2021/HC-B12/01ހައިކޯޓު · 16 މޭ 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ޒިޔާދު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ހައިކޯޓު · 16 މޭ 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B6(579-2020)ABA/2021/12ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް: ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް، ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތުމާއި ރަށުގައި އިޙްތިރާމް ލިބިފައިވުމާއި މާލޭގައި ހުރުމަށް އެއްބަސްވާތީ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ފުރުޞަތު ހަނިވާ ކަމަށް ބުނެ، ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
ވާޤިޢާ: ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ޤުރުއާން ކިޔަވައިދިން ކުދިންނާމެދު އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ޖިންސީ ގޯނާ ކުރިކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވާ މީހެކެވެ. ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް 2020 ސެޕްޓެންބަރުގައި ނެރުނު އަމުރު ހައިކޯޓުން ޤާއިމްކޮށްފައި ވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު: ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވާ ފަރާތެއް ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލަށް ރިޢާޔަތް ނުކޮށް 12/2009 ގެ 2 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ދޫކޮށްލި ކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތަކީ ހަމައެކަނި ބަންދުކުރާނެ ސަބަބެއް ނޫން ކަމަށާއި (2020/SC-A/93)، ބަންދު މުރާޖަޢާގައި ބަލަންވާނީ ބަންދުކުރި ސަބަބު ދެމިއޮތްތޯ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ހެކިން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ގުޅުން ހުރި ކުދިންކަމުންނާއި ހެކިބަސް ނުނަގާތީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ބޮޑުކަމާއި، ކުށަކީ ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ބޮޑު ކުށަކަށް ވާތީ، ދޫކޮށްލި އަމުރު ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ތިންވަނަ ނުކުތާއަށް ގޮތެއް ނުނިންމައެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B6(579-2020)ABA/2021/12
ފަހުގެ ތާރީޚު: ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅި

ކޯ ޓާމްސް

ކޯޓު އަމުރު

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާ މެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު އެ ހިނދަށް ލިބިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާ ވަޒަންކުރަނީ، އެކަށީގެންވާ ތުހުމަތެއް އޮތްތޯއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައި ވޭތޯ ބެލުމަށެވެ. (ޕެރ. 12-13)

ޕެރ. 12-13މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދުތަކުގެ ތެރޭގައި، އެފަދަ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހުން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ބޭތިއްބުން ހިމެނެއެވެ. އެ ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއިން ލިބިދޭ ޙައްޤު ބަޔާންކުރެވިފައިވާ މިންވަރަށް ހިފެހެއްޓިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 14-15)

ޕެރ. 14-15މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑުކުށެއް ކަމުން، އެފަދަ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހުން މުޖުތަމަޢުން އެކަހެރިކޮށް ނުރައްކާ މުޖުތަމަޢަށް ނުފޯރާގޮތަށް ބަންދުކޮށް ބަހައްޓަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 16)

ޕެރ. 16މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ހެކިންނަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ގާތް ގުޅުން އޮތް ބައެއްކަމަށް ވެ، ހެކިބަސް އަދި ނަގާފައި ނުވާނަމަ، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ފުޅާކޮށް އޮވެއެވެ. ޓެކްނޮލޮޖީގެ ޒަމާނުގައި ހަމައެކަނި އުޅޭ ރަށް ބަދަލުވުމަކީ އެ އިޙްތިމާލު ނެތިކޮށްލެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 20-21)

ޕެރ. 20-21މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮންނަ ފަރާތެއް ހުންނަންވާނީ އެ އިޙްތިމާލު ނެތިކޮށްލެވޭ ތަނެއްގައެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ފެންނަ މީހަކު ބަންދުކޮށް ބަހައްޓަންޖެހޭނީ އެ ނުރައްކާ އޭނާގެ ފަރާތުން ނުފޯރުވޭނެ ތަނެއްގައެވެ. (ޕެރ. 22-23)

ޕެރ. 22-23މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ހެއްކެއްގެ ބުރަދަނާ ގުޅޭ ނުކުތާއަކަށް ބަންދާބެހޭ އިސްތިއުނާފެއްގައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ އަޞްލު މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢަށް އަސަރުކޮށްފާނެތީ ޢަދުލުވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 24)

ޕެރ. 24މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައް Saeed Lex ގައި

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ އަދި 26 ވަނަ މާއްދާ
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ، 60 ވަނަ މާއްދާ އަދި 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
ޤާނޫނު ނަންބަރު 21/2020 (ޕެރ. 16 ގެ ފުޓްނޯޓު)
ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ (ފަރާތްތަކުން ޙަވާލާދީފައި)
2012/HC-A/194
2012/HC-A/260
2016/HC-A/52
2020/HC-A/180
2020/SC-A/42 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުލް މުހައިމިން އާދަމް)
2020/SC-A/93

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު: ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު: ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ