މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ ވ. ބަނީ ހޯލްޑިންގްސް (ބީވީއައި) ލިމިޓެޑް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުން (5 މެންބަރުންގެ ތެރެއިން 4 މެންބަރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން) ނިންމީ އެ މުޢާމަލާތަކީ ޓީ-ޖީއެސްޓީ ނެގޭ މުޢާމަލާތެއް ނޫން ކަމަށާއި ނަގާފައިވާ ފައިސާ އަނބުރާ ދިނުމަށެވެ. މީރާއިން ކުރި އިސްތިއުނާފުގައި ހައިކޯޓުން (2013/HC-A/298) ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރި ނަމަވެސް، ސުޕްރީމް ކޯޓުން (2016/SC-A/25) އެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް މައުޟޫޢީ ނުކުތާތައް ބެލުމަށް ހައިކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ބަނީ ހޯލްޑިންގްސް ހިންގާ ސޮނެވާ ފުށީގެ ވޯޓާ ވިލާއެއް ލަގްޒެމްބާގްގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ މާކެޓް އޯވަރވިއު ކުންފުންޏަށް 35 އަހަރަށް 7 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ސްޓްރާޓާ އުޞޫލުން ލީސްކުރުމުން، މީރާއިން އެ މުޢާމަލާތުން ޓީ-ޖީއެސްޓީ ނެގޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ބޭންކް އެކައުންޓް ފްރީޒްކޮށް ޓެކްސާއި ޖޫރިމަނާ ނެގިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2016/SC-A/25 ޤަޟިއްޔާއިން ހައިކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރި މައުޟޫޢީ ނުކުތާތަކުގެ ތެރެއިން: ބަނީ ހޯލްޑިންގްސް (ބީ.ވީ.އައި) ލިމިޓެޑުން ސޮނެވާ ފުށީގެ ވޯޓާ ވިލާއެއް ސްޓްރާޓާ އުޞޫލުން ބޭރު ކުންފުންޏަކަށް ދިގު މުއްދަތަކަށް ލީސްކުރި މުޢާމަލާތަކީ ޓީ-ޖީއެސްޓީ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޓެކްސް ނެގޭ މުޢާމަލާތެއްތޯ، ޚާއްޞަކޮށް ކުންފުންޏަކީ އެ ޤާނޫނުގެ މާނައިގައި 'ޓޫރިސްޓެއް'ތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- މީރާއިން ބުނީ 'ޓޫރިސްޓް' މާނަކުރަންވާނީ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަށް ބަލައި ކަމަށާއި، ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއް މެދުވެރިކޮށް ޓޫރިސްޓަކަށް ދޭ ޚިދުމަތަށްވެސް ޓެކްސް ނެގޭނެ ކަމަށާއި، ސްޓްރާޓާ ލީސްއަކީ 'ބޭނުންކުރުމުގެ ޙައްޤު' ދޫކުރުމެއް ކަމަށެވެ. ބަނީ ހޯލްޑިންގްސްއިން ބުނީ ޤާނޫނުގައި 'ޓޫރިސްޓް' މާނަކޮށްފައިވާތީ މަޤްޞަދަށް ބަލަން ނުޖެހޭ ކަމަށާއި ކުންފުންޏަކީ ޓޫރިސްޓެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އަޣުލަބިއްޔަތުން ނިންމީ، ޤާނޫނުގައި 'ޓޫރިސްޓެއް' ސާފުކޮށް މާނަކޮށްފައިވާތީ އެހެން މާނައެއް ނުދެވޭނެ ކަމަށާއި، ސްޓްރާޓާ ލީސްއަކީ ޓޫރިސްޓުންނަށް ކޮޓަރި ވިއްކުމާ ތަފާތު މުޢާމަލާތެއް ކަމަށާއި، ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާ މުޢާމަލާތަކުން މީރާއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ގޮތަށް ޓެކްސް ނުނެގޭނެ ކަމަށެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި (ފަނޑިޔާރު ނިޔާޒު) ބުނީ ބަނީ ހޯލްޑިންގްސްއިން މީރާގެ އިޢުތިރާޟުގެ ނިންމުން މުއްދަތުގައި އިސްތިއުނާފު ނުކުރާތީ އެ ނިންމުން ނިހާއީވެފައިވާ ކަމަށާއި، ޤާނޫނުގައި 'މީހާ' ގެ މާނައިގައި ކުންފުނިތައް ހިމެނޭތީ ކުންފުންޏަކީވެސް ޓޫރިސްޓެއް ކަމަށާއި، ޓީ-ޖީއެސްޓީ ނެގޭނެ ކަމަށެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލް TAT-CA-G/2013/001
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޤާނޫނުގައި ލަފުޒެއްގެ މާނަ އެ ޤާނޫނުގެ ސަރީޙަ ޢިބާރާތުން ކަނޑައެޅި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ލަފުޒު މާނަކުރުމަށް މަޤްޞަދަށް ބެލުމުގެ އުޞޫލުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ނިޔަތަށް ބަލަން ނުޖެހޭނެއެވެ؛ އަދި ޤާނޫނުގައި ދީފައިވާ ސާފު މާނަ ފިޔަވައި އެހެން މާނައެއް އެ ލަފުޒަށް ނުދެވޭނެއެވެ. (ޓީ-ޖީއެސްޓީ ޤާނޫނުގައި 'ޓޫރިސްޓެއް' މާނަކޮށްފައިވާ ގޮތް)
ޤާނޫނު މާނަކުރުމުގައި ބަހެއް ނުވަތަ ޢިބާރާތެއްގެ ޢާންމު މާނަ ދެމެހެއްޓުމަށް އިސްކަންދޭންވާނެއެވެ. (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނާއި ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/373)
ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓުތަކާގުޅޭ ޙައްޤުތައް ބަދަލުކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ސްޓްރާޓާ އުޞޫލުން ވިލާ ނުވަތަ ކޮޓަރި ލީސްކުރުމަކީ ދިގު މުއްދަތަށް އިންވެސްޓްކޮށް މާލީ މަންފާ ހޯދުމަށް ކުރެވޭ، ރަހުނުކުރެވޭ ފަދަ، 'ބޭނުންކުރުމުގެ ޙައްޤު' (right to use) އަށްވުރެ ފުޅާ ޙައްޤުތަކެއް ލިބިދޭ މުޢާމަލާތެއް ކަމަށާއި، އޭގެ ޠަބީޢަތަކީ ޢާންމު އުޞޫލުން ޓޫރިސްޓުންނަށް ކޮޓަރި ވިއްކުމާ ތަފާތު މުޢާމަލާތެއް ކަމަށާއި، ޓޫރިސްޓަކަށް ޚިދުމަތެއް ދިނުމުގެ ގޮތުން ކުރެވުނު މުޢާމަލާތެއް ކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ސިފައެއް އޭގައި ނެތެވެ.
ޓީ-ޖީއެސްޓީ ޤާނޫނުގައި 'ކޮޓަރި ވިއްކުން' ކަމަށް ބުނެފައިވަނީ ޢާންމު އުޞޫލުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އަންނަ ޓޫރިސްޓުން ރާއްޖޭގައި ތިބޭ ދުވަސްތަކަށް ކޮޓަރި ވިއްކުމުގެ މާނައިގައެވެ.
ޓެކްސް ނެގޭނެ ގޮތާއި ޓެކްސް ނެގޭ ތަކެތި ރައްޔިތުންނަށް ފަހުމްވާ ގޮތަށް ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރެވިފައި އޮންނަންޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ޤާނޫނުގެ ޞަރީޙަ ޢިބާރާތާ ޚިލާފަށް ދައުލަތުގެ އެއްވެސް އިދާރާއަކަށް ޤާނޫނު މާނަ ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، ޤާނޫނުގައި ބުނާ އެއްޗަކާ މެދު ހީވާ ހީވުމެއްގެ މައްޗަށް ރައްޔިތުން ޢަމަލުކުރުން ލާޒިމު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން (2016/SC-A/23) ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލުގެ ދަށުން، ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާ މުޢާމަލާތަކުން ހަމައެކަނި މީރާއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ގޮތުގެ މައްޗަށް ޓެކްސް ދެއްކުމަށް އެންގުމަކީ އެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ.
ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމަށް ވާޞިލުވި ސަބަބުތައް ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ އުޞޫލަކާ ޚިލާފުވަނީ ކިހިނެއްކަން ނުވަތަ ކޮން ޤާނޫނީ އުޞޫލަކާކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، އެ ނުކުތާގެ މައްޗަށް ނިންމުމަށް ބަދަލު ނުގެނެވޭނެއެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޓޫރިސްޓް ޚިދުމަތްދޭ ތަންތަނުން ވިއްކާ ތަކެއްޗާއި ދޭ ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނު (ޓީ-ޖީއެސްޓީ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 'ޓޫރިސްޓް' ނެގޭ ޚިދުމަތްތަކާ ބެހޭ މާއްދާ، ޓެކްސްގެ މިންވަރާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ނ)، މާނަކުރުމުގެ މާއްދާގެ (ހ) (ނަންބަރުތައް ލިޔުމުގައި ހަލަބޮލި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، އަދި މަޤްޞަދު ހާސިލުވާ ގޮތަށް މާނަކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާ
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 14-2010/R (ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓުތަކާގުޅޭ ޙައްޤުތައް ބަދަލުކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު) - ސްޓްރާޓާ އުޞޫލުން ލީސްކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމާބެހޭ ޤާނޫނު
- މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނު
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު (ސުޕްރީމް ކޯޓުން ތަޙްވީލުކުރުމުގައި ހަވާލާދިން މާއްދާތައް)
- ޤާނޫނުއަސާސީ (ތަފާތުކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާ - ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމުގައި)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2016/SC-A/25 (ބަނީ ހޯލްޑިންގްސް ވ. މީރާ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2016/SC-A/23 (މީޑިއާނެޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މީރާ)
- ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/373 (މީރާ ވ. އެޗް.ޕީ.އެލް ރިސޯޓްސް (މޯލްޑިވްސް) ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
- ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/298
- ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/185
- ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/258
- Cromwell v. County of Sac, 94 U.S. 351 (1877)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.