އައިލެންޑް އެކްސްޕަރޓް ޕވޓ ލޓޑ ވ. ފްލައިންފ ފްލީޓް ޝިޕިންގ އެންޑް ލޮޖިސްޓިކް ޕވޓ ލޓޑ

ނަތީޖާ: ބައެއް ބަދަލުކުރި (ބާކީ އަގު 485,147.99 ޑޮލަރު ޤާއިމް، 200,907.59 ޑޮލަރުގެ ޖޫރިމަނާ ބާޠިލު)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3565/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ނެތި ސަޕްލައިކުރި މުދަލުގެ އަގުގެ ބާކީއަށް ދައްކާފައިވާކަމަށް ބުނާ ފައިސާ (ދައްކާ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ އީމެއިލުން) އުނިކުރެވޭތޯއާއި، ސްޓޭޓްމަންޓް އޮފް އެކައުންޓްސްގައި ފަހުން ބަޔާންކުރި ދުވާލަކަށް 3% ގެ ޖަޒާއީ ޝަރުޠެއްގެ ދަށުން ޖޫރިމަނާ ނަގައިދެވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކޮންޓްރެކްޓަކީ ދެމީހަކު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ބަޔަކު ދެމެދު ވެވޭ، ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ ނުވަތަ ބާރުދޭ އެއްބަސްވުމެކެވެ؛ ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަވެސް މުދާ ސަޕްލައިކުރުމުގެ މުޢާމަލާތް ހިނގިކަމާމެދު ދެބަސްވުމެއް ނެތްނަމަ އެއީ މުދާ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކުރެވުނު މުޢާމަލާތެކެވެ. (ޕެރ. 15–18)
2. ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ ސްޓޭޓްމަންޓެއްގައިވާ ބެލެންސްގެ ފަހުން ފައިސާ އަދާކޮށްފައިވާނަމަ، އެކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ދެއްކިކަމަށް ބުނާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޕެރ. 24)
3. ފައިސާ ލިބެންޖެހޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުން ފައިސާ ލިބިފައިވާކަން ސާބިތުވާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ފައިސާ ދެއްކި ފަރާތުން އަމިއްލައަށް ފޮނުވާ އީމެއިލަކީ ފައިސާ ދެއްކިކަމުގެ ކިތާބީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެ ލިޔުމެއް ނޫނެވެ؛ ޚާއްޞަކޮށް އެ ފަރާތުން ފަހުން ތައްޔާރުކުރި ސްޓޭޓްމަންޓް އޮފް އެކައުންޓްސްގައި އެ ފައިސާ ހިމެނިފައި ނުވާއިރު. (ޕެރ. 25–26)
4. ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ ހެކި ޤަރީނާތައް ވަޒަންކޮށް އެ ހެކިތަކާމެދު ނިންމާގޮތް ޙުކުމުގައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރުމަކީ އެންމެ ޢަދުލުވެރި ގޮތާއި ޤާނޫނީގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ގޮތެވެ. (ޕެރ. 27)
5. މުޢާމަލާތާ ގުޅިގެން ބައިވެރިން ތައްޔާރުކުރާ ސިޓީ، މެސެޖް، އިންވޮއިސް، އެކައުންޓް ފޮތް، އެކައުންޓް ސްޓޭޓްމަންޓް، ޕަރޗޭސް އޯޑަރު ފަދަ މުސްތަނަދުތަކަކީ، އޭގެ އިދިކޮޅު ސާބިތުނުކުރެވޭހާ ހިނދަކު، އޭގައިވާ ބަޔާންތަކާއި ވަޤާއިޢުތައް ޞައްޙަކަމަށް ޤާއިމްވާ ޙުއްޖަތެއްކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 30)
6. ޖަޒާއީ ޝަރުޠެއްގެ ދަށުން ޖޫރިމަނާ ނަގައިދެވޭނީ ދެފަރާތް ޞަރީޙަކޮށް ނުވަތަ ޟިމްނީކޮށް އެއަށް އެއްބަސްވެފައިވާނަމައެވެ؛ ކުރިން ހިނގި މުޢާމަލާތަކާ ގުޅިގެން ފަހުން ފޮނުވާ ސްޓޭޓްމަންޓް އޮފް އެކައުންޓްސްގައި ކުރިން ބަޔާންވެފައިނުވާ ޖަޒާއީ ޝަރުޠެއް ބަޔާންކޮށް، އަނެއް ބައިވެރިޔާގެ ރުހުމާއި ޤަބޫލުނެތި އިތުރު އިލްތިޒާމެއް ލާޒިމުނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 29، 31–34)
7. ހަމައެކަނި ސްޓޭޓްމަންޓް އޮފް އެކައުންޓްސްގައި ބަޔާންކުރި ދުވާލަކަށް 3% ގެ ޖަޒާއީ ޝަރުޠުގެ ދަށުން ޖޫރިމަނާ ނަގައިދިނުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 35)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1) އާއި (2)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2015/SC-A/16 (އައި.އެންޑް.ޓީ މެނޭޖްމަންޓް ޕވޓ ލޓޑ ވ. މައިކްރޯ އިންވެސްޓްމެންޓް ޕވޓ ލޓޑ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2015/SC-A/02
• ހައިކޯޓު 2018/HC-A/357