ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/503ހައިކޯޓު · 15 ނޮވެމްބަރު 2020 · ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ޚަދީޖާ އިބްރާހީމް ވ. ދަ މޮރިޝަސް ކޮމަރޝަލް ބޭންކް (މޯލްޑިވްސް) ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 15 ނޮވެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1587/Cv-C/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، ކުންފުންޏާއި ޔަޤީންކަން ދިން ދެ ފަރާތް އެކުއެކީގައި ދަރަނި ދައްކަން ޒިންމާވާކަމަށާއި، ދިން މުއްދަތުގައި ނުދައްކައިފިނަމަ ރަހުނުކުރި ދެ ގޯތި ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ބޭންކަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބޭންކުން ކުންފުންޏަކަށް އޯވަރޑްރާފްޓާއި އިމްޕޯޓް ލޯން ފެސިލިޓީ ދޫކޮށް، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނަމުގައިވާ ގޯތި ރަހުނުކުރީ އޭނާ ކުންފުނީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރަށް ދިން ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީއެއްގެ ދަށުން ސޮއިކޮށްގެންނެވެ. ލޯނު ދެއްކުން ހުއްޓުމުން ބޭންކުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބޭންކުން ކުންފުންޏަކަށް ދޫކުރި ލޯނަކަށް، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ގޯތި ރަހުނުކޮށް ޒިންމާވާ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ސޮއިކޮށްފައިވަނީ އޭނާ ދިން ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީއެއްގެ ދަށުން ކަމަށްވާއިރު، އެ ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީގައި އިމްލާ އާއި އިބާރާތުގެ ކުށްތައް ހުރުމާއި ލޯނު އެއްބަސްވުމަށްފަހު ދިން ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީއަކަށް ވުމުން، އޭނާ ދަރަންޏަށް ޒިންމާވުމުން ބަރީޢަވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ލޯ އޮފް ކޮންޓްރެކްޓާއި ލޯ އޮފް އެޖެންސީގެ އަސާސްތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ޙުކުމްކުރި ކަމަށާއި، ރަހުނު އެއްބަސްވުމުގައި އޭނާ ސޮއިނުކުރާ ކަމަށާއި، ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީގައި ނަންނަމާއި މަޢުލޫމާތު ގޯސްކޮށް ލިޔެވިފައިވާތީ އެއީ ޞައްޙަ ލިޔުމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣުލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީ ދިންކަމަށް އިންކާރުނުކުރާއިރު، ދިން ފަރާތާއި ލިބުނު ފަރާތާއި ގޯއްޗާއި ބޭންކު ސާފުވާތީ، ކުށްތަކަކީ އިމްލާ ކުށްތަކެއް ކަމަށާއި، އޭގެ ދަށުން ކުރި މުޢާމަލާތުގެ ޒިންމާއިން ބަރީޢަ ނުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ. ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު ދެކެވަޑައިގަތީ ޕަވަރގެ ރުކުންތައް ފުރިހަމަނުވާތީއާއި ލޯނު އެއްބަސްވުން ވެވުނީ ޕަވަރ ދިނުމުގެ ކުރިން ކަމުން، އެ ފަރާތާއި ގޯއްޗާ ގުޅޭ ބައި ބާޠިލު ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1587/Cv-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީއަކީ މީހަކު ހާޒިރުވެގެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް އޭނާގެ ފަރާތުން ކުރުމުގެ ބާރު އެހެން މީހަކަށް ދިނުން؛ ޙަވާލުކުރެވޭ ކަމުގެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި އެޖެންޓު ކުރާ ކަމަކީ ޕަވަރ ދިން ފަރާތުން ކުރާ ކަމެއް ކަމުން، އެއަށް ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ ޕަވަރ ދިން ފަރާތުން. (އަޣުލަބިއްޔަތު)

HN2މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީ އޮންނަންޖެހޭ ގޮތް ކަނޑައަޅާ ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ގަވާއިދެއް ނެތުމުން، ވަކާލާ/އެޖެންސީ އެއްބަސްވުމެއްގެ އަސާސީ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާނަމަ ލިޔުމުން ނުވަތަ އަނގަބަހުން ވެވިދާނެ؛ ބޭންކިން ފަދަ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ލިޔުމުން އޮތުން ޝަރުޠުކުރާ ނަމަވެސް، ދޭ ފަރާތާއި ލިބޭ ފަރާތާއި ބާރުދޭ ކަމާއި ދޭ ފަރާތުގެ ސޮއި އާއި ތާރީޚު ސާފުވާނަމަ އެއީ ޞައްޙަ ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީއެއް. (އަޣުލަބިއްޔަތު)

HN3މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީ ލިބޭ ފަރާތް އެއަށް ސޮއި ނުކުރިޔަސް، އޭނާއާ ޙަވާލުކުރި ކަންކަން ޢަމަލީ ގޮތުން ކޮށްފައިވާނަމަ އެ ވަކާލާ ޤަބޫލުކޮށްފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނެ. (އަޣުލަބިއްޔަތު)

HN4މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީ ދިން ފަރާތާއި، ލިބުނު ފަރާތާއި، ރަހުނުކުރެވޭ މުދަލާއި، ރަހުނުކުރާ ތަން ފަދަ އަސާސީ މަޢުލޫމާތު ސާފުވާނަމަ، އިމްލާ ނުވަތަ އިބާރާތުގެ ކުށްތަކަކީ އެ ޕަވަރގެ ދަށުން ކުރި މުޢާމަލާތުގައި އުފުލަން އެއްބަސްވި ޒިންމާއިން ބަރީޢަކުރެވޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނޫން. (އަޣުލަބިއްޔަތު)

HN5މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

(ތަފާތު ރައުޔު) ވަކާލާއެއްގެ ރުކުންތައް (ވަކީލުކުރާ މީހާ، ވަކީލު، ޙަވާލުކުރާ ކަން، ޞީޣާ) ފުރިހަމަނުވާ ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީއަކީ މާލީ ބޮޑު މުޢާމަލާތަކަށް ބަލައިގަނެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫން؛ ޕަވަރ ދިނުމުގެ ކުރީގެ ތާރީޚެއްގައި ހިންގި މުޢާމަލާތްތަކަކީ ޞައްޙަ މުޢާމަލާތެއް ނޫން؛ ރަހުނާއި ކަފާލާ (ގެރެންޓީ) އަކީ ތަފާތު ދެ ކަމެއް ކަމުން، ރަހުނުކުރުމުގެ ބާރު ދިނުމަކީ ދަރަންޏަށް ޕާރސަނަލް ގެރެންޓީ ދިނުމުގެ ބާރު ދިނުމެއް ނޫން. (ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (އިސްތިއުނާފުގެ ނުކުތާގައި ބުނެފައިވާ މާއްދާއާއި، ހުޅުވިގެންވާ ދީމިޤްރާޠީ މުޖުތަމަޢުތަކުގެ އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާ - ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ ރައުޔު)
  • ސިވިލް ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރި ރަހުނު އެއްބަސްވުން Cv-C/C-28/2013 އަދި Cv-C/C-29/2013
  • ކްރެޑިޓް ފެސިލިޓީ އެގްރީމެންޓް SDW12/000504

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރަޢޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ