މުޙައްމަދު ޔޫސުފް މޫސާ ވ. ޢަބްދުﷲ މާހިރު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ވަގުތީ އަމުރު ޤާއިމް (ތަޙުލީލަށް ބަލައި)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-B2/VA/2022/01

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ވަގުތީ އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތަށް 5 ދުވަހުގެ ޖަވާބުދިނުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ އަދި އަޑުއެހުމެއް ނުބާއްވައި ސިވިލް ކޯޓުން ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމަކީ ސިވިލް ކޯޓުގެ ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ؛ އަދި އަމުރު ނެރެފައިވަނީ ވާޤިޢާތަކާ ޚިލާފަށް ނުވަތަ ހައިސިއްޔަތު ނެތް ފަރާތަކަށްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމާއި ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގެ އުޞޫލުގެ ދަށުން، އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ކުރިން އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭން ޖެހެއެވެ؛ ނަމަވެސް އެއީ ހުރިހާ ޙާލަތެއްގައި ލާޒިމު ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ވަގުތާއި ޙާލަތަށް ބަލައި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިދީފައިވެއެވެ.
2. ވަގުތީ އަމުރަށް ޖަވާބުދިނުމަށް "ގިނަވެގެން ރަސްމީ 5 ދުވަސް" ދެވޭނެ ކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ އެންމެ ގިނަ މުއްދަތެވެ؛ 5 ދުވަސް ދޭންވާނެ ނުވަތަ ދިނުން ލާޒިމުވާނެ ކަމަށް އެ ޢިބާރާތް މާނަ ނުކުރެވޭނެއެވެ.
3. ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގައި އަޑުއެހުމެއް ބޭއްވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ ޖަވާބު ލިބުނަސް ނުލިބުނަސް އަޑުއެހުމެއް ބޭއްވުމުގެ އިޚްތިޔާރު މައްސަލަ ބަލާ ޤާޟީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ؛ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގައި ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރީ ބާރުގެ ވާހަކައާއި އަޑުއެހުމެއް ނުބާއްވައި އަމުރު ނެރެވިދާނެތޯ ބުނާ ސުވާލަކީ ތަފާތު ދެ ކަމެކެވެ.
4. ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގައި ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރާނީ އެ ހިނދަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ދަޢުވާ ފޯމާއި، އެއާއެކު ހުށަހެޅި ޤަޟިއްޔާތަކުގެ ރިޕޯޓުތަކާއި ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގެން ހުރި ވާޤިޢާތަކަށެވެ؛ އެ ހިނދަށް ހުށަހެޅިފައި ނުވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނޯންނާނެއެވެ؛ އަދި ދަށު ކޯޓުގައި ޖަވާބުދީ ސާފުކޮށްދީފައި ނުވާ ކަންކަން އިސްތިއުނާފު ފޯމުގައި ފާހަގަކުރުމުން، އަމުރު ވާޤިޢާތަކާ ނުވަތަ ހައިސިއްޔަތާ ޚިލާފުކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.
5. އަޑުއެހުން ތާވަލުކޮށް ވަގުތީ އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައި، އެ ފަރާތުން ޖަވާބުދާރީ ނުވުމުން ނެރެފައިވާ ވަގުތީ އަމުރަކީ ފުރުޞަތު ނުދީ ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާ ނުވަތަ މައްސަލަ ހުށަހެޅުމާއި ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލުގެ 36 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ނ) [ފައިލުގައިވާ ނަންބަރު؛ ޔަޤީނެއް ނޫން]
• ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާ ނުވަތަ މައްސަލަ ހުށަހެޅުމާއި ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލުގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) [ފައިލުގައިވާ ނަންބަރު؛ ޔަޤީނެއް ނޫން]
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ (ފައިލުގައި "2012/HC-A/21" ކަމަށް) — އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީ، ހައިކޯޓުން ތަފާތުކުރި