އޯޝަން އީއެކްސްއެލް މެނާ އެފްޒެޑްސީ ވ. 1. ޑީއެސްޖީ ޝިޕިންގ އިންކޯޕެރޭޓެޑް 2. ކެންޑުއަރ ޓޭންކާރޒް އެފްޒެޑްއީ 3. ބޯޓު އެމްޓީ ޑީއެސްޖީ 4. ރާއްޖެ ޝިޕިންގ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް (ލޯކަލް އޭޖެންޓް)

ނަތީޖާ: ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނު (ބޯޓު ރާއްޖެއިން ފުރުން، ބަދަލު ގެނައުން، ތިންވަނަ ފަރާތުގެ ޙައްޤު އުފެދުން މަނާކޮށް)

ކީވޯޑުތައް: އާބިޓްރޭޝަން

ދަށު ކޯޓު: - -

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ލަންޑަން އެޑްހޮކް އާބިޓްރޭޝަނަކަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ޗާޓަރ ޕާޓީގެ ހުސޫމާތަކާ ގުޅިގެން، އާބިޓްރޭޝަން ގާނޫނުގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބޯޓު ރާއްޖެއިން ފުރުން މަނާކުރުމުގެ ވަގުތީ އަމުރެއް ހައިކޯޓުން ނެރެވޭތޯ، އަދި ވަގުތީ އަމުރުގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތުން ޗާޓަރ ކުރި ބޯޓެއްގައި ވިއްކާފައިވާ ތެލުގެ ކާގޯ މާލެ ގެނައިއިރު ތަގައްޔަރުކަމެއް ހުރިކަމަށް ބުނެ ގަނެ ފަރާތުން ހަވާލުވާން ދެކޮޅުހެދިއެވެ. ޗާޓަރ ޕާޓީގެ ހުސޫމާތު ލަންޑަން އާބިޓްރޭޝަނަށް ހުށަހަޅާ ނޯޓިސް ފޮނުވިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ސިވިލް ކޯޓުން ބޯޓު ފުރުން ހުއްޓުވުމަށް ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުނު ނަމަވެސް، ސެކިއުރިޓީއެއް ބެހެއްޓުމުން 14 ޖަނަވަރީ 2025 ގައި އެ އަމުރު ބާޠިލުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތުން ބުނީ ބޯޓުގެ ވެރިފަރާތުގެ އިހުމާލުން ކާގޯ ތަގައްޔަރުވި ކަމަށާއި، ކާގޯ ބަންކަރަށް ބޭނުންކުރަމުންދާ ކަމަށާއި، ބޯޓު ފުރައިފިނަމަ ކާގޯ ގެއްލިދާނެ ކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތްތަކުގެ ބަހުސެއް ހުށަހެޅިފައެއް ނުވެއެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: އާބިޓްރޭޝަން ފެށިފައިވާތީއާއި، އިނގިރޭސި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޓްރައިބިއުނަލަށް މި ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާތީއާއި، ނެކްސްބިޒް ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާތީ، ބޯޓު ފުރުން މަނާކުރުމުގެ ދެވަނަ އެދުމަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އާބިޓްރޭޝަނުގެ ނޯޓިސް ފޮނުވާފައިވާކަން އެނގެން އޮތުމުން އާބިޓްރޭޝަނުގެ މަރުޙަލާތައް ފެށުނީ ކަމުގައި ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 18)
2. އާބިޓްރޭޝަން ގާނޫނުގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަގުތީ ފިޔަވަޅަށް އެދޭ މައްސަލައެއްގައި ކޯޓުން ބަލަންޖެހެނީ: ވަގުތީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު އެ އާބިޓްރަލް ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިދޭތޯއާއި، އެދޭ ފިޔަވަޅަކީ ޓްރައިބިއުނަލަށްވެސް އެޅުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ ފިޔަވަޅެއްތޯއާއި، ކޯޓުން ޢަމަލުކުރަން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؛ މި ބާރު ކޯޓަށް ލިބެނީ އާބިޓްރޭޝަން ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ހިނގަމުންދިޔަސްމެއެވެ. (ޕެރ. 19)
3. އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އާބިޓްރޭޝަން އެކްޓް 1996 ގެ 38(4) ގެ ދަށުން އާބިޓްރޭޝަނުގެ މައުޟޫޢުގައި ހިމެނޭ މުދަލެއް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިގެންވާތީ، އެފަދަ އެޑްހޮކް އާބިޓްރޭޝަނަކާ ގުޅިގެން އެ ބާވަތުގެ ވަގުތީ ފިޔަވަޅު ކޯޓަށް އެޅިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 20)
4. ބައިނަލްއަޤްވާމީ އާބިޓްރޭޝަނާ ގުޅޭ އުޞޫލުގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ވަގުތީ ފިޔަވަޅުގެ އެދުމެއްގައި ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރާނީ ވަގުތީ އަމުރުތަކުގައި ޢާންމުކޮށް ރިޢާޔަތްކުރާ ކަންކަމަށެވެ. (ޕެރ. 21)
5. ނެކްސްބިޒް ލިމިޓެޑް ވ. އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (2012/SC-A/21) ގެ މަތިން ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމުގެ ޝަރުޠުތަކަކީ: އެދޭ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ސިފަތު ލިބިގެންވުން، ޤާނޫނީ ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުކޮށް ޤާއިމުވުން، އަދި އަމުރު ނުނެރެ ލަސްވެއްޖެނަމަ ތަދާރުކު ނުކުރެވޭ ގެއްލުމެއް ނުވަތަ ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމެވެ. (ޕެރ. 22-25)
6. ދެ ގޮތަކަށް ވަގުތީ އަމުރަށް އެދިފައިވާއިރު، ރައްދުވާ ފަރާތްތަކުގެ ބަސް ނުހޯދައި ނެރެވޭނީ އެންމެ ރައްކާތެރި އަމުރެވެ؛ ކާގޯ ހަވާލުކުރުން ނުވަތަ ސެކިއުރިޓީ ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރަކީ އެފަދަ އަމުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 26-27)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/2013 (އާބިޓްރޭޝަނުގެ ޤާނޫނު) ގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
• ހައިކޯޓުގެ 'ބައިނަލްއަޤްވާމީ އާބިޓްރޭޝަނާ ގުޅޭގޮތުން ޢަމަލުކުރާ އުޞޫލު' ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (އަދި އެދުމުގައި ޙަވާލާދީފައިވާ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ))
• އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އާބިޓްރޭޝަން އެކްޓް 1996 ގެ 38(4)
• ޝެލްޓައިމް 4 ޓައިމް ޗާޓަރ ޕާޓީގެ 46 ވަނަ މާއްދާ (ޤާނޫނާއި އާބިޓްރޭޝަން)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/21 (ނެކްސްބިޒް ލިމިޓެޑް (އޮސްޓްރޭލިއާ) ވ. އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން)