ޖެޓަން ޓްރެވަލްސް ސާރވިސަސް ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. ސަންސްޕޮޓް ޓުއަރސް ލިމިޓެޑް
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭ (އޮޅިގަނޑު ގިރާނުކުރާ)، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް؛ ރައްދު އިސްތިއުނާފު ބަލައިނުގަނެވޭ
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 536/Cv-C/2019
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ލޭޓް ޕޭމަންޓް ޖޫރިމަނާ ނެގޭ މުއްދަތު 3 މަހަށް ޤައިދުކުރުމުގައި ދަށުކޯޓުން ގެއްލުން ކުޑަކުރުމުގެ ޒިންމާ ބެލި ގޮތާއި، ބަސްބުނުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިން ކަމަށް ބުނާ ނުކުތާތަކަކީ އިސްތިއުނާފުގެ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރާ ނުކުތާތަކެއްތޯ؛ އަދި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ރައްދު އިސްތިއުނާފެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި އެދުން ބަލައިގަނެވޭނެތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާއާއި ދަޢުވާއާ ގުޅުންހުރި އެންމެހައި ކަންކަން ސާބިތުކުރުމަށް ހެކި ހުށަހެޅުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެވެ؛ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރިކަމުގެ ހެއްކެއް ހުށަނާޅާ ހިނދު، އެ މަސައްކަތެއް ކޮށްފައި ނެތްކަމަށް ދަށުކޯޓުން ބެލުމަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ޞައްޙަނޫން ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.
- ދަޢުވާގައި ސާބިތުކުރަންޖެހޭ ކަންކަމާމެދު ފަނޑިޔާރު ވަކިވަކިން ސުވާލުކޮށް ހޯދަން ޖެހޭނެކަމަށް ދަލާލަތުކުރާ ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނެތެވެ.
- ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އިން ލާޒިމުކުރަނީ ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކުރުމެވެ؛ ހެކި ހުށަހެޅިފައި ނުވާއިރު އެ މާއްދާއާ ފަނޑިޔާރު ޚިލާފުވިކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.
- ދަށުމަރުޙަލާގައި ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަން ފައިލުން އެނގޭއިރު، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ޙައްޤުން މަޙްރޫމުވީ ކިހިނެއްކަން ބަޔާނުކޮށް ހަމައެކަނި ފުރުޞަތު ނުދިންކަމަށް ބުނުމަކީ ޤާނޫނީ ބަޙުޘެއް ކުރިއަށް ގެންދެވޭ ފަދަ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ.
- މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނާނަމަ، ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތް ނުކުރި ނިންމުމަކީ ކޮބައިކަމާއި އޭގެން އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަޙުޘު އިސްތިއުނާފުގައި ބަޔާންކުރަންޖެހެއެވެ؛ އެހެން ނޫންނަމަ އެއީ އިސްތިއުނާފުގެ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރާ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ.
- މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރީގެ މައްސަލަތަކުގައި އޭރު ޢަމަލުކުރެވެމުން ދިޔަ ގޮތަށް ބަލަންޖެހެއެވެ؛ ރައްދު އިސްތިއުނާފެއް ބަލައިގަނެވޭނީ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ހުށަހެޅިނަމައެވެ؛ އިސްތިއުނާފުގެ ޖަވާބުގައި ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރުމަށް އެދުމަކީ ރައްދު އިސްތިއުނާފެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި ބަޔާންކުރެވުނު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) ގެ (1)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އާމިނަތު އަރީޖް ޙުސައިން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ޤަޟިއްޔާ ([2021] SC 35)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.