ރޮމްބަސް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ދަ މޮރިޝަސް ކޮމަރޝަލް ބޭންކް (މޯލްޑިވްސް) ޕވޓ ލޓޑ

ނަތީޖާ: ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް (ތަޙުލީލުގައި ދެ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާވެސް ރަދުކޮށްފައި)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2765/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ލޯނު (ފެސިލިޓީ ލެޓަރ) ގައި ސޮއިނުކޮށް، ރަހުނު އެއްބަސްވުމުގައި ރަހުނުކުރާ ފަރާތުގެ ގޮތުގައި ސޮއިކުރި މީހަކު ލޯނަށް ޒިންމާވާންޖެހޭތޯ؛ އެއީ privity of contract ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުތޯ، އަދި ގަރަންޓަރާއި ރަހުނުކުރާ ފަރާތުގެ ތަފާތު ނައްތާލެވިފައިވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ލޯނު ނަގާ ފަރާތުން އިލްތިޒާމްތައް އަދާނުކޮށްފިނަމަ ފެސިލިޓީއާ ގުޅިގެން ދައްކަންޖެހޭ ހުރިހާ ފައިސާއެއް ދައްކާނެކަމަށް ރަހުނުކުރާ ފަރާތް ރަހުނު އެއްބަސްވުމުގައި އެއްބަސްވެފައިވާނަމަ، ފެސިލިޓީ ލެޓަރގައި އޭނާ ސޮއިކޮށްފައި ނުވިޔަސް، އޭނާއަކީ ލޯނު އެއްބަސްވުމުގެ ތިންވަނަ ފަރާތެއް ކަމުގައި ބަލައި، ލޯނުގެ ފައިސާއަށް ބޭންކުން އޭނާ ޒިންމާކުރެވިދާނެއެވެ.
2. ރަހުނު (mortgage) އާއި ކަފާލާ (guarantee) އަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ތަފާތު ދެ މުޢާމަލާތެކެވެ: ރަހުނަކީ ދަރަނި އަދާނުކުރެވިއްޖެނަމަ ދަރަނި ޚަލާޞްކުރުމަށް ބޭނުންކުރުމަށް ބަހައްޓާ އަގުހުރި މުދަލެއް ކަމަށްވާއިރު، ކަފާލާއަކީ އެހެން ފަރާތެއްގެ ދަރަންޏަށް، ދަރަނި ނަގާ ފަރާތަށް އަދާނުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޔަޤީންކަން ދިން ފަރާތް ޒިންމާވުމެވެ.
3. ރަހުނާއި ކަފާލާއާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއް ދިވެހި ޤާނޫނީ ނިޒާމުގައި ނެތުމުން، މި މުޢާމަލާތްތަކުގެ ޝަރުޠުތައް ކަނޑައެޅިގެންދަނީ ބޭންކުތަކާއި މާލީ އިދާރާތަކުން ހަދާ އެއްބަސްވުންތަކުގައެވެ؛ ރަހުނު އެއްބަސްވުމުގައި ރަހުނުކުރާ ފަރާތް ލޯނަށް ޒިންމާވާނެކަމަށް ސަރީޙަކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ މާއްދާއަކީ އެ އެއްބަސްވުމުގެ express term އެކެވެ.
4. އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރުމަކީ އެ އެއްބަސްވުމުގެ ހުރިހާ މާއްދާއަކަށް އެއްބަސްވާކަން ދޭހަކޮށްދޭ ޢަމަލެކެވެ؛ މާއްދާއަކަށް ނުރުހޭނަމަ ވާހަކަދައްކައި ބަދަލުގެނައުމުގެ ފުރުޞަތު ބައިވެރިންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
5. ސޮއިކުރި ފަރާތުން އިންކާރު ނުކުރާހާ ހިނދަކު މުސްތަނަދަކީ އެ ފަރާތުން ދީފައިވާ މުސްތަނަދެއްކަމާއި، އޭގައިވާ ބަޔާންތައް އިދިކޮޅު ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު ޞައްޙަ ކަމުގެ ޙުއްޖަތެކެވެ؛ އެހެންކަމުން، ސޮއިކުރީ އެއްބަސްވުން ކިޔުމަށްފަހު ކަމަށް ޤަބޫލުކުރާ ފަރާތަކަށް، އޮޅުވާލައިގެން ސޮއިކުރުވި ކަމަށް ބުނާ ދަޢުވާ ސާބިތުކޮށްނުދެވޭނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2019/HC-A/504