ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު އުޘްމާން
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- އދ. މަހިބަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް، ދަޢުވާ އުފުލައި ބަޔާންތަކާއި ލިޔެކިޔުން ހުށަހެޅުމުން ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ނެތްކަމަށް ބުނެ ގޭގައި ހުރުން ފަދަ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- 16 އަހަރުގެ ކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވުނެވެ؛ އެ އަމުރުގެ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ކުއްޖާގެ މަންމައާ ގުޅަން އޭނާ އުޅުމުން ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ހިމެނުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހަކު، ދަޢުވާ އުފުލައި ލިޔެކިޔުން ހުށަހެޅުމުން ހާލަތު ބަދަލުވީ ކަމަށް ބުނެ ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރު ރަނގަޅުތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ޤާނޫނު 12/2009 ގެ 30، 31 ވަނަ މާއްދާތަކާއި މަތީ ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ޙާލަތު ބަދަލުވެފައިވާކަމަށާއި ހެކިވެރިންނަކީ ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފުން ކަމަށާއި ކުށުގެ ބާވަތަކުން އެކަނި ބަންދު ލާޒިމުނުވާނެ ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ފުރަތަމަ ނުކުތާ މުރާޖަޢާގެ އަމުރަކަށް ތަޠުބީޤުނުވި ނަމަވެސް، ހެކިބަސް ނުނަގާ ހުރިއިރު ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ފުޅާކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކުރިންވެސް ކުއްޖާގެ މަންމައާ ގުޅަން އުޅުނުކަމާއި، ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށަކަށްވުމުން ދޫކޮށްލި އަމުރު ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- އދ. މަހިބަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 14C/AM/2021/02
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިދަށުކޯޓުގެ ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގެ މަރުޙަލާއަކީ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވާ ސަބަބު އަދިވެސް ދެމިއޮތްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް ބޭއްވޭ މަޖިލީހެކެވެ؛ މުރާޖަޢާގައި ކޯޓުން ބަލަންވާނީ ފުރަތަމަ ބަންދުކުރިއިރު ސާބިތުކުރަންޖެހޭ ސަބަބުތައް ހުރިތޯ ނޫން، ޙާލަތު ބަދަލުވާފަދަ ކަމެއް ދިމާވެފައިވޭތޯއެވެ؛ އެހެންކަމުން ފުރަތަމަ ބަންދާބެހޭ މާއްދާތަކާ ޚިލާފުކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއަކީ މުރާޖަޢާގެ އަމުރަކަށް ތަޠުބީޤުވާ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 10-11).
ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ހެކި ވަޒަންކުރަނީ އެކަށީގެންވާ ތުހުމަތެއް އޮތްތޯއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ އަދި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުވޭތޯ ބެލުމަށް، އެހިނދަށް ލިބިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާގެ މައްޗަށެވެ (ޕެރ. 12-13).
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ދޫކޮށްލުމުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާނަމަ ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާނަމަ ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވޭގޮތަށް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤު އެ މިންވަރަށް ހިފެހެއްޓިގެންވެއެވެ (ޕެރ. 14-15).
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށްތަކަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށްތަކެކެވެ؛ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފެންނަ މީހަކު ބަހައްޓަންޖެހޭނީ އެ ނުރައްކާ ނުފޯރުވޭނެ ތަނެއްގައެވެ (ޕެރ. 16، 21).
ހެކިބަސް ޝަރީޢަތަށް ނެގިފައިނުވާއިރު ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލަކީ ފުޅާކޮށް އޮތް އިޙްތިމާލެކެވެ؛ ދަޢުވާ އުފުލައި ލިޔެކިޔުން ހުށަހެޅުމަކުން އެކަނި އެ އިޙްތިމާލު ނެތިނުދެއެވެ؛ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ޒަމާނުގައި ޖިސްމާނީ ބައްދަލުވުމެއް ނެތިވެސް މުޢާމަލާތުކުރެވޭތީ، އެފަދަ ފަރާތެއް ބަހައްޓަންވާނީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ނެތިކޮށްލެވޭ ތަނެއްގައެވެ (ޕެރ. 19-21؛ ހައިކޯޓުގެ 2021/HC-B12/01 އަށް ތަބާވެ).
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ، 26 ވަނަ މާއްދާ، 30 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 31 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، 59 ވަނަ މާއްދާ، 60 ވަނަ މާއްދާ (ވ) ހިމެނޭގޮތަށް
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/HC-B12/01 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ޒިޔާދު)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙަސަން ޝަފީޢު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.