އައްޔޫބް ޢަލީ ވ. އިބްރާހީމް ވަހީދު

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، 2734/Cv-C/2020 ޤަޟިއްޔާއާއެކު އަލުން ބެލުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 206/Cv-C/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އެއް އެއްބަސްވުމެއް (ގ.ސަންޑާސް ޑިވެލޮޕްކޮށް ކުއްޔަށްދިނުމުގެ އެއްބަސްވުން) އާ ގުޅިގެން ސިވިލް ކޯޓުގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ދެ މައްސަލަ (206/Cv-C/2020 އާއި 2734/Cv-C/2020) އެކުގައި ނުބަލައި ވަކިން ބަލައި ނިންމުމަކީ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް ދެ މައްސަލަ އެކުގައި ބެލުމަށް ތަޙުވީލުކުރަންޖެހޭ ކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ސުޕްރީމް ކޯޓުން ފާހަގަކުރި ފަދައިން، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައަކާ ގުޅޭ ކޮންމެ ލިޔުމެއް ހުށަހެޅުމަށް އަމުރުކުރުމުގެ ބާރު ހައިކޯޓަށް ލިބިގެންވާތީ، ދަށުކޯޓުގައި ނުނިމި އޮތް ގުޅުންހުރި މައްސަލައެއްގެ ލިޔުންތައް ގެނެސް، އިސްތިއުނާފުކުރެވުނު މައްސަލައާ އޮތް ގުޅުން ދިރާސާކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 19، 21)
2. އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައާ އެއް މުޢާމަލާތެއްގެ އެހެން މައްސަލައެއް ދަށުކޯޓުގައި ހިނގަމުންދާއިރު، ދެ މައްސަލަ އެކުގައި ނުބެލުމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ އިޖުރާއީ ވަގޮތްތަކަކީ ފަރާތްތަކަށާއި ކޯޓުތަކަށް ތަކުލީފު ބޮޑު، އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމުގެ މަފްހޫމާ ދެކޮޅަށް ހިނގާނެ ކަންކަމެވެ؛ އެއް މުޢާމަލާތާ ގުޅޭ މައްސަލަތައް އެކި ފަނޑިޔާރުން އެކި ވަގުތު ނިންމުމުން އައު މައްސަލަތައް އުފެދިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 26)
3. މި އުޞޫލަށް ދަށުކޯޓުތަކުންވެސް ޢަމަލުކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 27)
4. އެއް އެއްބަސްވުމަކުން އުފެދޭ ދެ ދަޢުވާއެއްގައި، ދެވަނަ ދަޢުވާގައި ފާހަގަކުރާ ގިނަ ކަންކަމަކީ ފުރަތަމަ ދަޢުވާގެ ޖަވާބުގައި ފާހަގަކުރި ކަންކަމަށްވެފައި، ދެވަނަ ދަޢުވާ ފޯމުގައި ފުރަތަމަ މައްސަލަ "ގުޅުންހުރި މައްސަލަ" ގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ދެ މައްސަލައަކީ އެއް ފަނޑިޔާރަކު ބަލައި އެކުއެކީގައި ގޮތް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ މައްސަލަތަކެވެ؛ އެގޮތަށް ނުބަލައި ކުރާ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް ތަޙުވީލުކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 23-24، 28-29)
5. (ފަނޑިޔާރު ދީބާނާޒް ފަހުމީ) މައްސަލައިގެ ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު، ދެ މައްސަލަ އެކުގައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ މަޞްލަޙަތަށް ބުރަވާ ސަބަބުތައް ހުރިނަމަ، އިސްތިއުނާފުކުރެވުނު ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް ދެ ދަޢުވާ އެކުގައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ތަޙުވީލުކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 31)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
• ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 69 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2024/SC-A/15 (އައްޔޫބު ޢަލީ ވ. އިބްރާހީމް ވަޙީދު) ޤަޟިއްޔާ
• ހަބީބު ޒާހިރު ވ. މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލް [2021] SC 94
• 2016/SC-A/25 (ބަނީ ހޯލްޑިންގްސް (ބީ.ވީ.އައި) ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ)
• 2018/SC-A/31 (އަޙްމަދު ޝިޔާޛް އަދި އިތުރު ފަރާތްތަކެއް ވ. ފުރަނަ ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
• އެލައިޑް އިންޝުއަރެންސް ކޮމްޕެނީ އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ... [2021] SC 81
• ހައިކޯޓުގެ B6/CHT/2024/347-95 "ވަގުތީ އަމުރާމެދު ނިންމި ގޮތް"