ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/542ހައިކޯޓު · 31 ޑިސެމްބަރު 2020 · ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ވިމްލާ ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެންޑް ޓްރޭޑް ޕވޓ ލޓޑ ވ. ސްޓޭޓް ބޭންކް އޮފް އިންޑިޔާ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 31 ޑިސެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 4510/Cv-C/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ދަރަނި 7 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަން އަންގައި، ނުދައްކައިފިނަމަ ބޭންކުން އެދުނު ބޯޓުތަކާއި މާލޭގެ ގޯތިތައް ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދަ ބޭންކަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ރަހުނު ސާބިތުވާ ކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބޭންކުން ކުންފުންޏަކަށް ދޫކުރި އޯވަރޑްރާފްޓް ފެސިލިޓީތަކަށް ފައިސާ ނުދެއްކުމުން، ދަރަނި ހޯދުމަށާއި، ނުދައްކައިފިނަމަ މާލޭގައިވާ ގޯތިތަކާއި އުޅަނދުތައް ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދައަށާއި، ބާކީ (އައްޑޫގައިވާ) ބިންތަކުގެ ރަހުނު ސާބިތުކުރުމަށް އެދި ބޭންކުން ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލައެއްގައި ގިނަ ރަހުނުތަކެއް ހުރިއިރު، ބޭންކުން ދަޢުވާގައި އެދުނު ރަހުނުތައް ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދަ، ދަރަނިވެރި ފަރާތުގެ ބަހެއް ނުހޯދައި އަދި ވިއްކާނެ ތަރުތީބެއް ކަނޑަނޭޅި ސިވިލް ކޯޓުން ދިނުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ވިއްކާލަން ކަނޑައެޅި ރަހުނުތައް ކަނޑައެޅީ ކޮން އުޞޫލަކުންކަން ސާފުނުވާކަމަށާއި ދެފަރާތުގެ ބަހެއް ނުހޯދައި ޤާޟީ އަމިއްލައަށް ކަނޑައެޅި ކަމަށެވެ. ބޭންކުން ބުނީ ވިއްކާލަން އެދުނު ރަހުނުތައް ދަޢުވާ ފޯމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، އައްޑޫގެ ގޯތިތަކަށް އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު އޮތް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދަޢުވާ ފޯމުގައި ވިއްކާލަން އެދުނު ރަހުނުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު އެކަމާމެދު ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ލިބިފައިވާތީ، އެ ފަރާތުގެ ބަހެއް ނުހޯދައި ޙުކުމްކުރި ކަމަށް ނުބެލެވޭތީ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް ތަޙްވީލުކުރާނެ ހަމައެއް ނެތް ކަމަށް އަޣްލަބިއްޔަތުން ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 4510/Cv-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣްލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ރަހުނުގެ ގޮތުގައި ބަހައްޓާ މުދަލަކީ ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ޔަޤީންކަމެއްގެ ގޮތުގައި، ދަރަނި އަދާނުކުރެވިއްޖެނަމަ ދަރަނި ދިން ފަރާތުގެ ޙައްޤު ހޯދުމަށް ވިއްކާލެވިދާނެ ނުވަތަ ކުއްޔަށް ދެވިދާނެ އެއްޗެއް ކަމުން، ދަރަނި އަދާނުކުރެވިއްޖެނަމަ ރަހުނު އެއްބަސްވުމުގައިވާ ތަކެތި ވިއްކައިގެން ޙައްޤު ހޯދުމަށް ކޯޓުގައި އެދުމުގެ ފުރުޞަތު ރަހުނު ހިފާ ފަރާތަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔު)

HN2މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ދަޢުވާ ފޯމުގައި ވިއްކާލުމަށް އެދިފައިވާ ރަހުނުތައް ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، ދަށުކޯޓުގައި އެކަމާމެދު ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުނު ފަރާތަކުން އެ ފުރުޞަތުގެ ބޭނުން ނުކޮށް ދޫކޮށްލުމަކީ އެކަމާމެދު ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުލިބުނު ކަމަށް ބެލިދާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ އެހެންކަމުން އެފަދަ ޙުކުމަކީ އެ ފަރާތުގެ ބަހެއް ނުހޯދައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔު)

HN3މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ރަހުނު ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުމަކީ ބޭންކުތަކަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއް ނަމަވެސް، އެ އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފަންވާނީ ރަހުނުގެ ވެރިފަރާތަށް ނުވަތަ ޚިދުމަތް ލިބުނު ފަރާތަށް އަނިޔާއެއް ނުވާނެ ގޮތަކަށެވެ؛ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަހުނު ތަންފީޒުކުރަނީ ކޯޓުގެ ހުއްދަ ލިބިގެން ޖުޑީޝަލް ފޯކްލޯޝަރގެ ދަށުން ކަމުން، ރަހުނު ތަންފީޒުކުރުމާއި ނީލަމުގެ މައްޗަށް ކޯޓުގެ ރަޤާބާ އޮންނަންޖެހެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު)

HN4މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

އެއް ރަހުނަށްވުރެ ގިނަ ރަހުނު ހިމެނޭ މައްސަލަތައް ތަންފީޒުކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމުގައި ބޭންކާއި ލޯނު ނެގި ފަރާތުގެ ޙައްޤުތައް ނުގެއްލޭ ގޮތަށް ކޯޓުތަކުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނެއެވެ؛ ލޯނު ނުދައްކާ ދަރަނިވެރިޔާ އިތުރަށް ދަރަނިވެރިވާ ގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމަށް ހުއްދަ ދީގެން ނުވާނެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު)

HN5މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ބިމާއި ޢިމާރާތާއި ނުއުފުލޭ މުދަލުގެ މިލްކުވެރިކަމާއި ބޭނުންކުރުމާއި އިރްތިފާޤް ފަދަ ޢައިނީ އަޞްލީ ޙައްޤުތަކާ (Jus in rem) ގުޅޭ މައްސަލަތައް އެ ރަށެއްގެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ބެލުމަށް ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އިޚްތިޞާޞް ހިމެނޭ ނަމަވެސް، ތަޢާޤުދީ ގުޅުމެއްގެ ސަބަބުން ލިބޭ ރަހުނުގެ ޙައްޤު ފަދަ ޢައިނީ ތަބަޢީ ޙައްޤުތަކާ (Jus ad rem) ގުޅޭ މައްސަލަތަކަކީ ނުއުފުލޭ މުދަލުގެ މައްސަލަތަކެއް ނޫން ކަމުން އެ އިޚްތިޞާޞް އެފަދަ މައްސަލަތަކަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު)

HN6މަދަނީ › ރަހުނު ހިމެނޭ ލޯނުގެ މައްސަލަ

ރަހުނު ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދަ ސިވިލް ކޯޓުން ދީފައިވަނީ ބޭންކުން އެދުނު ރަހުނުތަކަށް ކަމުން، ރަހުނުކޮށްފައިވާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ބޭންކުން އިޚްތިޔާރުކުރާ ރަހުނެއް ވިއްކާލުމަށް އެދުމުގެ ހުއްދަ ކޯޓުތަކުން ދޭ ކަމަށް ބެލުމުގެ ޖާގަ އޮތުމާއެކު، ޙުކުމް ތަންފީޒުކުރުމުގައި ދަރަނިވެރި ފަރާތުން އެދޭ ރަހުނެއް ވިއްކާލުމުގެ އިޚްތިޔާރެއް އެ ފަރާތަކަށް ނެތެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) - ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ބަޔާންކުރާ މާއްދާ، ސިވިލް ކޯޓުގެ އިޚްތިޞާޞް ބަޔާންކުރާ ޖަދުވަލާއި (ވިޔަފާރިއާބެހޭ މައްސަލަތަކާއި އެހެނިހެން މަދަނީ މައްސަލަތައް)، މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުގެ އިޚްތިޞާޞް ބަޔާންކުރާ ޖަދުވަލުގެ (ހ) (ބިންބިމާއި ގޯތިގެދޮރާއި ނުއުފުލޭ މުދަލުގެ މައްސަލަތައް)
  • ރަހުނާބެހޭ ޤާނޫނު (ރަހުނުގެ މާނަ ބަޔާންކުރާ މާއްދާ)
  • ސިވިލް ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ ނަންބަރު 404/2007-MC/C ރަހުނު އެއްބަސްވުން
  • 2019/HC-A/225
  • 2011/SC-A/02

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ