ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނަން ފޮރުވާފައި

މި ޤަޟިއްޔާގައި ފަރާތްތަކުގެ ނަން ފޮރުވާފައި.

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ދައުލަތުން 2 ދުވަހުގެ ތެރޭ ހުށަހަޅައިފިނަމަ 5 ދުވަހުގެ ތެރޭ ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ދަށުކޯޓަށް އެންގި

ދަށު ކޯޓު: ކޯޓުގެ ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި xxx

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން (ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖިންސީ ނިޔަތުގައި އަތްލުމުގެ ދަޢުވާ) ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިފައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް، ސިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކުރުމަށް ދަށުކޯޓުން ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް ކުރި އަމުރު ޤާނޫނީ އުޞޫލުގެ މަތިންތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރެވޭ ބަންދު މުރާޖަޢާކުރެވޭނީ އެ ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާއިންނެވެ. އެ މާއްދާގެ ދަށުން އަމުރު ބާޠިލުކުރެވޭނީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ކޮންމެހެން ބޭނުން މީހެއް ނޫންކަމަށް، ނުވަތަ ބަންދުގައި ދެމެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއިރު އޮތް ޙާލަތު ބަދަލުވެއްޖެކަމަށް، ނުވަތަ އަމުރު ދެމެހެއްޓުމުގެ ބޭނުމެއް އިތުރަށް ނެތްކަމަށް ކޯޓަށް ފެނިއްޖެނަމައެވެ.
2. މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި (ޝަރުޠުތަކާއެކު ނަމަވެސް) މީހަކު ބަންދުން ދޫކުރެވޭނީ، އެންމެ ކުޑަމިނުން، އެ މީހަކު ބަންދުކުރި ޙާލަތު ބަދަލުވެފައިވާނަމައެވެ. (ސުޕްރީމް ކޯޓު A/13-2024/SC)
3. ބަންދުގައިވާ މީހަކަށް އެކަށީގެންވާ ފެންވަރުގެ ސިއްޙީ ޚިދުމަތް ނުދިނުމަކީ، އޭގެ ޒާތުގައި (per se) ބަންދުން ދޫކުރަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ބަލިޙާލަތާ ގުޅިގެން ބަންދުން ދޫކުރުމާއި ފަރުވާއަށް އެދުމުގެ އިޖުރާއަތު ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނުގައި ކަމުން، ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން އެ އިޖުރާއަތުތައް ފުރިހަމަކުރަން ޖެހެއެވެ. (ހައިކޯޓު B12/17-2022/HC، B12/1-2024/HC)
4. ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހަކަށް ލިބެންޖެހޭ ސިއްޙީ ފަރުވާ ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ބަންދުކޮށްފައިވާ އިދާރާއިން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާއި މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޤާނޫނު ފަދަ ޤާނޫނުތަކުން ރައްކާތެރިކަން ލިބިދީފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ޚާއްޞަ ފަރުވާއެއް ބޭނުންވާނަމަ، ދައުލަތުގެ ކެރިފޯރުންތެރިކަމުގެ މިންވަރަކުން އެ ފަރުވާ ލިބިދޭން ޖެހެއެވެ.
5. ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް ބަންދުން ދޫކުރާ އަމުރެއްގައި، ސިއްޙީ މައްސަލަ ހުރިކަމަށް ޢާއްމުކޮށް ބަޔާންކުރުމަކުން ފުދުނު ކަމެއް ނުވެއެވެ. އެއީ ކޮން ބައްޔަކާ ގުޅިގެންކަމާއި، ފަރުވާދިނުމުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ އިދާރާއިން ކުރި މަސައްކަތާއި، ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޝަކުވާއެއް ހުށަހަޅާފައިވޭތޯ ބަލައި، ބަންދުކުރި އަމުރުތަކުގައި ބަޔާންކުރި ޙާލަތު ފިލައިދިޔަ ނުވަތަ ބަދަލުވި ގޮތް ބަޔާންކުރަން ޖެހެއެވެ. އެކަން ބަޔާންނުކޮށް ކުރާ އަމުރަކީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ކުރާ އަމުރެއް ނޫނެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 36 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 8/2010 (ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމާއި މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޤާނޫނު)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 14/2013 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު A/13-2024/SC (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުﷲ)
• ހައިކޯޓު B12/17-2022/HC
• ހައިކޯޓު B12/1-2024/HC (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު މިޤްދާދު)