މާހަލް ޓުއަރސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އަދި 2 މީހުން ވ. ސޭވް ދަ ޑްރީމް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ލައިބިލިޓީ ކޮމްޕެނީ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ސިވިލް ކޯޓުގެ ވަގުތީ އަމުރު ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު B2-CR-1/VA/2020/8

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ސަބްލީސް އެގްރީމެންޓް ޓަރމިނޭޓްކުރި ނޯޓިސްއަށް ޢަމަލުކުރުން މަޑުޖައްސާލުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ އަމުރެއްތޯ، ޚާއްޞަކޮށް ސަބްލެސީ ކުންފުނީގެ 50% ހިއްސާދާރަކަށްވާ ބޭރުގެ ކުންފުންޏަށް ވަގުތީ އަމުރަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު ލިބިގެންވޭތޯ އަދި ގެއްލުން ވަޒަންކުރި ގޮތް ރަނގަޅުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އެއް ފަރާތަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ނުވަތަ ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރެފިނަމަ ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބުތައް ހުރިނަމަ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ؛ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަކީ ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރީ ބާރެކެވެ.
2. ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޢާންމު ތިން ޝަރުޠަކީ (1) އެދޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ގޮތުން ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙުތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި އޮތުން، (2) ވަގުތީ އަމުރަކާ ނުލައި އަޞްލު ދަޢުވާ ލަސްވެގެން ހިނގައްޖެނަމަ ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލެއް އޮތުން، (3) އެދޭ ފަރާތަކީ އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު ޤާނޫނީ ގޮތުން ލިބިގެންވާ ފަރާތަކަށް ވުމެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓު 2012/SC-A/21).
3. ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގައި މައްސަލައިގެ ޙަޤީޤަތްތަކާއި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެ ކަމަށާއި، ކޮންމެ މައްސަލައެއް ވަކިން ބަލައި ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
4. ވަގުތީ އަމުރުގެ ދަށުން ޙިމާޔަތަށް އެދޭ ދަޢުވާއަކީ އެދޭ ފަރާތާއި އަނެއް ފަރާތާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހުށަހަޅާފައިވާ ދަޢުވާއެއް ކަމަށްވެ، ތަނުގެ ސަބްލެސީ ކުންފުނީގެ 50% ހިއްސާ އެދޭ ފަރާތުގައި ވާނަމަ، އެ ފަރާތަށް ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް އޮތުމާއި ވަގުތީ އަމުރަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު ލިބިގެންވެއެވެ.
5. ގެއްލުން ވަޒަންކުރުމުގައި ވަގުތީ އަމުރު ނެރެފިނަމަ އަނެއް ޚަޞްމަށް ވާނެ ގެއްލުމާއި، އެއީ މާލީގޮތުން އަގުކުރެވޭ ކަމެއްތޯއާއި، އިޢާދަ ނުކުރެވޭނެ ގެއްލުމެއްތޯ ބަލަންވާނެއެވެ. ގެއްލުމަށް ބަދަލު ދެވޭނެނަމަ އެއީ ވަގުތީ އަމުރު ނެރެންޖެހޭ ޙާލަތެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރެފިނަމަ މައުޟޫޢީ ޙައްޤު އެކީއަކަށް ގެއްލިދާނެ ޙާލަތާއި އެނޫން ގެއްލުން ތަފާތުކުރަންޖެހޭނެއެވެ؛ އެހެންނޫނީ އަޞްލު ދަޢުވާގެ ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެދާނެއެވެ.
6. ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކޮށްގެންނެވެ؛ ދަށުކޯޓުގައި ނުދައްކާ ނުކުތާއެއްގެ މައްޗަށް (މިސާލަކަށް ވަގުތީ އަމުރުން ޚަޞްމަށް ލިބޭ ގެއްލުމާއި ބަދަލު ދެވިދާނެކަން) އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ފަރުވާ ހޯދައިދިނުމަކީ އިސްތިއުނާފީ އުޞޫލުތައް މަނާކުރާ ކަމެކެވެ. ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ނުރައްކާ ވަޒަންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ވަޒަންކުރުން ނުރަނގަޅުކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭގޮތުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދު (ލިޔުމުގައި '335 ވަނަ މާއްދާ' ގޮތަށް)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ (ލިޔުމުގައި '23') ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/21 ޤަޟިއްޔާ