ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/413ހައިކޯޓު · 31 އޮގަސްޓް 2020 · އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ޢަބްދުﷲ އަނަސް ވ. ޢަބްދުﷲ އަވްސް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 31 އޮގަސްޓް 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 193/Cv-C/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ޢާރިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި، ސައިކަލުގެ އަގުގެ ގޮތުގައި 94,519.90 ރުފިޔާ 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ރެއަކު ދުއްވާލުމަށްފަހު އަނބުރާ ގެނެސްދޭ ގޮތަށް ވެރިފަރާތުން ދިން ސައިކަލެއް، ގެންދިޔަ ފަރާތް ޕާކުކުރި ތަނުން ގެއްލުނު ކަމަށް ބުނުމުން، ސައިކަލު ނުވަތަ އޭގެ އަގު ހޯދުމަށް ވެރިފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބޭނުންކޮށްފައި އަނބުރާ ދިނުމަށް ހަވާލުކުރި (ޢާރިޔާގެ ގޮތުގައި ދިން) ސައިކަލެއް ގެއްލުމުން އެ ގެންދިޔަ ފަރާތް ސައިކަލުގެ އަގު ދައްކަން ޖެހޭތޯއާއި، ހެކިން ނުގެނެސް ނިންމުމާއި އަގު ކަނޑައެޅި ގޮތް ރަނގަޅުތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ބާރު ނުފޯރާ ޙާލަތެއްގައި އިހުމާލުވިކަމަށް ބުނުމާއި، ޕާކްކުރިކަން ދަންނަ ހެކިން ނުގެނައުމާއި، އިންސްޓޯލްމަންޓަށް ދެއްކި ފައިސާއަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރުމާއި، ޢާރިޔާގެ ޙުކުމަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރުމާއި، ބާޠިލުކުރެވިފައިވާ 2009/HC-A/290 އަށް ރިޢާޔަތްކުރުން ކުށްކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޢާރިޔާގެ ރުކުންތައް ފުރިހަމަވެފައިވާތީ ގެންދިޔަ ފަރާތް އަގަށް ޖާމިނުވާނެއެވެ. ހެކިން ނުގެނައީ ސަބަބު ބަޔާންކޮށް އިޚްތިޔާރީ ބާރުގެ ދަށުންނެވެ. އަގު ކަނޑައެޅީ ގަތް އެއްބަސްވުމަށް ބަލައެވެ. 2009/HC-A/290 އަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 193/Cv-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ތަޅުދަނޑީގެ ދެވަނަ ތަޅުދަނޑި ވެރިފަރާތުގެ އަތުގައި އޮތުމާއި ސައިކަލު ޤަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ޕާކްކޮށްފައި ހުއްޓާ ގެއްލުމަކީ، އެހެން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު، ސައިކަލު ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުއްޓާ ދިމާވާ ކަމުގެ ޒިންމާ ނުނެގުމަށް އެކަށޭނެ ޙުއްޖަތެއް ނޫން ކަމަށާއި، ވައްކަންކުރި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އޭނާގެ ކިބައިން ބަދަލު ހޯދުމަށް މަދަނީ ދަޢުވާއެއް ކުރުން މަނާނުވާ ކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމީ ރަނގަޅަށެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN2މަދަނީ › އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ވަކި ހެކިބަހެއް ހިފުމާއި ދޫކޮށްލުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރެއް ނަމަވެސް، ހެކިބަސް އަޑުނާހައި އެ ހެކިބަހާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޚްތިޔާރުގައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ (2011/SC-A/36). ނަމަވެސް ހުށަހެޅި ހެކިންނަށް ސާބިތުކޮށްދިނުމަށް އެދޭ ކަންކަމަކީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ޒިންމާއިން ބަރީއަކުރާ ކަންކަމެއް ނޫންނަމަ، ސަބަބު ބަޔާންކޮށް އެ ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުމަކީ އިޚްތިޔާރީ ބާރުގެ ތެރޭގައި ކުރެވޭ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN3މަދަނީ › އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ޢާރިޔާއަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި މުސްތަޙައްބު ހުއްދަ މުޢާމަލާތެކެވެ. ބޭނުންކޮށްފައި އަނބުރާ ދިނުމަށް ގެންދިޔަ އެއްޗެއް ގެންދިޔަ ފަރާތުގެ އިހުމާލުން ނޫން ގޮތަކަށް ނެތިގެން ދިޔަޔަސް އޭގެ އަގު އަދާކުރުމަށް ގެންދިޔަ ފަރާތް މުޠުލަޤުކޮށް ޖާމިނުވާނެ ކަމަށް ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިން ބުރަވެވަޑައިގަންނަވައެވެ. އަދި ހަލާކުވެ ނުވަތަ ގެއްލިއްޖެނަމަ ވެރިފަރާތް އަގު ބޭނުންވާނަމަ އަގު އަދާކުރަން ޖެހޭނެކަމާމެދު ޚިލާފެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 3.4)

HN4މަދަނީ › އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ޢާރިޔާގެ ރުކުންތައް (ދޭ ފަރާތް، ގެންދާ ފަރާތް، ގެންދާ އެއްޗެއް، އަނބުރާ ގެނެސްދޭ ގޮތަށް ދިނުން) ފުރިހަމަވެފައިވާ މުޢާމަލާތެއް ޢާރިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި ޙުކުމްކުރުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 3.4)

HN5މަދަނީ › އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ގެއްލުނު ސައިކަލުގެ އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި ވެރިފަރާތް ސައިކަލު ގަތް އެއްބަސްވުމުގައިވާ އަގު ބެލުން ރަނގަޅެވެ. ގެންދިޔަ ފަރާތުން ލޯނުގެ ކަށަވަރަށް ފައިސާ ދެއްކިކަން ލިޔުމަކުން ނޭނގޭނަމަ އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަން ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3.5)

HN6މަދަނީ › އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިނުވާ ސާބިޤާއެއް ބާޠިލުކުރެވިފައިވާ ކަމަކީ އިސްތިއުނާފުގެ ބިންގާއަކަށް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 3.6)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ސުނަން އަބޫ ދާއޫދުގައި ޞަފްވާން ބިން އުމައްޔާ ރިވާކުރެއްވި ޙަދީޘް ("بَلْ عَارِيَةٌ مَضْمُونَةٌ")
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/36
  • ހައިކޯޓުގެ 2009/HC-A/290

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން ޝަހީދު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ