ޢަލީ ޒިޔާދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ދަޢުވާގައި ޙުކުމެއް ކުރެވެންދެން ނުވަތަ ވަކިގޮތެއް ކަނޑައަޅަންދެން، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރުނު ފަރާތެއްގެ ދަޢުވާ ނ. ލަންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން، ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސް ވަސީލަތާއި ޖާގަ ނެތުމާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހާޒިރުނުކުރެވުމުން، 5 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހަޅަން އަންގައި މައްސަލަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް އަނބުރާ ފޮނުވިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިފައިވާ ފަރާތެއްގެ މައްސަލަ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް އަނބުރާ ފޮނުވުމަށްފަހު ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހަޅައި، އެ ކޯޓުން ނެރުނު ބަންދުގެ އަމުރަކީ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެން، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުނުވާ ގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް މައްސަލަ ބަލައިގަތް ގޮތް ޤާނޫނީ ނޫން ކަމަށާއި، ކުރީގެ އަމުރުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު އަމުރު ނެރެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ. ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ބުނީ މައްސަލަ އަނބުރާ ފޮނުވުމަކީ ތަޙްވީލުކުރުން ނޫން ކަމަށާއި، މައްސަލަ ތާވަލުކުރެވެންދެން ހުރި ބަންދަކީ ޣައިރު ޤާނޫނީ ބަންދެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އަޣުލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، މައްސަލަ އަނބުރާ ފޮނުވީ ޤަވާޢިދުގެ 90 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަމަށާއި، ދިން މުއްދަތުގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން ބަންދަކީ ޤާނޫނީ ބަންދެއް ކަމަށާއި، ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށެވެ. ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް ދެކެވަޑައިގަތީ އަނބުރާ ފޮނުވުމަކީ ބާޠިލު ނިންމުމެއް ކަމަށާއި ބަންދަކީ 46 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ބަންދެއް ކަމަށެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B6(579-2020)/SHB/2020/58
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2012/03 ސަރކިއުލަރގައިވާ ތަޙްވީލުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު ތަޠުބީޤުވަނީ އެއް ކޯޓުން އަނެއް ކޯޓަށް މައްސަލަ ތަޙްވީލުކުރާ ޙާލަތުގައި؛ މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަށްޓަކައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް އަނބުރާ ފޮނުވާ ޙާލަތުގައި އެ ސަރކިއުލަރގެ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުކުރަން ނުޖެހޭނެ. (ޕެރ. 19، އަޣުލަބިއްޔަތު)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 90 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ހާޒިރުނުކުރެވިއްޖެނަމަ ހާޒިރުކުރެވޭނެ ގޮތް ހަމަޖެއްސުމަށްފަހު ހުށަހެޅުމަށްޓަކައި މައްސަލަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް އަނބުރާ ފޮނުވުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވޭ. (ޕެރ. 21، އަޣުލަބިއްޔަތު)
ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގައިވާ ކަމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓަކަށް ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ ޙައްޤު ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވާއިރު، ޝަރުޢީ ކޯޓެއް ޤާއިމުކުރެވިފައިނުވާ ޖަލު ރަށެއްގައި ބަންދުގައި ހުރި މީހެއްގެ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް، އެ ރަށް ހިމެނޭ މާލޭގައިވާ ކަމާބެހޭ ކޯޓަށް (ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް) ލިބިގެންވޭ (2020/HC-A/160). (ޕެރ. 20، އަޣުލަބިއްޔަތު)
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 35 (ށ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ނިމުމަކަށް އަންނަނީ ޝަރީޢަތުގެ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާ ނިމުމުން ނުވަތަ ނެރުނު ކޯޓުން ބާޠިލުކުރުމުން؛ ފައިޞަލާކުރަނިވި ޙުކުމެއް ނުކޮށް މައްސަލަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް އަނބުރާ ފޮނުވުމަކީ ޙުކުމެއް ނޫންކަމުން، ކޯޓުން ދިން މުއްދަތުގައި އެހެން ކޯޓަކަށް ހުށަހަޅާނަމަ، އެ ދެމެދުގެ ބަންދަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ބަންދެއް ނޫން. (ޕެރ. 13، 16، 22، އަޣުލަބިއްޔަތު)
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26-29 ވަނަ މާއްދާތަކުން، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 (ށ) ގެ ދަށުން، އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހުންގެ ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤާއި ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން މިނިވަންވުމުގެ ޙައްޤު ހިފަހައްޓާފައިވާތީ، އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދުކުރުމަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ޢާއްމު އިޖުރާއަތު ނޫން، އެ ޤާނޫނުގެ 30-36 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތު ތަޠުބީޤުވޭ. (ޕެރ. 10-13، އަޣުލަބިއްޔަތު)
(ތަފާތު ރައުޔު) ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞްގެ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއަށް ނުފެތޭ ސަބަބަކާހުރެ (ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސް ވަސީލަތް ނެތުން ފަދަ) މައްސަލަ އަނބުރާ ފޮނުވުމަކީ ޤާނޫނު ދަންނަ އިޖުރާއަތެއް ނޫން؛ ޖަލުގައި ހުރި މީހަކު އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓަށް ހާޒިރުކޮށްދިނުމަކީ ދައުލަތުގެ ވާޖިބެއް. (ޕެރ. 6-9، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 (ށ)، (ނ)، 46، 48 (ނ)، 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2، 26، 27، 28، 29، 30، 31، 32، 35، 36 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 (ރ)، 60 (ށ) އަދި 2 ވަނަ އިޞްލާޙުން އިތުރުކުރި 163-1 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 69 ވަނަ މާއްދާ
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 90 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު SC/2012/03 (އެއް ކޯޓުން އަނެއް ކޯޓަށް މައްސަލަ ތަޙްވީލުކުރުމާ ބެހޭ)
- ހައިކޯޓުގެ 2020/HC-A/160
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޙުސައިން މަޒީދު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.