ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/388ހައިކޯޓު · 19 ޖުލައި 2020 · މަކަރާއި ޙީލަތް ހެދުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޞްޠަފާ މުޙައްމަދު ދީދީ

ބައެއް ބަދަލުކުރިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 19 ޖުލައި 2020ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 630/Cr-C/2015ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަނޫން ބާޠިލް ތަޙްޤީޤެއް ކަމަށާއި ޖިނާއީ ނިޔަތް ސާބިތުނުވާކަމަށް ބަލައި މަކަރާ ޙީލަތުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކޮށް، އެ ޙުކުމުގެ ނިޔާގެ ބާރުން ޚިޔާނަތުގެ ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ޙައްޖު ކުންފުންޏެއްގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރަކަށް ހުރެ ކޯޓާއަށްވުރެ އިތުރަށް މީހުންގެ އަތުން ޙައްޖަށް ގެންދިއުމަށް ފައިސާ ނަގައި ގެންގޮސްނުދިން ކަމަށް ބުނެ، މަކަރާ ޙީލަތުގެ ދަޢުވާއާއި ޚިޔާނަތްތެރިވުމުގެ ދަޢުވާ ދައުލަތުން ކުރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޙައްޖަށް ގެންދާނެ ކަމަށް ބުނެ ފައިސާ ނެގުމުގެ މައްސަލައިގައި މަކަރާ ޙީލަތް ހެދުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމާއި، ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަނޫންކަމަށް ބަލައި ޚިޔާނަތްތެރިވުމުގެ ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ؛ އަދި އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު ހުއްދައާއެކު ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފު ހައިކޯޓުން ބަލައިގަނެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ދައުލަތުގެ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކޮށް ނިންމި ކަމަށާއި، ތަޙްޤީޤު ބާޠިލުކުރުމާއި ޚިޔާނަތުގެ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތުގެ މާއްދާ މާނަކުރީ ގޯސްކޮށް ކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން އިޖުރާއީ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުގައި ބުނީ އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފާއިތުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހުއްދައާއެކު ހުށަހެޅުނު އިސްތިއުނާފު ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމަށް ބެލިއެވެ. ދައުލަތުން ބުނި ޢަމަލު ވަދެގެންދަނީ ޓެކުމުގެ ތެރެއަށް ކަމަށްވާތީ މަކަރާ ޙީލަތުގެ ޢުންސުރުތައް ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމުމުގައި ގޯހެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ތަޙްޤީޤު ބާޠިލުކުރުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ނެތުމާއި ދެ ކުށުގެ ޢުންސުރުތައް ތަފާތުވާތީ ޚިޔާނަތުގެ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުން ސައްޙައެއް ނޫނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 630/Cr-C/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި: މަކަރާ ޙީލަތުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކުރި ޙުކުމް ޤާއިމް، ޚިޔާނަތުގެ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރި ބައި ބާޠިލުކޮށް C/2015-631/Cr އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › މަކަރާއި ޙީލަތް ހެދުން

ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހުވެސް، އަމިއްލަ ބާރުނުފޯރާފަދަ މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ހުށަހަޅައިފިނަމަ މައްސަލަ ބަލައިގަތުމުގެ އިޚްތިޔާރު ހައިކޯޓަށް ލިބިގެންވާތީ، ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން ހުއްދަ ދީގެން ބަލައިގަންނަ އިސްތިއުނާފަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/06/SC ސަރކިއުލަރއާ ފުށުއަރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ހަތަރުވަނަ ކަމަކީ)

HN2ޖިނާއީ › މަކަރާއި ޙީލަތް ހެދުން

ހުއްދަ ދިނުމަށްފަހު އިސްތިއުނާފު ފޯމު ހުށަހަޅަންޖެހޭ މުއްދަތެއް އޭރު ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ޤަވާޢިދަކުން ކަނޑައަޅާފައި ނެތް ހިނދު، ހުއްދަ ދިނުމަށްފަހު ފޯމު ހުށަހެޅުމުގައި ލަސްވުމަކީ މައްސަލަ ހައިކޯޓުގައި ނުބެލެވޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ހަތަރުވަނަ ކަމަކީ - އަޣްލަބިއްޔަތު)

HN3ޖިނާއީ › މަކަރާއި ޙީލަތް ހެދުން

ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ތަޙްޤީޤުކުރުމާއި، ހެކި ވަޒަންކޮށް ދަޢުވާ އުފުލާނީ ކޮން ފަރާތެއްގެ މައްޗަށްކަން ނިންމުމަކީ ތަޙްޤީޤު އިދާރާތަކާއި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކެއް ކަމަށްވާތީ، ތަޙްޤީޤެއް ފުރިހަމަތޯ ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ކޯޓުތަކަށް ނުލިބެއެވެ. ކޯޓަށް ބެލެވޭނީ ތަޙްޤީޤު ހިންގުމުގައި ޤާނޫނާއި ޤަވާޢިދުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އިޖުރާއަތުން ބޭރުން ކަމެއް ކޮށްފައިވޭތޯ ކަމެވެ. (ހަވަނަ، ހަތްވަނަ ކަމަކީ)

HN4ޖިނާއީ › މަކަރާއި ޙީލަތް ހެދުން

ވަކި މީހަކާ ސުވާލު ނުކުރެވި ނުވަތަ ވަކި ލިޔުމަކަށް ނުބެލި އޮތުމަކީ މުޅި ތަޙްޤީޤު ބާޠިލުކޮށް ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ތަޙްޤީޤުން ނުފެންނަނަމަ ތަޙްޤީޤެއް ބާޠިލުކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ކޯޓުތަކުގެ އިޚްތިޞާޞްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ހަތްވަނަ ކަމަކީ)

HN5ޖިނާއީ › މަކަރާއި ޙީލަތް ހެދުން

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ގިނަ ފަރާތްތަކެއް ހިމެނޭކަމަށް ކޯޓަށް ފެނުނަސް، އެހެން ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ނުކުރުމަކީ ދަޢުވާކުރެވިފައިވާ ފަރާތުގެ ދަޢުވާ ގޯސްވާ ނުވަތަ ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (އަށްވަނަ ކަމަކީ)

HN6ޖިނާއީ › މަކަރާއި ޙީލަތް ހެދުން

ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/81 ގެ ދަށުން މަކަރާ ޙީލަތަކީ ޓެކުމަކަށް ނުހިމެނޭ ގޮތުން ޙަޤީޤަތް އޮޅުވާލައިގެން ތިމާއަށް ފައިދާ ހޯދުމަށް އަނެކަކަށް ގެއްލުން ލިބޭ ގޮތަށް ކުރާ ކަމެއް ކަމަށްވާތީ، އޭގެ ޢުންސުރުތަކާއި ނުބައި ނިޔަތް ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދައުލަތުގެ މައްޗަށެވެ. ފައިސާ އަތުލައި ކުރާނެ ކަމަށް ބުނި ކަމެއް ނުކޮށް އެފައިސާ ބޭނުންކުރުމަކީ ޓެކުމުގެ ތެރެއަށް ވަންނަ ޢަމަލަކަށްވާތީ، އެ ޢަމަލު މަކަރާ ޙީލަތުގެ ގޮތުގައި ސާބިތު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ނުވަވަނަ ކަމަކީ)

HN7ޖިނާއީ › މަކަރާއި ޙީލަތް ހެދުން

މަކަރާ ޙީލަތް ހެދުމާއި ޚިޔާނަތްތެރިވުމަކީ ޢުންސުރުތައް ތަފާތު ދެ ކުށް ކަމަށްވާތީ، މަކަރާ ޙީލަތުގެ ދަޢުވާގެ ޙުކުމުގެ ނިޔާގެ ބާރުން، ޢުންސުރުތައް މައުޟޫޢީ ގޮތުން ނުބަލައި ޚިޔާނަތުގެ ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކުރުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތެއް ނޫނެވެ. (ދިހަވަނަ ކަމަކީ)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އަދި (ރ) [ޕީޑީއެފްގައި ނަންބަރު ބަދަލުވެފައިވާ ފަދަ]
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) [ޕީޑީއެފްގައި ނަންބަރު ބަދަލުވެފައިވާ ފަދަ]
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) [ޕީޑީއެފްގައި ނަންބަރު ބަދަލުވެފައިވާ ފަދަ]
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/81 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ ޗެޕްޓަރ 1 ގެ މަކަރާ ޙީލަތާއި ޓެކުމާއި ޚިޔާނާތް މާނަކުރާ މާއްދާގެ (ރ)، (ށ)، (ނ) [ޕީޑީއެފްގައި '61/32' އަދި '313 ވަނަ މާއްދާ' ކަމަށް ފެންނަނީ]
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) [މާއްދާ ނަންބަރު ޕީޑީއެފްގައި ބަދަލުވެފައި]
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ބާރުތަކާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ރ) [ޕީޑީއެފްގައި '333 ވަނަ މާއްދާ']
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޝަރީޢަތް ކުރެވުމުގެ ޙައްޤު [ޕީޑީއެފްގައި '13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)'] (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ ރައުޔު)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/22 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ