ޕްރަސާރިއޯ ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއަރޒް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1204/Cv-C/2019

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މައި ކޮންޓްރެކްޓަރާއި ސަބް-ކޮންޓްރެކްޓަރާ ދެމެދު ވެވުނު ސަބް-ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި ބައިވެރިއަކަށް ނުވާ ޕްރޮޖެކްޓުގެ ވެރިފަރާތުގެ (އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ) މައްޗަށް، އިހުމާލުގެ (ޓޯޓް) އަސާސްގެ މައްޗަށް ސަބް-ކޮންޓްރެކްޓަރަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާ ކުރެވޭތޯ؛ އަދި ދަޢުވާ މައުޟޫޢަށް ނުބައްލަވާ ނިންމި ސިވިލް ކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނގަޅުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޓޯޓާއި ކޮންޓްރެކްޓަކީ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާ އުފުލިދާނެ މަދަނީ ދެ ޤާނޫނު ކަމާއި، ޓޯޓުގެ ދަށުން ވާޖިބު އުފެދެނީ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަމާއި ކޮންޓްރެކްޓުގައި ވާޖިބު އުފެދެނީ ބައިވެރިންގެ ފަރާތުން ކަމާއި، އެއް ޢަމަލަކުން ކޮންޓްރެކްޓުގެ ވާޖިބަކަށް ނުވަތަ ޓޯޓުގެ ވާޖިބަކަށް ނުވަތަ ދެބައިގެ ވާޖިބަށް އެއްވަގުތެއްގައި ޚިލާފުވެދާނެ ކަމާއި، ލިބުނު ގެއްލުމަކީ ހަމައެކަނި އިޤްތިޞާދީ ގެއްލުމަކަށްވެ، އެ ގެއްލުން ބިނާވަނީ ސީދާ އެއްބަސްވުމުގެ މައުޟޫޢަށް ނަމަ، އެއީ ހަމައެކަނި ކޮންޓްރެކްޓުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ދަޢުވާއެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 20)
2. ސީދާ ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުންތަކުން އުފެދޭ ގުޅުންތަކާ ގުޅިގެން ޓޯޓު ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުޅުވާލުމަކީ، ގެއްލުން ތަޙައްމަލުކުރުމާ ބެހޭގޮތުން އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތް ނިގުޅިގެންދާނެ ސަބަބެކެވެ. (ޕެރ. 21)
3. މައި އެއްބަސްވުމުގައި ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ މަޞްލަޙަތު ހިމާޔަތްކުރާކަން ނޭނގޭ ހާލަތެއްގައި، ސަބް-ކޮންޓްރެކްޓްގައި ވެރިފަރާތާއި ސަބް-ކޮންޓްރެކްޓަރާ ދެމެދު ތަޢާޤުދީ ގުޅުމެއް އުފެދިފައި ނުވާނަމަ، ވެރިފަރާތުން މައި ކޮންޓްރެކްޓަރަށް އަންގާ އެންގުންތައް ސަބް-ކޮންޓްރެކްޓަރަށް ދަނީ މައި ކޮންޓްރެކްޓަރު މެދުވެރިކޮށް ކަމާއި، ވޭރިއޭޝަން ނުވަތަ އިތުރު މަސައްކަތާ ގުޅޭ ފަރުވާ ހޯދަންވާނީ މައި ކޮންޓްރެކްޓަރާއި ސަބް-ކޮންޓްރެކްޓަރާ ދެމެދުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުންނެވެ. (ޕެރ. 19، 24)
4. އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ބަދަލު ނަގައިދެވޭނީ، އަދާކުރަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ޒިންމާއެއް (ޑިއުޓީ އޮފް ކެއަރ) އޮވެ، އެ ޒިންމާއާ ޚިލާފުވެ، އެ ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ސީދާ ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވާނަމަ، އަދި އެ ގެއްލުމަކީ މާދުރު ނުވަތަ ނުސީދާ ގެއްލުމެއް ނޫންނަމައެވެ؛ ފަރުވާތެރިވާންޖެހޭ ޤާނޫނީ ވާޖިބެއް ނެތްނަމަ ޓޯޓުގެ ދަށުންވެސް ދަޢުވާ ރައްދެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 25)
5. އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނިފައި ނުވާ، އަދި ޤާނޫނުން ބާރުލިބޭ ގޮތެއް ނޭނގޭ ގޮތަކަށް، ސަރުކާރުގެ މުވައްޒަފުން ގޮވައިގެން ކުރާ ބޭރު ދަތުރުތަކުގެ ޚަރަދު ޓޯޓުގެ ދަށުން ކޯޓުން ނަގައިދިނުމުގެ ދޮރު ހުޅުވާލެވޭނެ ކަމަށް ނުދެކެއެވެ. (ޕެރ. 26)
6. ސަބް-ކޮންޓްރެކްޓް ނަޤުލުކުރެވުނު ފަރާތާއެކު ސޮއިކުރި ސެޓްލްމަންޓް އެއްބަސްވުމުގައި ކުރީގެ ހުރިހާ ޚިޔާލުތަފާތުވުމެއް ނެތިގެން ދިޔަކަމަށާއި އިތުރު ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލާކަމަށް އެއްބަސްވެފައިވާނަމަ، އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އުފެދޭ ދަޢުވާތައް ހިނގާނީ އެ ސެޓްލްމަންޓް އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތާއި އިސްތިސްނާތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. (ޕެރ. 27–28)