ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/425ހައިކޯޓު · 26 ސެޕްޓެމްބަރު 2019 · މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ރެޒޮނަންސް ޕވޓ ލޓޑ ވ. ގްރޫޕް އެކްސް ގްރެފިކްސް އެންޑް ޑިޒައިން އެސޯސިއޭޓްސް ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 26 ސެޕްޓެމްބަރު 2019ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2352/Cv-C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
އެއްބަސްވުމުގެ 7.1 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބެންޖެހޭ 247,500 ޑޮލަރު އަދާނުކޮށްވާ ދަރަންޏެއްކަން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެއް މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަން ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ގއ.ކޮނޑޭމަތީލާބަދޫގައި ރިސޯޓެއް ތަރައްޤީކުރުމުގެ އާކިޓެކްޗަރަލް އެންޑް ސްޓްރަކްޗަރަލް ޑިޒައިން ހެދުމަށް 2007 ނޮވެމްބަރު 25 ގައި ދެކުންފުނީގެ މެދުގައި އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވެއެވެ. ކުރެހުންތައް ޙަވާލުކޮށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމުން ހުއްދަ ދިނުމަށްފަހު 2010 ގައި އެމް.ޓީ.ޑީ.ސީ އިން ރަށް ރެޒޮނަންސްގެ އަތުން ވަކިކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރިސޯޓު ތަރައްޤީކުރުމުގެ ޑިޒައިން މަސައްކަތުގެ އެއްބަސްވުމަކީ ރަށް އެމް.ޓީ.ޑީ.ސީ އިން އަތުލުމުން މާޔޫސްވެފައިވާ (frustrate) އެއްބަސްވުމެއްތޯއާއި، ޑިޒައިން ކުރެހުންތައް ކްލަޔަންޓު ބަލައިގަތުމުން އަގު ދައްކަން ލާޒިމްވޭތޯއާއި، އިންވޮއިސްތަކާއި، ކުރިން ބާޠިލުކުރި މައްސަލަ އަލުން ހުށަހެޅުމާއި (abuse of process) ލޭޝަސްގެ އުޞޫލާ ބެހޭ އިޢުތިރާޟްތައް ޤަބޫލުކުރެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އެއްބަސްވުން މާޔޫސްވެފައިވާކަމާއި، މަސައްކަތް ފުރިހަމަ ނުކުރާކަމާއި، އިންވޮއިސްތަކަކީ އެހެން ބައެއްގެ އިންވޮއިސްތަކެއްކަމާއި ރައްދުނުކުރާކަމާއި، ކުރިން ބާޠިލުކުރި މައްސަލަ އަލުން ހުށަހެޅުމަކީ abuse of process ކަމާއި، 10 އަހަރު ފަސްކުރުމުން laches ގެ އުޞޫލު ހިނގާކަމެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މަސައްކަތް ފުރިހަމަކޮށް ޙަވާލުކޮށް ކުރެހުންތައް ބަލައިގަނެ ބޭނުންކޮށްފައިވާތީ ހަމައަށް އެއްބަސްވުން އުވާލާ އަންގާފައި ނުވާތީ މާޔޫސްވުމެއް ނުވާކަމާއި، އިންވޮއިސްތަކަކީ ދަޢުވާކުރާ ކުންފުނީގެ އިންވޮއިސްތަކެއްކަމާއި، ކުރީގެ މައްސަލަ ބާޠިލުކުރީ ވާހަކަ ދައްކައިގެން ޙައްލުކުރަން ކަމާއި، ފައިސާ ހޯދަން ވާހަކަ ދެކެވިފައިވާތީ ޙައްޤު ދޫކޮށްލިކަމަށް ނުބެލޭނެކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2352/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ކޮންޓްރެކްޓުގެ ދަށުން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް ފުރިހަމަކޮށް ޙަވާލުކޮށް، ކްލަޔަންޓް އެ ކުރެހުންތައް ބަލައިގަނެ ބޭނުންކޮށް (ސަރުކާރުން ހުއްދަ ހޯދުމަށް ހުށަހަޅާ)، އެއްބަސްވުން އުވާލުމަށް ނުވަތަ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމަށް ކޮންސަލްޓެންޓަށް އަންގާފައި ނުވާނަމަ، ފަހުން ރަށް ބައިވެރިޔާގެ އަތުން ވަކިކުރުމުގެ ސަބަބުން އެ އެއްބަސްވުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)ގެ ދަށުން މާޔޫސްވެފައިވާ (frustrate) އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ބަލާނެ ތަނެއް ނެތެވެ. (3.3)

HN2މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)ގެ ދަށުން ކޮންޓްރެކްޓުގެ ބައިވެރިއެއްގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވާ ކަންކަން ކުރަންވާނީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. މިއާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރެވޭނީ އަނެއް ބައިވެރިޔާ ދުލެއް ދީފިނަމަ ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކަށް އެއްބަސްވެއްޖެނަމައެވެ. ކްލަޔަންޓުގެ އެޕްރޫވަލް ހޯދުމުގެ އުޞޫލުން ބޭރުވެ ކުރެހުންތައް ބަލައިގަނެ ބޭނުންކޮށްފިނަމަ، ކްލަޔަންޓު އެ ކުރެހުންތައް އެޕްރޫވްކޮށްފައިވާކަމަށް ބެލެވެއެވެ. (3.4)

HN3މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ދަޢުވާކުރާ ކުންފުނީގެ ނަމުގެ ކުރުނަމެއް (ޖީ.އެކްސް އެސޯސިއޭޓްސް) ލިޔެފައިވާ އިންވޮއިސްތަކުގައިވާ މަޢުލޫމާތަކީ ދެފަރާތުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނޭ މަޢުލޫމާތުކަމުގައިވާނަމަ، އެއީ ދަޢުވާކުރާ ކުންފުނީގެ އިންވޮއިސްތަކެއްކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. އަދި މަސައްކަތް ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު އިންވޮއިސްތައް ހުށަހެޅިކަން ހެކިބަހުން އެނގޭނަމަ، އެ އިންވޮއިސްތައް އަނެއް ފަރާތަށް ލިބިފައިވާކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (3.5، 3.6)

HN4މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ އެދުމުގެ މަތިން ބާޠިލުކުރި މައްސަލައެއް ބާޠިލުކުރީ ދޮގު މަޢުލޫމާތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްކަމަށް ދެކޭނަމަ، އެ ނިންމުން އިސްތިއުނާފުކުރަންވީއެވެ. އަލުން ހުށަހެޅި މައްސަލައެއްގެ ތެރެއިން އެވާހަކަ ދެކެވިގެން ނުވާނެއެވެ. ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ވާހަކަ ދައްކައިގެން ޙައްލުކުރުމަށް އެދި ބާޠިލުކުރާ މައްސަލަތަކަކީ އަލުން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނަ މައްސަލަތަކެއްކަމަކީ ދިވެހި ޝަރުޢީ ނިޒާމުގައި ބަލައިގަނެފައިވާ އުޞޫލެކެވެ. (3.7)

HN5މަދަނީ › މަސައްކަތާއި މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް އެދި

ދަރަނި ހޯދުމަށް ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ވާހަކަ ދެކެވިފައިވާކަމާއި ދަރަނިވެރިޔާ ފައިސާ ދޭނެކަމަށް ބުނެފައިވާކަން އެނގޭނަމަ، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ޙައްޤު ދޫކޮށްލީކަމަށް (ލޭޝަސްގެ އުޞޫލުގެ ދަށުން) ބަލަންޖެހޭ ޤާނޫނީ އަދި ޝަރުޢީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (3.8)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • 2014/HC-A/24

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު އުޘްމާން، ޙުސައިން ޝަހީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ