ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް އައިސްފައިވާ ޙާލަތުގައި.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މައްސަލައިގެ ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބު ބަޔާންކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ އިންޞާފުވެރި ޝަރީޢަތެއްގެ މައިގަނޑު އުންސުރެކެވެ؛ ތަންފީޛުކުރަން އެދުނު ޤަޟިއްޔާ ނޫން އެހެން ޤަޟިއްޔާއަކަށް ޙަވާލާދީ، ރިޢާޔަތްކުރަން ޖެހުނު ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް އިޚްތިޞާޞް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ.
2. ނަމަވެސް، ތަންފީޛުކުރަން އެދުނު ޙުކުމުން ކައުންސިލަށް ލާޒިމުކުރީ އެއްބަސްވުމާ ގުޅޭ އިދާރީ ކަންކަން ހަމަޖެއްސުންކަމަށްވެފައި، އެ އެއްބަސްވުން (އިސްތިއުނާފާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހުއްދަ ނުދިނުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން) ނިމުމަކަށް އައިސްފައިވާ ޙާލަތުގައި، އެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަން އެންގުމުން ނަތީޖާއެއް ނުނިކުމެ ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލު ނުވާތީ، އެއީ ތަންފީޛުކުރެވޭނެ ޙުކުމެއް ނޫނެވެ؛ އެހެންކަމުން މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދިއުމަށް ނިންމި ނިންމުމަށް ބަދަލު ނުގެނެވޭނެއެވެ.
3. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ ތާއީދީ ރައުޔު) ތަންފީޛަށް ހުށަހަޅަންވާނީ އަބަދުވެސް މައުޟޫޢީ ޤަޟިއްޔާއެވެ؛ މައުޟޫޢީ ޤަޟިއްޔާ ތަންފީޛުކުރުމަށް ހުށަހަޅައި ނިމިފައިވާ ތަންފީޛީ ޤަޟިއްޔާއެއް ތަންފީޛުކުރުމަށް ހުށަހެޅުމަކީ ގޯހެކެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައި '46' ކަމަށް، އަކުރު އޮޅިފައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: އަޙްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. ލަޠީފާ ޢަލީ ޙަސަން [2021] SC 30
• ހައިކޯޓު (ދެކުނު ގޮފި) 2016/HC-S-A/81
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2017/SC-L/17 (އިސްތިއުނާފުގެ ހުއްދަ ނުދިން ނިންމުން)