ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/214ހައިކޯޓު · 17 ޖަނަވަރީ 2021 · ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

ނާޞިރާ މުޙައްމަދު ދިދީ ވ. މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 17 ޖަނަވަރީ 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3129/Cv-C/2019ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ދެފަރާތް ޞުލްޙަވީ ގޮތުގެ މަތިން، 130/MD/76 ޤަޟިއްޔާގައިވާ ގޮތަށް ގޯޅިމަގަކީ މ. ހަރިޔާނާގެ ބައެއްކަމުގައި ހަމަޖައްސައި ރަޖިސްޓްރީ ބަދަލުކުރުމަށް މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މ. ހަރިޔާނާއަށް ވަދެވެން އޮންނަ ގޯޅިމަގަކީ ބަންޑާރަ ގޯޅިއެއްކަމަށް މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުން ކުރިން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ބުނެފައިވާއިރު، ހަރިޔާނާގެ ވެރިފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާކުރުމުން ކައުންސިލުން އެއީ ހަރިޔާނާގެ އިމުން ނަގާފައިވާ ގޯޅިއެއްކަމަށް އިޢުތިރާފުވިއެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް އެ ގޯޅިއަށް ދޮރުކަނޑައި ބޭނުންކުރަމުން އައެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދަށުކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާގެ ފަރާތެއް ނޫން މީހަކަށް އެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭތޯ؛ އަދި މ. ހަރިޔާނާއަށް ވަދެވެން އޮންނަ 234 އަކަފޫޓުގެ ގޯޅިމަގަކީ ބަންޑާރަ ގޯޅިއެއްތޯ ނުވަތަ ވާރިޘުންގެ މެދުގައި ގޯތި ބައިކުރިއިރު އެ ގޯތީގެ ބަޔަށް ވަނުމަށް ނަގާފައިވާ ގޯޅިއެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނީ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނާއި ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، 130/MD/76 ޤަޟިއްޔާއާ ޚިލާފު މަޢުލޫމާތެއްގެ މައްޗަށް، ކައުންސިލުގެ އިޢުތިރާފަށް ބިނާކޮށް ޙުކުމްކުރީ ކަމަށާއި، ގޯޅި ބަންދުވެއްޖެނަމަ އޭނާގެ ޢިމާރާތަށް ގެއްލުން ލިބޭނެ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ގޯތި ބައިކުރުމުގެ ކުރިން ގޯޅިއެއް ނެތުމާއި، އަޙްމަދު ނަޞީރަށް ލިބުނު ބަޔަށް ވަދެވޭނެ އެހެން ގޮތެއް ނެތުމާއި، ބިމުގެ ނިސްބަތްތަކަށް ބަލާއިރު، ގޯޅިއަކީ އެ ބަޔަށް ވަނުމަށް ނަގާފައިވާ ގޯޅިއެއް ކަމަށް ބުރަވާތީ ޙުކުމް ޞައްޙައެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް މަޞްލަޙަތެއް ނެތުމުން ފޯމު ބާޠިލުކުރަން ފެނުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 3129/Cv-C/2019
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣްލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

(ޕެރ. 19) ދަށުކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ފަރާތަކަށް ނުވިޔަސް، އެ ޤަޟިއްޔާ ނިމުނު ގޮތުން އޭނާގެ ޙައްޤަކަށް އުނިކަން ލިބިއްޖެކަމަށް ޤަބޫލުކުރާ ސަބަބުތަކެއް ހުރި މީހަކަށް އެ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ ޙައްޤެކެވެ؛ އެހެންކަމުން އެފަދަ އިސްތިއުނާފެއްގެ ފޯމު ބާޠިލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.

HN2މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

(ޕެރ. 20) ގޯޅިމަގަކީ ބަންޑާރަ ގޯޅިއެއްތޯ ނުވަތަ ގޯތީގެ ގޯޅިއެއްތޯ ސާފުކުރުމަށް އެންމެ މުހިންމު ލިޔުމަކީ ގޯތި ބައިކުރި ޤަޟިއްޔާ ނިމުނު ގޮތާއި އެ ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކުރާ ކުރެހުމެވެ.

HN3މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

(ޕެރ. 22) ގޯއްޗެއް ބަހައިދީ ނިންމާއިރު، އެއިން ބަޔަކަށް ވަދެވޭނެ ގޮތެއް ނެތި ތަޅުލެވިފައި އޮންނަ ގޮތަކަށް ބައެއް ލިބިދިނުމަކީ ޝަރުޢީ، ޤާނޫނީ އަދި ބުއްދީގެ ހަމައަކުންވެސް ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

HN4މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

(ޕެރ. 25) ސާފުކޮށް އެނގެން ނެތް ކަންކަން ދެނެގަނެވޭނީ އެކަމާ ގުޅިފައިވާ ފެންނަން ހުރި އެހެން ކަންކަމުގެ އަލީގައެވެ؛ މި މައްސަލައިގައި ގޯތި ބެހި ގޮތާއި ބިމުގެ ނިސްބަތްތަކަށް ބަލާއިރު، ޚުޞޫމަތު އުފެދިފައިވާ ގޯޅިއަކީ އަޙްމަދު ނަޞީރުގެ ބަޔަށް ވަދެނުކުތުމަށް އޭނާއަށް ލިބޭ ބައިގެ ތެރެއިން ނެގިފައިވާ ގޯޅިއެއްކަމާއި، އެހެން ބެހެނިވެރިންގެ އެއްމެދު ގޯޅިއެއް ނޫންކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ބުރަވެއެވެ.

HN5މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

(ޕެރ. 26) ގޯތި ބައިކުރި ޤަޟިއްޔާގައި ވާރިޘެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންދީ ސޮއިކޮށްފައިވާ ފަރާތަށް، ބައިކުރި ގޮތާމެދު ޚުޞޫމަތެއް އޮތްނަމަ އޭރު އޮޅުންފިލުވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތެވެ؛ އެ ވަގުތު ސުވާލެއް ނުއުފެއްދުމުން، ގޯޅި ނެގުނު ގޮތާއި ސަބަބު ވާރިޘުންނަށް އެނގިފައިވާކަމަށް ބުރަވެވެއެވެ.

HN6މަދަނީ › ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ހިމެނޭ އިދާރީ ޠަބީޢަތުގެ ދަޢުވާ

(ޚިލާފު ރައުޔު - ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު، ޕެރ. 11-17) ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހައިކޯޓަށް އިސްތިއުނާފު ހުށަހެޅޭނީ މަޞްލަޙަތު އޮތް ފަރާތަކަށެވެ؛ ދަށުކޯޓުގައި ދަޢުވާ ދިފާޢުކުރެވޭ ފަދަ ނުވަތަ އަމިއްލަ ދިފާޢެއް ބަޔާންކުރެވޭ ފަދަ މަޤާމެއްގައި ނުހުރި ފަރާތަކަށް ޙުކުމް ބާޠިލުކުރުމަށް އެދި އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދަ ނުދެވޭނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ހައިކޯޓުގެ އިޚްތިޞާޞާބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '08' ވަނަ މާއްދާ ކަމަށް)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު - ފުޓްނޯޓުގައިވާ މާއްދާ ނަންބަރުތައް ބަދަލުވެފައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
  • ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
  • މަރކަންޓައިލް ޑިވިޝަންގެ ނަންބަރު 130/MD/76 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޝަފީޢު، ހާތިފް ޙިލްމީ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
މުޙައްމަދު ނިޔާޒް · ތާއީދުކުރެއްވީ: ހާތިފް ޙިލްމީ
ޚިލާފު ރައުޔު
ޙަސަން ޝަފީޢު

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ