މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް ވ. އެސްޖޭ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް، އެސްޖޭ ޓްރޭޑް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ވަގުތީ އަމުރު ޤާއިމް
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-B3-CR2/VA/2021/03
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބީލަމެއް އިވެލުއޭޓްކޮށް އެވޯޑްކުރުމާ ގުޅޭ ދަޢުވާއެއްގައި ޕްރޮޖެކްޓުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރަކީ ވަގުތީ އަމުރުގެ ޝަރުޠުތަކާއި ބެލެންސް އޮފް ކޮންވީނިއަންސް ޓެސްޓާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ވަގުތީ ފިޔަވަޅުތަކަކީ މައުޟޫޢީ ޙައްޤަށް ނިހާއީ ޤަޟާއީ ޙިމާޔަތް ލިބުމުގެ ކުރިން ފޫނުބެއްދޭ ގެއްލުން ވިޔަނުދިނުމަށް ނުވަތަ ކުޑަކުރުމަށް އަޅާ ފިޔަވަޅުތަކެވެ؛ ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެދާނެ ސަބަބުތަކެއް ހުރިނަމަ ނުވަތަ ފަރާތަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ (ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު).
- ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޢާންމު ޝަރުޠުތަކަކީ: ޤާނޫނީ ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރްކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަންބޮޑުކޮށް ޤާއިމުވުން (fumus boni iuris)، އަމުރު ނުނެރެ ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުން (periculum in mora)، އަދި އެދޭ ފަރާތަށް އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަ/ޙައިޘިއްޔަތު ލިބިގެންވުމެވެ (2012/SC-A/21).
- ބީލަމަކަށް ކުރިމަތިލި ފަރާތަކަށް، އެ ބީލަމުގެ ނިންމުމާ ގުޅޭ ދަޢުވާއެއްގައި، ޤާނޫނީ ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރްކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަންބޮޑުކޮށް ޤާއިމުވެއެވެ.
- ބެލެންސް އޮފް ކޮންވީނިއަންސް ޓެސްޓުގައި ހަމައެކަނި އަމުރަށް އެދޭ ފަރާތަށް ކުރިމަތިވާ ނުރައްކަލާއި ގެއްލުމަށް ބެލުމަކީ ހަމަޖެހޭ ކަމެއް ނޫން؛ މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ އެންމެހައި ފަރާތްތަކަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުން ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ (SPH Pvt Ltd v Jumeirah Management Services (Maldives) Pvt Ltd).
- ދައުލަތުން ހަދާ ގޯހަކުން ކޯޓުން ބަދަލު ދޭން ކަނޑައަޅާ ކޮންމެ ޙާލަތެއްގައި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ވަރަށް ބޮޑު ޚަރަދެއް ކުރަންޖެހޭތީ، ގެއްލުން ފައިސާއިން ބަދަލުދެވިދާނެ ކަމަށް ދައުލަތުން ބުނުމަކީ ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމަށް ކާފީ ސަބަބެއް ނޫން؛ މި މައްސަލައިގައި ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމުން ބީލަމަށް ކުރިމަތިލި ފަރާތްތަކަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުން ބޮޑުކަން ފާޅުވެއެވެ.
- ބީލަމާ ގުޅޭ ޚުޞޫމާތެއް ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ޤަވާޢިދުގެ އިޖުރާޢަތުން ޙައްލު ނުވެއްޖެނަމަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުން އޮންނާނެ؛ ޚަޞްމަކީ ދައުލަތް ކަމުގައި ވިޔަސް، ޙައްޤެއް ގެއްލިއްޖެކަމަށް ދެކޭ ފަރާތަކުން އެކަށީގެންވާ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ދައްކައިގެން ދަޢުވާކުރުމަކީ އޭނާގެ އަސާސީ ޙައްޤެކެވެ.
- މައުޟޫޢީ ދަޢުވާ އަވަސް ނިޔާގެ ސެކްޝަނުން ބަލަމުންދާއިރު އަދި ޙުކުމް ކުރުމުގެ ހިސާބަށް ގޮސްފައިވާއިރު، ދަޢުވާ ލަސްވެ ޙުކުމުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެދާނެކަމަށް ދެކިގެން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރަކީ ޤާނޫނީ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށް ދެކޭނެ ހަމައެއް ނެތް.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު - ވަގުތީ އަމުރުގެ މާއްދާ (ފައިލުގައި x27;061x27; ގޮތަށް ފެންނަނީ؛ ނަންބަރު ސާފުނޫން)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/21 ޤަޟިއްޔާ
- SPH Pvt Ltd v Jumeirah Management Services (Maldives) Pvt Ltd [2021 SC 28] (ސުޕްރީމް ކޯޓު)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2017/R-20 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ގަވާއިދު) - ބީލަމާބެހޭ ޝަކުވާ ޙައްލުކުރުމުގެ މާއްދާތައް (ނަންބަރުތައް ފައިލުގައި ހަލަބޮލި)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.