ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/230ހައިކޯޓު · 3 ޑިސެމްބަރު 2020 · ވަގުތީ އަމުރު

އާމިނަތު ނަޞްރާ ވ. ބިބީ މޯލްޑިވްސް ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 3 ޑިސެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ކ. ދިއްފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު H3C-A/2020/02ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ދިއްފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން A/21-SC/2012 ގެ ތިން ޝަރުޠަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މައްސަލަ ނިމެންދެން އެއްބަސްވުމުގައިވާ ޙައްޤެއް އެހެން ފަރާތަކަށް ހިބައަކުން ނުވަތަ ވިއްކުމަކުން ނުވަތަ ދިނުމަކުން މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުނުކުރުމަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނެވެ.
ވާޤިޢާ
2016 ގައި ވެފައިވާ 30 އަހަރުގެ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ކުންފުންޏަކަށް ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ބިމެއް، ބިންވެރިޔާ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް) ވިއްކާލުމަށް ނުވަތަ ކުއްޔަށް ދިނުމަށް މަސައްކަތްކުރާކަމަށް ބުނެ ކުންފުނިން ދަޢުވާކޮށް ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުލީގެ ދިގުމުއްދަތުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ކުއްޔަށް ހިފި ބިމެއް ބިންވެރިޔާ ވިއްކައިގެން ނުވަތަ ހިބައިން މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުނުކުރުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރު، A/21-SC/2012 ގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތްތޯ؛ އަދި ވަކީލަކު ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ އަމުރު ނެރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 (ހ) އާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ވަގުތީ އަމުރުން މައުޟޫޢީ ޙައްޤަށް ދާއިމީ ޙިމާޔަތް ދީފައިވާތީ ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ ޤަވާއިދާއި A/21-SC/2012 އާ ޚިލާފުކަމަށާއި، ވަކީލަކު ހޯދުމަށް އަޑުއެހުން ފަސްކުރަން އެދުނު ނަމަވެސް އަޑުއެހުން ބާއްވައި އަމުރު ނެރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 (ހ) އާ ޚިލާފުކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދިގުމުއްދަތުގެ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމަކުން fumus boni juris ފާޅުވާކަމާއި، ބިން ވިއްކުމަށް އިޢުލާނުކުރިކަމުގެ ދަލީލާއި ކުރިން ހިނގި މައްސަލައިން periculum in mora ސާބިތުވާކަމާއި، ކުންފުންޏަށް ޞިފަތު ލިބިގެންވާކަމާއި، ވަގުތީ އަމުރަކީ މުރާޖަޢާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް އަމުރަކަށްވާތީ ވަކީލު ހޯދުމުގެ މުއްދަތު ކުރުކަމުން އަމުރު ބާޠިލު ނުކުރެވޭކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކ. ދިއްފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު H3C-A/2020/02
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލު، ދަށުކޯޓުގެ ވަގުތީ އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

މައުޟޫޢީ ޙައްޤަށް ނިހާއީ ޤަޟާއީ ޙިމާޔަތް ލިބުމުގެ ކުރިން ދެވޭ ވަގުތީ ޙިމާޔަތަކީ ކޯޓުތަކަށް މުޠުލަޤު ގޮތެއްގައި ލިބިފައިވާ ބާރެއް ނޫނެވެ؛ ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމުގައި A/21-SC/2012 ގައިވާ ތިން ޝަރުޠު (fumus boni juris، periculum in mora، capacity) ފުރިހަމަވޭތޯ ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 6-8)

HN2މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ދެފަރާތުގެ ދެމެދު ދިގު މުއްދަތަކަށް ވެފައިވާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއް އޮތުމާއި، އެއްބަސްވުމުގައި ޙައްޤުތައް ބަދަލުކުރާނެ ގޮތް ބަޔާންކޮށްފައިވުމުން، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފުރަތަމަ ނަޒަރުގައި ފާޅުވެއެވެ. (ޕެރ. 9)

HN3މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ކުއްޔަށް ދިން ބިން އެހެން ފަރާތަކަށް ވިއްކާލުމަށް ނުވަތަ ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ބިންވެރިޔާ މަސައްކަތްކުރާކަމުގެ ދަލީލު ހުރުމާއި ކުރިންވެސް އެއްބަސްވުން ތަންފީޛުވިޔަ ނުދިނުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފައިވުމުން، ވަގުތީ ފިޔަވަޅެއް ނާޅައި މައުޟޫޢީ މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފިނަމަ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް ތަދާރުކު ނުކުރެވޭފަދަ ގެއްލުމެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެއެވެ. (ޕެރ. 10)

HN4މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

އެއްބަސްވުމާ ޙަވާލާދީ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވާ ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތަށް، އެ މައްސަލައިގެ ތެރެއިން ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 11)

HN5މަދަނީ › ވަގުތީ އަމުރު

ޚަޞްމުން ޙާޟިރުކޮށް އަޑުއެހުމެއް ބޭއްވޭނެ ވަގުތު އޮތްނަމަ އަޑުއެހުމަށްފަހު، ނުވަތަ ވަގުތު ނެތްނަމަ އަޑުއެހުމަކާ ނުލައިވެސް ވަގުތީ އަމުރު ނެރެވިދާނެއެވެ؛ ވަގުތީ އަމުރަކީ ނެރުނު ކޯޓަށް މުރާޖަޢާކޮށް ބަދަލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް އަމުރަކަށްވާތީ، ޤާނޫނީ އެހީ ހޯދުމަށް ލިބުނު މުއްދަތު ކުރުކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ވަގުތީ އަމުރު ބާޠިލުކުރަންޖެހޭނެ ކަމަކަށް ނުދެކެއެވެ. (ޕެރ. 13)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/21-SC/2012
  • ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/170 (ދައުލަތް (މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް) ވ. ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާއިދު 06 ގެ 295 ވަނަ މާއްދާ
  • މާލެއަތޮޅު ދިއްފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ C/2018-3-H/14

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ