ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/269ހައިކޯޓު · 31 މާރިޗު 2021 · ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

މޯލްޑިވްސް މެރިން ކޮންޓްރެކްޓިންގ ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. ސްޓޭޓް ބޭންކް އޮފް އިންޑިޔާ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 31 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1606/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ބޭންކަށް ރަހުނު ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ 2011/Cv-C/1228 ޤަޟިއްޔާއިން ލިބިފައިވާތީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތްތަކުން އެދުނު ގޮތަށް ކަނޑައަޅައިނުދެވޭނެކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބޭންކުން ކުންފުންޏަކަށް ދޫކުރި ކްރެޑިޓް ފެސިލިޓީއަށް ފައިސާ ނުދެއްކުމުން، ސިވިލް ކޯޓުގެ 2011/Cv-C/1228 ޤަޟިއްޔާއިން ދަރަނި ކަނޑައަޅައި 12 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނުދައްކައިފިނަމަ ރަހުނުކުރި ދެ ގޯތި ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދަ ބޭންކަށް ދިނެވެ. މުއްދަތުގައި ފައިސާ ނުދެއްކުމުން ބޭންކުން ގޯތިތައް ވިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުމުން، އެ ވިއްކޭނީ ތަންފީޛީ ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ތެރެއިން ކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް ދަރަނިވެރިން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުރީގެ ޙުކުމަކުން ރަހުނު ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދަ ބޭންކަށް ދީފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، އެ ރަހުނު ވިއްކޭނީ ތަންފީޛީ ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ތެރެއިން އިތުރު ހުއްދައެއް ލިބިގެން ކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް އެދުނު ދަޢުވާ ސިވިލް ކޯޓުން ބަލައިނުގަތުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއްތޯ؛ އަދި ސިވިލް ކޯޓުގެ CR1/CA/2016/161-B5 އަމުރުގައިވާ އުޞޫލަށް ދަށުކޯޓުން ތަބާވާން ޖެހުނުތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނީ ސިވިލް ކޯޓުގެ CR1/CA/2016/161-B5 އަމުރުގައިވާ އުޞޫލުތަކަށާއި ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއާއި stare decisis ގެ އުޞޫލަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްނުކުރާކަމަށެވެ. ބޭންކުން ބުނީ ހުއްދަ ޙުކުމުން ލިބިފައިވާކަމާއި، އެއް މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުން ލާޒިމުނުވާކަމެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ރަހުނު ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ކުރީގެ ޙުކުމުން ދީފައި އޮތުމުން އެ މައުޟޫޢު އެ މަރުޙަލާގައި އަލުން ނުބެލޭނެކަމާއި، އިތުރު ހުއްދައެއް ހޯދަންޖެހޭނެ ޤާނޫނީ ނައްޞެއް ނެތްކަމާއި، ހަވާލާދިން އަމުރަކީ ހުއްދަ ދިނުމަށްފަހު ވުޖޫދުވި އުޞޫލެއް ކަމުން މި މައްސަލައަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1606/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ދަށު ކޯޓުތަކާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުގެ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ، އެ ނިންމުން ބިނާވެފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ސަބަބުތަކެއް ހުރުމުން، ނުވަތަ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް ހެދިފައިވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ކަންކަން ހުރުމުންނެވެ. (ޕެރ. 16)

HN2މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ރަހުނުގެ ގޮތުގައި ބެހެއްޓޭ މުދަލަކީ ދަރަނި އަދާނުކުރެވިއްޖެނަމަ ދަރަނި ދިން ފަރާތުގެ ޙައްޤު ހޯދުމަށް ވިއްކާލެވިދާނެ ނުވަތަ ކުއްޔަށް ދެވިދާނެ އެއްޗެއް ކަމުން، ދަރަނި އަދާނުކުރެވިއްޖެނަމަ ރަހުނު ވިއްކައިގެން ޙައްޤު ހޯދުމަށް ކޯޓުގައި އެދުމުގެ ފުރުޞަތު ރަހުނު ހިފި ފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 17)

HN3މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

އެއް މަރުޙަލާއެއްގެ ކޯޓަކުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއްގެ މައުޟޫޢު ހަމަ އެ މަރުޙަލާގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް ބެލުމަކީ (އިސްތިއުނާފުކުރުމުން ތަޙުވީލުކުރެވޭ މައްސަލަތައް ފަދަ އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތައް ފިޔަވައި) ޝަރީޢަތުގައި ޢަމަލުކުރަމުން އަންނަ އުޞޫލެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 23)

HN4މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ޝަރީޢަތުން ރަހުނު ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދަ ރަހުނު ހިފި ފަރާތަށް ދީފައި އޮންނަ ޙާލަތުގައި، އެ ރަހުނެއް ވިއްކާލުމަށް އިތުރު ހުއްދައެއް ހޯދުމަށް ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭނެކަމަށް ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނީ ނައްޞެއް ނެތެވެ؛ އެހެންކަމުން އެ ހުއްދައާ އެއްގޮތަށް ރަހުނު ވިއްކާލުމުގެ މަސައްކަތް ފެއްޓުމަށް ހުރަހެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 23، 28)

HN5މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ރަހުނު ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދަ ދީފައިވާ ޙުކުމަށްފަހު ވުޖޫދުވި އުޞޫލެއް (ކޯޓު އަމުރެއްގައިވާ އުޞޫލެއް) އެ ހުއްދަ ދިނުމުގެ ކުރިން ނިމިފައިވާ މައްސަލައަކަށް ތަޠުބީޤުކުރެވިދާނެކަމަށް ނުދެކެއެވެ. (ޕެރ. 26-27)

HN6މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ދަށުކޯޓުން ކުރީގެ އަމުރަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދެ މައްސަލަ ތަފާތުވާ ސަބަބު ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެއް އުޞޫލު ނެގެހެއްޓުމަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާކަމަށް ބުނުމަކީ ރަނގަޅު ބުނުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 25)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ރަހުނާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާ (ފުޓްނޯޓުގައި 'ޤާނޫނު ނަންބަރު 93/9')
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-SJ/03 ކޯޓު އަމުރު (02 މާރިޗު 2011)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2016/SC-SJ/07 ކޯޓު އަމުރު (28 ނޮވެންބަރު 2016)
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/130 ޤަޟިއްޔާ (20 އޯގަސްޓް 2013)
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު CR1/CA/2016/161-B5 ކޯޓު އަމުރު (14 މާރިޗު 2016)
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/Cv-C/1228 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ