ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. (ނަމާއި އެޑްރެސް ސިއްރުކުރެވިފައި)

ކޯޓަކުން މައްސަލައެއް މައުޟޫޢީގޮތުން ބެލުމުގެ ކުރިން އެއީ އިޖުރާއީގޮތުން ބެލިދާނެ މައްސަލައެއްތޯ ބެލުމަކީ ޢާއްމު އުޞޫލެކެވެ. ދަށުކޯޓުގެ ރިޕޯޓު ދޫކުރާތާ 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަލައިގަތުމަކީ މިކޯޓުން ކުރިން ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ އުޞޫލަށްވާތީ، ރިޕޯޓު ލިބުނުތާ 7 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފަކީ މައުޟޫޢީގޮތުން ބަލަންޖެހޭ މައްސަލައެކެވެ. (އަޣުލަބިއްޔަތު)

ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އާއި 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ހެކީގެ ތެރެއިން 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ ފަދައިން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ކުށް ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (އަޣުލަބިއްޔަތު)

47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ގައިވާ، ކުއްޖާ އެކިފަރާތްތަކަށް ކިޔައިދީފައިވާ ބަޔާންތަކަކީ 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ހެކިތަކެއް ކަމުގައި ނުބެލެވި، އެއް ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (DM/01-HC/2014 ގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އަޣުލަބިއްޔަތު)

47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މިންވަރަށްވުރެ މަދުން ހެކި ހުރިނަމަވެސް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ ފަދައިން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ކަމާއި، ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތައްވެސް ޤަބޫލުކުރެވޭނެއެވެ. (2012/HC-A/14، 2012/HC-A/129، DM/01-HC/2014 ގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އަޣުލަބިއްޔަތު)

ހެކިވެރިޔާއަކީ ތަންދޮރު ވަކިވެ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވާ، ހެކިބަސްދިނުން މަނާވާ ސަބަބެއް ނެތް، ޢަދުލުވެރިކަމުގެ ސިފަ ހުރި މީހަކަށް ވާން ޖެހެއެވެ. ސިކުނޑީގެ ބައްޔަކަށް ފަރުވާކުރަމުންދާ، އެ ބަލީގެ ސަބަބުން ނުކުޅެދޭ މީހުންގެ ލިސްޓުގައިވާ ހެކިވެރިއެއްގެ ބުއްދީގެ ޙާލަތާމެދު އެކަށީގެންވާ ޝައްކުތަކެއް ހުރިނަމަ، އޭނާ ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރިކަން ދައުލަތުން ބަޔާންކޮށްނުދީފިނަމަ، އެ ހެކިބަހަށް ބުރަދަން ނުދިނުމަކީ ނުރަނގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ. (2013/HC-A/346، 2012/SC-A/01 ގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އަޣުލަބިއްޔަތު)

ހެކިވެރިޔާ ތަޙުޤީޤުގައާއި ޝަރީޢަތުގައި މަންޒަރު ސިފަކޮށްދިނުމުގައި ހުރި ފުށުއެރުންތަކުން އެ ހެކިބަހުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭނެއެވެ. (އަޣުލަބިއްޔަތު)

ހެކިބަހުގައި ތަފާތުތަކާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާއި ކުދިންގެ މަންމައާއި އެހެން ހެކިވެރިއެއް ދައްކާ ވާހަކަތަކުން އުފެދޭ ޝައްކުތަކާއެކު ދަޢުވާ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުނުވާނަމަ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަށް ބަދަލު ނުގެނެވޭނެއެވެ. (އަޣުލަބިއްޔަތު)

ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ކުށް ސާބިތުވީ ކަމަށް ޙުކުމްކުރެވޭނީ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ތަޤްޔީމްކޮށް ވަޒަންކުރުމަށްފަހު ޔަޤީންކަމާ ގާތްކުރާ މިންވަރަށް ފަނޑިޔާރު ޤަނާޢަތްވެގެން ކަމަކީ ޤަރީނަތުލް ބަރާއާގެ ޢާއްމު މަބްދައުގެ މުހިއްމު ޚާއްޞިއްޔަތެކެވެ. ނަމަވެސް ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 1 އަދި 47 ވަނަ މާއްދާއިން ޝަރީޢަތަށް ހެކި ބަލައިގަތުމުގައި ލުއި މިންގަނޑެއް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދުގެ އަޤައްލިއްޔަތު ރައުޔު)