ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ހޫދު މުޙައްމަދު ޒާހިރު

ނަތީޖާ: ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ޝަރުތުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލުން

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B8(214-218-2022)/(2024)/03

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ފ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކޮށް ޝަރުތުތަކާއެކު ދޫކޮށްލެވިދާނެތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ޓެރަރިޒަމާ ގުޅޭ ފަސް ދަޢުވާއެއްގައި 2022 ގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވުނު ފަރާތެއް، ސިޓީއަކާ ގުޅިގެން 2024 އޮކްޓޫބަރުގައި 60 ދުވަހަށް ޝަރުތުތަކާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ. އެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްދިނުމަށް އެދުމުން، އިތުރު 60 ދުވަހަށް ޝަރުތުތަކާއެކު ދޫކޮށްލަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރި އަމުރު އިތުރު 60 ދުވަހަށް ސަސްޕެންޑްކޮށް، ޓެގް އެޅުވުމާއި ޑިވައިސްތައް ބެލުމަށް ހުއްދަދިނުން ފަދަ ޝަރުތުތަކާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ ޓެރަރިޒަމް ޤާނޫނުގެ 26 (ފ) ގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވޭ މީހަކު ޝަރުތުކޮށް ދޫކުރުމަކީ ޤާނޫނުން ހުއްދަކުރާ ކަމެއް ނޫންކަމަށާއި ޙާލަތު ބަދަލުވެފައި ނުވާކަމަށާއި ޝަރުތުތަކަކީ ޤާނޫނުގައި ނެތް ޝަރުތުތަކެއްކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ ކުރިން ދޫކުރި އަމުރު ނިހާއީވެފައިވާކަމަށާއި ހެކިން ބަދަލު އައިކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ޓެރަރިޒަމް ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު 26 (ގ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެ ހުށަހެޅުން ކުރެވޭނީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ކަމުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމަކީ ރަނގަޅު އިޖުރާއަތެއް ނޫނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ބަންދު މުރާޖަޢާކުރާ ކޮންމެ އަމުރެއް ބިނާވަނީ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރި އަސްލު އަމުރުގެ މައްޗަށް ކަމުން، ކުރިން ދޫކޮށްލި މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ އަމުރެއްގެ އިސްތިއުނާފުގައިވެސް ބަލަންޖެހޭނީ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރި އަމުރަށެވެ. (ޕެރ. 17)
2. ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތެއްގެ ދަށުން ބަންދުގައި ހުރި މީހެއްގެ ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް އަލުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭނީ، އެ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ބަންދާމެދު ގޮތް ނިންމާ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ އުޞޫލުތަކުންނެވެ. (ޕެރ. 20)
3. ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ފ) ގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ރިފަރެންސް ދީފައިވުމަކުން، އެ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ރުޖޫޢަވާންޖެހޭ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 21)
4. ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ގ) ގެ ދަށުން، އެ މާއްދާގެ (ފ) ނުވަތަ (ލ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ނުހިނގައެވެ؛ އެފަދަ ބަންދު އަމުރު ބާޠިލުކުރަން އެދި ހުށަހެޅޭނީ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ނެތްކަމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށެވެ. (ޕެރ. 18-19، 21)
5. އެހެންކަމުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ސިޓީއަކަށް ބިނާކޮށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް ނެރުނު އަމުރަކީ ރަނގަޅު އިޖުރާއަތެއްގެ ތެރެއިން ނެރުނު އަމުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 21-22)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 60 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (މ)، (ފ) އަދި (ގ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)(1)-(4) އަދި (ވ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 66 ވަނަ މާއްދާ (ބަހުސްތަކުގައި)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-REG-SC-01 (ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 13 (ނ) އަދި 16 ވަނަ މާއްދާ (ބަހުސްތަކުގައި)
• 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)