ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/165ހައިކޯޓު · 29 ނޮވެމްބަރު 2020 · އާބިޓްރޭޝަން

ޖުމައިރާ މެނޭޖްމެންޓް ސަރވިސަސް މޯލްޑިވްސް ޕވޓ ލޓޑ ވ. އެސް ޕީ އެޗް ޕވޓ ލޓޑ

ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނު
ހައިކޯޓު · 29 ނޮވެމްބަރު 2020ބާވަތް: އާބިޓްރޭޝަން

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ
ކ. ބޮލިފުށީގައި ހުރި ރިސޯޓެއް 2030 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް މެނޭޖްކުރުމަށް 2008 ގައި ހެދި މެނޭޖްމަންޓް އެއްބަސްވުން، 31 މެއި 2020 ގައި ރިސޯޓުގެ ފަރާތުން ބާޠިލުކޮށް 1 ޖޫން 2020 ގައި އެހެން ކުންފުންޏަކާ އެއްބަސްވުމެއް ހެދުމުން، މެނޭޖްމަންޓް ކުންފުނިން ނޯޓިހުގެ ޞައްޙަކަމާ ބެހޭގޮތުން ސިންގަޕޫރު އިންޓަރނޭޝަނަލް އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅައި، ހައިކޯޓުގައި ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި (ސިންގަޕޫރު އިންޓަރނޭޝަނަލް އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރުގައި) ހިނގަމުންދާ އާބިޓްރޭޝަނަކާ ގުޅިގެން، އާބިޓްރޭޝަނުގެ ޤާނޫނުގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހައިކޯޓަށް ވަގުތީ ފިޔަވަޅު އެޅިދާނެތޯ، އަދި ރިސޯޓު މެނޭޖްމަންޓް އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމާ ގުޅިގެން އެދުނު ވަގުތީ އަމުރުގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ވަގުތީ އަމުރަށް އެދުނު ފަރާތުން އެދުނީ ޕްރޮހިބިޓަރީ އިންޖަންކްޝަނަކާއި ފްރީޒިންގ އޯޑަރަކާއި ޕްރިޒަވޭޝަން އޯޑަރަކަށެވެ. މައްސަލަ ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ މައްސަލައަކީ ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ނިޒާމުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފުމެއްކަމަށާއި، 45 (ށ) ގެ ދަށުން ކޯޓުން އުޞޫލެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާކަމަށާއި، އާބިޓްރޭޝަން ހިނގަމުން ނުދާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އިޖުރާއީ ނުކުތާތައް ބަލައިނުގަނެ، 45 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޯޓަށް ބާރު ލިބިގެންވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ގެ ތިން ޝަރުޠާއި ބެލެންސް އޮފް ކޮންވީނިއަންސްގެ ޓެސްޓު ފުރިހަމަވާތީ، އާބިޓްރޭޝަން ނިމެންދެން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމުގެ ކުރީގެ ޙާލަތު ދެމެހެއްޓުމަށް ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނު

ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1އާބިޓްރޭޝަން › އާބިޓްރޭޝަން

އާބިޓްރޭޝަނުގެ ޤާނޫނުގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، އާބިޓްރޭޝަނުގައި ހިނގަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ވަގުތީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު އާބިޓްރަލް ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބޭ ޙާލަތުތަކުގައި، އެ ނިސްބަތަށް އެ ބާރު ކޯޓަށްވެސް ލިބިގެންވެއެވެ؛ އާބިޓްރޭޝަން ހިނގަމުންދަނީ ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކަމުގައިވިޔަސްމެއެވެ. (ޕެރ. 7، 12)

HN2އާބިޓްރޭޝަން › އާބިޓްރޭޝަން

ކުރިން ހުށަހެޅި ވަގުތީ އަމުރުގެ މައްސަލައެއް، އެއަށް ބިނާކުރި އާބިޓްރޭޝަން ނިމުމުން އެދި ބާޠިލުކުރުމަށްފަހު، އެ ވާޤިޢާތަކާ ގުޅުންހުރި އައު އާބިޓްރޭޝަނެއްގެ މައްޗަށް އަލުން ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުމަކީ ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ނިޒާމުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 6-7)

HN3އާބިޓްރޭޝަން › އާބިޓްރޭޝަން

45 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ އާބިޓްރޭޝަނާ ގުޅޭ އުޞޫލުތައް ކޯޓުން އަދި އެކުލަވާނުލުމަކީ އެ މާއްދާ ތަންފީޛުނުކޮށް، އޭގެ ބާރު ނެތިދާގޮތަށް ޢަމަލުކުރަންވީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ އެ މާއްދާގެ ދަށުން ވަގުތީ ޙައްލު ހޯދުމުގެ ޤާނޫނީ ޙައްޤު ފަރާތްތަކަށް ލިބެންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 9)

HN4އާބިޓްރޭޝަން › އާބިޓްރޭޝަން

އާބިޓްރޭޝަން ފެށުނު ތާރީޚު ކަނޑައަޅަނީ ފަރާތްތައް އެއްބަސްވި އާބިޓްރޭޝަން ރޫލްސް (SIAC Rules 2016 ގެ 3.3) ގެ މަތިންނެވެ؛ ރަޖިސްޓްރާރަށް ފުރިހަމަ ނޯޓިސް އޮފް އާބިޓްރޭޝަން ލިބުމުން އާބިޓްރޭޝަން ހިނގަމުންދާ މައްސަލައަކަށް ވެއެވެ. (ޕެރ. 10)

HN5އާބިޓްރޭޝަން › އާބިޓްރޭޝަން

ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ބޭރުގެ އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރެއްގެ ރޫލްސްގެ ދަށުން މައްސަލަ ޙައްލުކުރުމަށް އެއްބަސްވުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ހުއްދަ ކަމެކެވެ؛ ބިދޭސީ ޤާނޫނެއް ތަޠްބީޤުކުރަން އެދޭ ފަރާތުން އެ ޤާނޫނުގައި ކަން އޮތްގޮތް ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/23). (ޕެރ. 14)

HN6އާބިޓްރޭޝަން › އާބިޓްރޭޝަން

ވަގުތީ ޙިމާޔަތަކީ ކޯޓުތަކަށް މުޠްލަޤުކޮށް ލިބިފައިވާ ބާރެއް ނޫނެވެ؛ ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ގައިވާ ތިން ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާން ޖެހެއެވެ: (ހ) ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ޤާއިމުވުން (fumus boni juris)، (ށ) ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމަކާނުލައި މައުޟޫޢީ ދަޢުވާ ލަސްވުމުން ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުން (periculum in mora)، (ނ) އެދޭ ފަރާތަށް އެކަމަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު/ޙައިޘިއްޔަތު ލިބިގެންވުން. (ޕެރ. 19-22، 27-29)

HN7އާބިޓްރޭޝަން › އާބިޓްރޭޝަން

ބެލެންސް އޮފް ކޮންވީނިއަންސްގެ ޓެސްޓަކީ އާބިޓްރަލް ޓްރައިބިއުނަލުން ވަގުތީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގައި ބޭނުންކުރާ ޓެސްޓެއް ކަމުންނާއި ރާއްޖޭގެ މިންގަނޑުތަކާ ފުށުނާރާތީ، ކޯޓުން ނިންމަންވާނީ އެ ނިންމުން ފަހުން ގޯސްވެއްޖެނަމަ ލިބޭ ބޭއިންސާފު އެންމެ ކުޑަވާ ގޮތަށެވެ؛ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދެއްކުމުގެ މާލީ ތަނަވަސްކަމާއި އެއްބަސްވުމުގެ ޒަމާންވީ ގުޅުން ފަދަ ކަންކަން ވަޒަންކުރެވެއެވެ. (ޕެރ. 18، 30)

HN8އާބިޓްރޭޝަން › އާބިޓްރޭޝަން

ކޮންޓްރެކްޓެއް ރަނގަޅު ނިޔަތުގައި ތަންފީޛުކުރުމަކީ ޢަހުދަށް ވަފާތެރިވުމުގެ ޤާޢިދާއާއި pacta sunt servanda ގެ މަބްދައުގެ މަތިން ބައިވެރިންނަށް ލާޒިމް ކަމެކެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/32)؛ ދިގު ޒަމާންވީ އެއްބަސްވުމެއް މަޝްވަރާއަކާނުލައި ބާޠިލުކޮށް 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ތިންވަނަ ފަރާތަކާ އައު އެއްބަސްވުމެއް ހެދުމުން ރަނގަޅު ނިޔަތާމެދު ސުވާލު އުފެދި، ފުރަތަމަ ނަޒަރުގައި ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ ޙައްޤެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ޤާއިމުވެއެވެ. (ޕެރ. 24، 27)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/2013 (އާބިޓްރޭޝަނުގެ ޤާނޫނު) ގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • Singapore International Arbitration Act, section 12(1)
  • SIAC Rules 2016, Rule 3.3 and Rule 30
  • މެނޭޖްމަންޓް އެގްރީމަންޓުގެ 40.7 އަދި 40.9 ވަނަ މާއްދާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/23 (އެކްސްޕޯޓް އިމްޕޯޓް ބޭންކް އޮފް މެލޭޝިއާ ބަރްހާދް ވ. ސުލްޠާންސް އޮފް ދަ ސީސް މެރިން ޓެކްސީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/32 (ޑަބްލިއު.އެލް.ޓީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ދިވެހި ދައުލަތް އަދި އެއަރޕޯޓް އިންވެސްޓްމަންޓްސް މޯލްޑިވްސް)
  • Maldives Airports Co Ltd v GMR Male International Airport Pte Ltd [2013] 2 SLR
  • ހައިކޯޓުގެ 2020/HC-A/129

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ