Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2018/HC-S-A/26 · 17 މާރިޗު 2022 · އަވަސްނިޔާ

އަޙްމަދު ޢަޒީޒު ވ. އާމިނަތު ޟަމީރާ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ގިނަ ފަނޑިޔާރުންގެ ރައުޔުން)

ދަށު ކޯޓު: ގއ. މާމެންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 26/P3C/2018

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ފިހާރައިގެ އިމްޕޯޓް މުދާ ވިއްކުމުގެ ހުއްދައާއި ޢިމާރާތާއި ގޯތީގެ ރަޖިސްޓްރީ ރައްދުވި ފަރާތުގެ ނަމުގައި އޮތުމުގެ މައްޗަށް ފިހާރައިގެ މުދަލުގެ މިލްކުވެރިކަން ކަނޑައެޅުމާއި، ދަޢުވާކުރި ފަރާތުގެ ޝަފަހީ ހެކިން ހާޟިރުނުކުރުމާއި، އެހެން ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ރައްދުވި ފަރާތް ދިން އިޤްރާރަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ކުށެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ދަޢުވާ ސާބިތުވާންޖެހޭ ކަމަކީ ކިތާބީ ހެކިން ސާބިތުވާންޖެހޭ ކަމަކަށްވެފައި، އިދިކޮޅު ފަރާތުގެ ކިތާބީ ހެކި ނަފީކުރެވޭ ވަރުގެ ހެއްކެއް ހުށަނާޅާ ޙާލަތުގައި، ހެއްކަށް ދިން ބުރަދަން ބަޔާންކޮށް ދަށުކޯޓުން ޝަފަހީ ހެކިން ހާޟިރުނުކުރުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02، 2011/SC-A/36 އަދި ހައިކޯޓުގެ 2011/HC-A/192 ޤަޟިއްޔާތަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13-14، 17) [ގިނަ ފަނޑިޔާރުންގެ ރައުޔު]
  2. މަދަނީ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމުގެ އެންމެ މުހިއްމު ވަސީލަތަކީ ކިތާބީ ހެކިއެވެ؛ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއަކުން މީހެއްގެ ނަމުގައި މުދަލެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށް ދޫކުރާ ރަސްމީ ރަޖިސްޓަރީއަކީ މިލްކުވެރިކަމުގެ ޔަޤީނީ، އެންމެންގެ މައްޗަށް އޮތް ދަލީލެއް ކަމުން، އެ ލިޔުމަކީ ދޮގު (ފޯރޖް) ލިޔުމެއްކަން ނުވަތަ އެނޫން ގޮތެއް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު އޭގެ ޙުއްޖިއްޔަތު ނުވެއްޓޭނެއެވެ. (ޕެރ. 15) [ގިނަ ފަނޑިޔާރުންގެ ރައުޔު]
  3. ޝަރީޢަތުން ނުވަތަ ޤާނޫނުން ލިޔުމެއް ލާޒިމުކުރާ ކަމެއްގައި ހެއްކަކަށް ބެލޭނީ އެ ލިޔުމެވެ؛ ސާބިތުވުމުގެ ބާރުގެ ގޮތުން ޝަފަހީ ހެއްކަކީ ކިތާބީ ހެއްކަށްވުރެ ބަލި ވަސީލަތެކެވެ. (ޕެރ. 16) [ގިނަ ފަނޑިޔާރުންގެ ރައުޔު]
  4. މަދަނީ އިޢުތިރާފު (އިޤްރާރު) އަކީ އިޤްރާރުވާ މީހާގެ މައްޗަށް ޤަޠުޢީ ޙުއްޖަތެކެވެ؛ އެހެން ޤަޟިއްޔާއަކަށް ދިން ބަޔާނެއް ކަމުގައިވިޔަސް ޚިލާފު އުފެދިފައިވާ މައްސަލައާ ގުޅޭ ޤަޟާއީ އިޢުތިރާފެއްނަމަ، ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ކޯޓުން ބަލައިގަނެ ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެއެވެ؛ އެހެންކަމުން އެހެން ޤަޟިއްޔާއަކަށް ދިން ބަޔާނަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރެވޭނެކަމަށް ދަށުކޯޓުން ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 20-21) [ގިނަ ފަނޑިޔާރުންގެ ރައުޔު]
  5. މުދާ ގަނެފައިވަނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ފައިސާއިންކަމަށް ބުނިނަމަވެސް، މުދަލުގެ މިލްކުވެރިޔަކީ ބަޔާން ދިން ފަރާތްކަމަށް އެ ބަޔާނުގައިވެސް ބުނެފައިވާނަމަ، ހަމައެކަނި އެ ބަޔާނުގެ އަލީގައި މުދަލަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މުދާކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 25-26) [ގިނަ ފަނޑިޔާރުންގެ ރައުޔު]

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.