ޑރ. ފާތިމަތު އަލީ ދީދީ ވ. މުޙައްމަދު ޢަލިދީދީ އަދި އިތުރު ފަރާތްތައް

ނަތީޖާ: ހެކިތަކާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2359/Cv-C/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ކިތާބީ އަދި ޝަފަހީ ހެކިތަކާމެދު ގޮތެއް ނުނިންމައި، ހެކިން ހާޒިރުނުކޮށް، ހެކި ވަޒަންކުރި ގޮތް ބަޔާންނުކޮށް ސިވިލް ކޯޓުން ދަޢުވާ (މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށް ރައްދުވާ ގޯތީގެ އިމާއި ޗާޓުގެ ދަޢުވާ) ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މައްސަލައެއް ނިންމުމުގައި ސަބަބު ބަޔާންކުރުމަކީ ޝަރީޢަތުގެ ހާމަކަމާއި ފަނޑިޔާރު މައްސަލަ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ބަލާފައިވާކަން ކަށަވަރުކުރާ މަގަކަށްވެފައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން ކަށަވަރުކޮށްދޭ އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތުގެ މައިގަނޑު އުންސުރެކެވެ؛ ހެކިތަކާމެދު ނިންމި ގޮތާއި، ހެކި ވަޒަންކުރި ގޮތާއި، ހެކިތަކަށް ބުރަދަން ދިން ގޮތް ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރުން މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. (ޕެރ. 19)
2. އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ސަބަބު ބަޔާންނުކުރުމުން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ތަޢުނުކުރާ ނުކުތާތައް ފާހަގަ ނުކުރެވި، އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤަށް އުނިކަން ލިބެއެވެ. (ޕެރ. 19)
3. މައްސަލައެއްގައި ހުށަހެޅިފައިވާ މުހިންމު ދިފާޢަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާނަމަ އަދި އޭގެ ސަބަބު ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ދަށުކޯޓުން ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތް ފުރިހަމައަށް އަދި ޞައްޙަކޮށް ކަށަވަރުކޮށްދީފައި ނުވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވި، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 21)
4. ދަށުކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު ހެކިތަކަށް ރަނގަޅަށް ބަލާފައިވިޔަސް، ހެކިތަކާމެދު ނިންމި ގޮތް ނިންމުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނެތްނަމަ، އެ ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނުވަތަ ގޯސް ނިންމުމެއްކަން ބުނެވެން ނޯންނާނެއެވެ؛ އެހެންކަމުން ހެކިތަކާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމައި، ބަލައިގަންނަނަމަ ޝަފަހީ ހެކިން ހާޒިރުކޮށް ހެކިބަސް ނަގައި، ހެކިން ވާސިލުވާ ނަތީޖާ ބަޔާންކޮށް އަލުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 18، 22)
5. މައްސަލަ ހެކިތަކާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ތަޙުވީލުކުރާ ޙާލަތުގައި، ހެކިތަކާ ބެހޭ އެހެން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކާމެދު އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތަށް ގޮންޖެހުން ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަކަށް ވާތީ، އެ ނުކުތާތަކާމެދު ގޮތެއް ނުނިންމެއެވެ. (ޕެރ. 23)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)