މުޙައްމަދު އިސްމާޢީލް ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3224/Cv-C/2017

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ހިއްކި ބިމުގެ ½ މިލްކުވާ ގޮތަށް 1973 ގައި ހިއްކުމަށް ޙަވާލުކުރި ގޮޅި މުއްދަތުގައި ނުހިއްކާތީ 1974 ގައި ވަކިކުރުމަށްފަހު، ޙަޔާތުގައި ދަޢުވާނުކޮށް ނިޔާވި މަންމަގެ ފަރާތުން އެ ބިމާ ގުޅޭ ޙައްޤަކަށް ދަރިފުޅަށް (ވާރިޘަކަށް) ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރެވިދާނެތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މީހަކަށް ދިރި ދުނިޔޭގައި ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު އޮވެ، ދަޢުވާނުކޮށް ދޫކޮށްލާފައިވާ ޙައްޤެއްގެ މައްޗަށް، އެ މީހާ ނިޔާވުމަށްފަހު އޭނާގެ ވާރިޘުންނަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދޭ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ؛ އެފަދަ ދަޢުވާއަކީ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ދަޢުވާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 12)
2. ބިން ހިއްކުމަށް ޙަވާލުކުރި ލިޔުމުގައި މުއްދަތު ހަމަވާއިރު ނުހިއްކާ އޮތްތަނެއް ވަކިކުރެވޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށް، މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ތަކެތި ނަގަން އަންގާ، ތަކެތި ނަގައި އެ ގޮޅީގައި އޭނާގެ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެތްކަމަށް ޙައްޤުވެރިޔާ ލިޔުމުން އަންގާ، ނިޔާވުމާ ހަމައަށް ގާތްގަޑަކަށް 8 އަހަރު ވަންދެން އެ ތަން ލިބިގަތުމަށް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކޮށްފިނަމަ، އެ ޙައްޤު ޙަޔާތުގައި ދޫކޮށްލާފައިވާ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 7-10)
3. ދަޢުވާއާއެކު ހުށަހެޅިފައިވާ ލިޔެކިޔުންތައް ނަފީކުރުމަށް އެއްވެސް ހެއްކެއް ހުށަނާޅައި، ހަމައެކަނި ބިން ހިއްކަން މަސައްކަތްކުރިކަން ދައްކާ ހެކި ހުށަހެޅުމަކީ، އެ ލިޔުންތަކުން އެނގޭ ކަންކަމަށް ބަދަލު ގެނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 11)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހި ދައުލަތުގެ ގެޒެޓް ބިލް ނަންބަރު 68/7 ޖ. (17 މާރިޗު 1968)