Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2019/HC-A/426 · 30 މާރިޗު 2023 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ޑރ. މުޙައްމަދު ޖަމީލް އަޙްމަދު ވ. ޑރ. ޙަސަން ސަޢީދު

ނަތީޖާ: އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 04/Cv-C-HD/2019

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ހުޅުމާލޭ ބިމެއްގެ ހަމަހަމަ މިލްކުވެރިކަމާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުންތަކާ ޚިލާފުވެއްޖެކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ދަޢުވާގައި، އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވިތޯ ނުބަލައި ބިމުގެ ރަޖިސްޓްރީ އަނެއް ފަރާތުގެ ނަމުގައި އޮތުމަށް ބިނާކޮށް ސިވިލް ކޯޓުން ދަޢުވާ ނިންމުން ޞައްޙަތޯ؛ އަދި ތަދައްޚުލް ނުކުރުވުމާއި ދަޢުވާއަށް ސުކޫތުވުމާ ގުޅޭ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތައް ބަލަންޖެހޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ދަށުކޯޓުން ތަދައްޚުލުވުމަށް ހުއްދަ ނުދިން ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ތަދައްޚުލް ނުކުރުވި ސަބަބު ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާކަމަށް ބުނެ ހުށަހަޅާ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަކީ ހައިކޯޓުން ބަލައިގަނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 31)
  2. އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ ބުނުމަށް ބާރުދޭ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުވަތަ ލިޔުމެއް ހުށަނާޅައި ހަމައެކަނި ބުނާ ބުނުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅިދާނެ ކަމަކަށް ނުދެކެއެވެ. (ޕެރ. 32-33)
  3. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ބަޔާނުގައި އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެފައި ނުވާކަމަށް ބުނެ ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ފަރާތް ދަޢުވާއާ ގުޅިގެން ސުކޫތުވެފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 34)
  4. އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމުގެ މައްޗަށް ހުށަހަޅާ ދަޢުވާއެއްގައި، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެފައިވޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ޝަރީޢަތުން ނުބަލައި، ހަމައެކަނި އެހެން ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ދަށުން ބިމުގެ ރަޖިސްޓްރީއެއް ހައްދާފައި އޮތުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މައްސަލައިގައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅިދާނެ ކަމަކަށް ނުދެކެއެވެ. (ޕެރ. 35-37)
  5. ދަޢުވާގެ ޞީޣާއާއި، އެދިފައިވާ ޤާނޫނީ ފަރުވާއާއި، ދަޢުވާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ނުކުތާތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދަށުކޯޓުން މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައިނުވާއިރު، އެކަންކަމާމެދު ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުން ގޮތް ކަނޑައެޅުމުގެ މަޞްލަޙަތު ބޮޑުވާތީ، މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 38-39)

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.