އަޙްމަދު ޙަމީދު ވ. ޒައިނަބު ޙުސައިން
ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރި
ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ބިމާއި އިމާރާތް ކުއްޔަށް ދިނުން
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2158/Cv-C/2017
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަށް ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރު ރައްދުނުކޮށް، ޢާންމު އިޢުލާނެއްވެސް ނުކޮށް، އެ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމަކީ ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާއިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތް ޙުކުމެއްތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ ދަށުން މަދަނީ ޙައްޤުތަކާއި ވާޖިބުތައް ކަނޑައެޅުމުގައި ކޮންމެ މީހަކަށް އިންސާފުން ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ ކަމަށާއި، ޝަރީޢަތްތައް ހިންގަންވާނީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހި ހާމަކަމާއެކު ކަމަށް ކޯޓުން ފާހަގަކުރެއެވެ. (ޕެރ. 8)
- ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާއިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ޖިނާއީ ނޫން މައްސަލައެއްގައި ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ހިންގާ ޙުކުމްކުރެވޭނީ، (1) ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރު އެ ފަރާތަށް ރައްދުވުމަށްފަހު މަޤުބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި ޙާޟިރުނުވެއްޖެނަމަ، ނުވަތަ (2) އެ ފަރާތް އެޑްރެހުގައި ނެތި ވީތަނެއް ނޭނގޭނަމަ، ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ހިންގޭނެކަން އެނގޭނެ ގޮތަށް ރޭޑިއޯ، ޓީވީ ނުވަތަ އެނޫންވެސް ޚަބަރު ފަތުރާ ވަސީލަތަކުން އިޢުލާންކުރުމަށްފަހު، އިޢުލާނުގައިވާ ތާރީޚާއި ގަޑިއަށް ޙާޟިރުނުވެއްޖެނަމައެވެ. (ޕެރ. 9–10)
- ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަށް (އަދި އެ ފަރާތުގެ ބަދަލުގައި ޙާޟިރުވުމަށް ހަމަޖައްސާފައިވާ ފަރާތަށް) ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރު ރައްދުނުކުރެވި، ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ހިންގޭނެކަން އެނގޭނެ ގޮތަށް ޢާންމު އިޢުލާނެއްވެސް ނުކޮށް ކުރާ ޙުކުމަކީ އެ ޤަވާއިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމުން އެ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 12–13، 15)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާއިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާ
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.