ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-B12/70,71ހައިކޯޓު · 8 ނޮވެމްބަރު 2021 · ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު އާސިފް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 8 ނޮވެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10/SHN(962-2019)/12,13ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހެކި ފުލުހުން ނަގައި ގެންގުޅެފައިވަނީ ގަވާއިދުތަކުގެ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު ބުރަދަންނުދެވޭނެ ކަމަށް ބުނެ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 117 އަދި 120 ވަނަ މާއްދާއާއި ގަވާއިދުގެ 119 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދަޢުވާތައް މައުޟޫޢީގޮތުން ބެލޭނެ ދަޢުވާތަކެއް ނޫންކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ދެ މީހެއްގެ މައްޗަށް މަޤުބޫލު ސަބަބެއްނެތި ޢާންމު ތަނެއްގައި ތޫނު އެއްޗެއް ގެންގުޅުމުގެ ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ކުރެވުނެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތްތަކުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅީ ހެކި ސީލްކުރުމާއި ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީ ފަދަ އިޖުރާއަތުތައް ފުރިހަމަނުވާތީ ހެކި ބަލައިނުގަތުމަށެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ހެކި ހޯދާ ގެންގުޅެފައިވަނީ ފުލުހުންގެ އަދި ޕްރޮސިކިއުޓްކުރުމުގެ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފަށް ކަމަށްބުނެ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާތައް މައުޟޫޢީގޮތުން ބެލޭނެ ދަޢުވާތަކެއް ނޫންކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކުރި ނިންމުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ކުށުގެ ޢުންޞުރުތަކާއި ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ) އާ ޚިލާފަށް ނިންމި ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތްތަކުން ބުނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދާ ހެއްކެއްގެ މައްޗަށް ތަރައްތުބުވާ ކަންކަން ބާޠިލު ކަމަށާއި ހެކި ސީލްކޮށް ގެންގުޅުމުގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
120 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ދިފާޢުތަކަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 60 ވަނަ ބާބުގައިވާ ދިފާޢުތަކެވެ؛ ހެއްކެއް ބަލައިނުގަތުމަށް ކުރާ ހުށަހެޅުމަކީ އެފަދަ ދިފާޢެއް ނޫނެވެ. އެފަދަ ދިފާޢެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާތީ ދަޢުވާތައް ބެލޭނެ ދަޢުވާތަކެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10/SHN(962-2019)/12,13
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނިންމުންތައް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

(ޕެރ. 2) ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަޙްމަދު ޝިޔާޛް އަދި އިތުރު ފަރާތްތަކެއް ވ. ފުރަނަ ހޯލްޑިންގްސް (2020) ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެއް ޤާނޫނީ އަސާސްތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ އިސްތިއުނާފުތައް ފަނޑިޔާރުންގެ އެއް ބެންޗަކުން ބަލައި ނިންމިދާނެއެވެ.

HN2ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

(ޕެރ. 14) ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށް ވެދާނެ ދިފާޢަކީ ޤާނޫނެއްގައި އެގޮތަށް ބަޔާންވެގެންވާ ދިފާޢެކެވެ؛ އެއީ ދަޢުވާއަށް މައުޟޫޢީގޮތުން ބެލުމަކާނުލައި ގޮތެއް ނިންމޭނެ ދިފާޢަކަށް ވާންވާނެއެވެ؛ މަދަނީ މިންގަނޑުން އެ ދިފާޢު ސާބިތުކޮށްފިނަމަ، ދަޢުވާ ބެލޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި މައްސަލަ ނިންމަންވާނެއެވެ.

HN3ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

(ޕެރ. 15) ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށްވެދާނެ ދިފާޢުތަކަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 60 ވަނަ ބާބުގައިވާ ދިފާޢުތަކެވެ (ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުން، ޙުކުމް ބަލައިގަތުމަށް ނުކުޅެދުން، ޑިޕްލޮމެޓިކް އިމްތިޔާޒު، ކުރިން ކުރެވިފައިވާ ދަޢުވާ ފަހުން ކުރާ ދަޢުވާގެ ހުރަހަކަށްވުން ފަދަ). ވަކި ހެއްކެއް ޝަރީޢަތުން ބަލައިނުގަނެވޭނެކަމަށް ބުނެ ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކީ 120 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ދިފާޢެއް ނޫނެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2021/HC-B12/40 އަށް ތަބާވެ).

HN4ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

(ޕެރ. 16) ޤާނޫނެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހަކަށްވެދާނެ ދިފާޢެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާ ޙާލަތެއްގައި، 120 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދަޢުވާ މައުޟޫޢީގޮތުން ބެލޭނެ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.

HN5ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

(ޕެރ. 16) އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތައް ބިނާކޮށްފައިވާ ތަކެތި ދައުލަތުން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މާއްދީ ހެކި ނޫންކަމަށް ދައުލަތުން ބުނާހިނދު، އެ ހެކިތަކާ ގުޅޭ ނުކުތާތަކާމެދު އިސްތިއުނާފީ މި މަރުޙަލާގައި ރައުޔެއް ފާޅުކުރަންޖެހޭ ކަމަކަށް ނުދެކެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 117 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 119 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 60 ވަނަ ބާބު
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 119 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ގަވާއިދު ނަންބަރު 2019/R-1052 (ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ފުލުހުން ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 140 ވަނަ މާއްދާ
  • ގަވާއިދު ނަންބަރު 2017/R-76 (ޕްރޮސިކިއުޓްކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 10 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 24/76 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާ
  • 2021/HC-B12/40 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުﷲ ރަޝީދު [2021])
  • އަޙްމަދު ޝިޔާޛް އަދި އިތުރު ފަރާތްތަކެއް ވ. ފުރަނަ ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް (2020) (ސުޕްރީމް ކޯޓު)
  • 2018/SC-A/31
  • 2013/HC-A/211
  • 2013/HC-A/202
  • 2016/SC-A/23

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ