ޔައްސި އިންވެސްޓްމެންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންޓެގްރޭޓެޑް ޓުއަރިޒަމް ޑިވެލޮޕްމެންޓް ކޯޕަރޭޝަން
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާނުކުރާތީ އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމި (ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް)
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-B7/VN/2540-2025/2025/04
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ މައްސަލައެއްގައި ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރޭނެ ކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމިއިރު ސަބަބު ބަޔާންނުކުރި ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފު، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރޭތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަށުކޯޓެއްގެ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ، (ހ) ނިންމުން ބިނާވެފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް، ނުވަތަ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް ހެދިފައިވާ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބުތައް ހުރުން، ނުވަތަ (ށ) އިޖުރާއީ އައިބެއްގެ ސަބަބުން ނިންމުމަށް އަސަރުފޯރުވި އިޖުރާއަތު ބާޠިލުވުން ފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެފައިވާނަމައެވެ (ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. މުޙައްމަދު މާލިކު). (ޕެރ. 14)
- ފަނޑިޔާރު ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވާ ކަމަށް، ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ނުވަތަ ދެއްކި ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން 43 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑަށް ނުވާސިލުވެއެވެ (އިބްރާހީމް ޖިހާދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން). (ޕެރ. 15)
- އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރެވޭނީ މައްސަލައިގައި އޮތް ޤާނޫނީ ބަހުސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ؛ އިސްތިއުނާފު ބަލައިގަންނަންޖެހޭ ސަބަބުތައް ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާއި ހަމަތަކަށް ޙަވާލާދީ ތަފްސީލާއެކު ސާފުކޮށްދިނުމަކީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޕެރ. 16-17)
- މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 261 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (5) އާއި 265 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފަނޑިޔާރު ނިންމުމަށް ވާސިލުވި ސަބަބު، އަދި ގިނަ ކަންކަމަށް އެދޭނަމަ ކޮންމެ ކަމެއްގެ ނިންމުމަށް ވާސިލުވި ސަބަބު ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 19-22)
- ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރޭނެ ސަބަބު ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި ފާހަގަކޮށްފައި އޮތުމުން އެނގެން އޮންނައިރު، ސަބަބު ނޭނގޭ ކަމަށް ބުނާ ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާ އަދާނުވާތީ، އެފަދަ އިސްތިއުނާފަކީ އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރާ އިސްތިއުނާފެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 23-24)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 261 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (5) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 265 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 242 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. މުޙައްމަދު މާލިކު ([2023] SC 38)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އިބްރާހީމް ޖިހާދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް (2019/SC-L/91 'މައްސަލަ ބަލައިގަތުމާމެދު ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓު')
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.