ސޭވް ދަ ޑްރީމް ޕވޓ ލޓޑ ލައިބިލިޓީ ކޮމްޕެނީ ވ. މާހަލް ޓުއަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އަދި 2 މީހުން
ނަތީޖާ: ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް (ތަޙުލީލުން ފެންނަނީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު ނެތް ކަމަށް)
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3121/Cv-C/2020
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސަބްލީސް އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއަކަށް ނުވާ، އެ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރި ކުންފުނީގެ 50% ޙިއްޞާދާރަކަށްވާ ފަރާތަކަށް، އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ފޮނުވި ޓަރމިނޭޝަން ނޯޓިސްގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ދަޢުވާކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު އޮތްތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާކުރުމާއި ދަޢުވާ ރައްދުކުރުމަކީ ހިތުހުރިހައި ގޮތަކަށް ކުރެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ޠަބީޢީ ޝަޚްޞުންނާއި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞުން ދަޢުވާކޮށް ދަޢުވާ ރައްދުކުރެވޭނެ ނަމަވެސް، ކޮންމެ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ކޮންމެ ޝަޚްޞަކަށް ދަޢުވާކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 6-7)
- ދަޢުވާ ބަލައިގަތުމުގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ މަޞްލަޙަތާއި ޤާނޫނީ ހައިސިއްޔަތު ޙަޤީޤަތުގައި ލިބިފައިވޭތޯ ބަލަންޖެހޭނެއެވެ؛ މިއީ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައިވެސް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ؛ ދަށުކޯޓުގައި ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައި އޮތުން އެކަނި ހައިސިއްޔަތު އޮތްކަމަށް ބެލުމުގެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 8-9)
- ދަޢުވާކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު ލިބިފައިނުވާ ފަރާތަކުން ކުރާ ދަޢުވާއަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ކުރެވޭނެ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅިގެންދާނެއެވެ. (ޕެރ. 10)
- ދަޢުވާކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު ބިނާވަނީ ހުށަހަޅާ ދަޢުވާގެ މައްޗަށް ކަމުން، ވަކި ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ހައިސިއްޔަތު ލިބިފައިވުމަކީ އެހެން ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ހައިސިއްޔަތު ލިބުން ލާޒިމުކުރާ ޙުއްޖަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14)
- ކުންފުންޏަކީ މެންބަރުންނާ ވަކިން އުފެދިފައިވާ ޤާނޫނީ ގޮތުން އަމިއްލަ ޝަޚްޞެއް ކަމާއި، ކުންފުނި ހިންގަންވާނީ ޑިރެކްޓަރުންގެ ބޯޑަކުން ކަމާއި، ކުންފުނި އުފައްދައި ހިންގަންވާނީ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކަމެވެ. (ޕެރ. 20-22)
- privity of contract ގެ އުޞޫލުން، ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިއަކު ނޫން ފަރާތަކަށް އެ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ދަށުން ފައިދާއެއް ތަންފީޒު ނުކުރެވޭނެއިރު، އެ ފަރާތް އޭގެ ދަށުން ޒިންމާވާކަށްވެސް ނުޖެހެއެވެ؛ ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރެވޭނީ އަދި ދަޢުވާ ރައްދުކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި އޭގެ ބައިވެރިންނަށެވެ؛ މި އާންމު އުޞޫލުން އިސްތިސްނާވާ ޙާލަތްތައް ހުރެއެވެ. (ޕެރ. 23)
- ކުންފުންޏަކާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ބާޠިލުކޮށް ފޮނުވި ނޯޓިހަކާ ގުޅިގެން، އެ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއަކަށް ނުވާ ފަރާތަކަށް (އެ ކުންފުނީގެ ޙިއްޞާދާރަކަށް ވިޔަސް) ދަޢުވާކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު ނުލިބޭނެއެވެ. (ޕެރ. 24-25)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 44 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް ވ. މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް، 2009/SC-A/24
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އާދަމް ނަސީރު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ، [2021] SC 23 (ޕެރ. 36)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޒުލައިޚާ ހަފީޒު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ، 2014/SC-A/12
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މޫސާ ނަސީރު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ، 2014/SC-A/41
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ކާސްޓްއަވޭ މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މާހަލް ޓުއަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް، [2021] SC 27 (ޕެރ. 20)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.